[ULPIANUS libro uicesimo primo ad Sabinum. ] §30.1.39.prCum seruus legatus in fuga esset uel longinquo absens exigatur, operam praestare heres debet, ut eam rem requirat et praestet, et ita Iulianus scribit.
[ウルピアーヌス『サビヌス註釈』第21巻] 遺贈された奴隷が逃亡中であるか、または遠方に不在であってその引き渡しが要求されるとき、相続人はその者を捜索し引き渡すよう尽力しなければならない。 そしてユリアーヌスもそのように書いている。
nam et sumptum an in hanc rem facere heres deberet, Africanus libro uicesimo epistularum apud Iulianum quaerit putatque sumptum praestandum, quod et ego arbitror sequendum.
というのも、相続人がこのために費用を支出すべきか否かについても、アフリカーヌスは『書簡集』第20巻においてユリアーヌスに問いを立てており、費用は支払われるべきであると考えているが、私もまたこれが従われるべきであると判断するからである。
§30.1.39.1Fructus autem hi deducuntur in petitionem, non quos heres percepit, sed quos legatarius percipere potuit: et id in operis seruorum uel uecturis iumentorum uel naulis nauium dicendum.
しかし、請求に含められるべき果実は、相続人が収取したものではなく、受遺者が収取できたはずのものである。 そしてこのことは、奴隷の労務、あるいは家畜の運賃、あるいは船の運賃についても言われるべきである。
quod in fructibus dicitur, hoc et in pensionibus urbanorum aedificiorum intellegendum erit.
果実について言われることは、都市の建物の賃料についても理解されるべきである。
in usurarum autem quantitate mos regionis erit sequendus: index igitur usurarum modum aestimabit et statuet.
しかし、利息の額については地方の慣行に従うべきであり、したがって裁判官が利息の率を評価し決定する。
ipsius quoque rei interitum post moram debet, sicut in stipulatione, si post moram res interierit, aestimatio eius praestatur.
相続人は、遅滞の後の物自体の滅失についても、問答契約において遅滞の後に物が滅失した場合にその評価額が支払われるのと同様に、責任を負う。
item partus ancillarum et, si seruus fuerit legatus, et hereditas uel legatum uel quid per eum adquisitum sit heres praestare debet.
同様に、女奴隷の産んだ子、また奴隷が遺贈された場合には、その奴隷を通じて取得された遺産や遺贈、あるいはその他一切のものを、相続人は引き渡さなければならない。
§30.1.39.2Si Titius a me rem emisset et eandem mihi legasset antequam ei traderem, mox ei tradidero et pretium recepero, uidetur quidem is prima facie rem mihi meam legasse et ideo legatum non consistere.
もしティティウスが私から物を買い、私が彼にそれを引き渡す前に、彼がその同じ物を私に遺贈しており、その後、私が彼にそれを引き渡して代金を受け取ったならば、一見したところ、彼は私に私自身の物を遺贈したように見え、したがって遺贈は成立しないように思われる。
sed ex empto actione liberatus utique per legatum rem uindicare potero quam tradidi.
しかし、買主としての訴えから解放された私は、遺贈によって、私が引き渡した物の返還を請求することができることは確実である。
sed si nondum erat solutum mihi pretium, Iulianus scribit ex uendito quidem me acturum, ut pretium exsequar, ex testamento uero, ut rem quam uendidi et tradidi recipiam.
しかし、もし代金がまだ私に支払われていなかったのであれば、私は代金を回収するために売主としての訴えを提起し、他方、私が売却して引き渡した物を取り戻すために遺言に基づく訴えを提起することになるとユリアーヌスは書いている。
idem subiungit, si pretium quidem mihi erat solutum, rem autem nondum traderam, ex testamento me agentem liberationem consequi.
同人はさらに、もし代金はすでに私に支払われていたが、物はまだ引き渡していなかったのであれば、私は遺言に基づく訴えを提起することによって解放を得る、と付け加えている。
§30.1.39.3Idem Iulianus scribit, si fundum testator, quem ab alio emerat, mihi legauit, heredem cogendum mihi actionem ex empto praestare, scilicet si nondum res tradita fuerit uel defuncto uel heredi.
同じくユリアーヌスは、もし遺言者が他者から購入した土地を私に遺贈した場合、相続人は私に対して買主としての訴えを譲渡するよう強制される、と書いている。 もちろん、その物が被相続人にも相続人にもまだ引き渡されていない場合に限る。
§30.1.39.4Si quis alicui legauerit licere lapidem caedere, quaesitum est, an etiam ad heredem hoc legatum transeat.
もしある人が誰かに対して、石を切り出すことを許すという遺贈をした場合、この遺贈が相続人にも移転するかどうかが問われた。
et Marcellus negat ad heredem transmitti, nisi nomen heredis adiectum legato fuerit.
Undマルケッルスは、相続人の名が遺贈に付加されていない限り、相続人には移転しないと否定している。
§30.1.39.5Heres cogitur legati praedii soluere uectigal praeteritum uel tributum uel solarium uel cloacarium uel pro aquae forma.
相続人は、遺贈された土地の、過去の小作料、あるいは税金、あるいは地代、あるいは下水使用料、あるいは水道のための費用を支払うよう強制される。
§30.1.39.6Scio ex facto tractatum, cum quidam duos fundos eiusdem nominis habens legasset fundum Cornelianum et esset alter pretii maioris, alter minoris et heres diceret minorem legatum, legatarius maiorem: uolgo fatebitur utique minorem eum legasse, si maiorem non potuerit docere legatarius.
私は実際の事例から議論されたことを知っている。 ある者が同じ名前の2つの土地を所有しており、「コルネリウス土地」を遺贈したところ、一方はより高価で、他方はより安価であり、相続人は安価な方が遺贈されたと主張し、受遺者は高価な方が遺贈されたと主張した場合である。 受遺者が高価な方を証明できなかったならば、その者がより安価な方を遺贈したと一般に認められるだろう。
§30.1.39.7Constat etiam res alienas legari posse, utique si parari possint, etiamsi difficilis earum paratio sit.
他人の物も遺贈され得ることは確立している。 それは、それらを取得できる限りにおいてであり、たとえその取得が困難であっても同様である。
§30.1.39.8Si uero Sallustianos hortos, qui sunt Augusti, uel fundum Albanum, qui principalibus usibus deseruit, legauerit quis, furiosi est talia legata testamento adscribere.
しかし、もしある人が、皇帝のものであるサッルスティウス庭園、あるいは帝国の用途に供されているアルバヌム土地を遺贈したならば、そのような遺贈を遺言書に書き加えるのは狂人のなせる業である。
§30.1.39.9Item campum Martium aut forum Romanum uel aedem sacram legari non posse constat.
同様に、カンプス・マルティウス、あるいはフォルム・ロマヌム、あるいは神聖な神殿は遺贈され得ないことが確立している。
§30.1.39.10Sed et ea praedia Caesaris, quae in formam patrimonii redacta sub procuratore patrimonii sunt, si legentur, nec aestimatio eorum debet praestari, quoniam commercium eorum nisi iussu principis non sit, cum distrahi non soleant.
しかし、皇帝の土地であって、皇室財産の形態に組み入れられ、皇室財産長官の管轄下にあるものが遺贈された場合、それらの評価額も支払われるべきではない。 なぜなら、それらは売却される習慣がないため、皇帝の命令がなければそれらの取引は存在しないからである。