[IDEM libro sexto responsorum.
[同人(パピニアヌス)、『解答集』第6巻より。
] §28.6.41.prCoheredi substitutus priusquam hereditatem adiret aut condicio substitutionis existeret, uita decessit.
] 共同相続人に対して予備相続人に指定された者が、相続を承認する前に、あるいは予備相続の条件が成就する前に死亡した。
ad substitutum eius, siue ante substitutionem siue postea substitutus sit, utraque portio pertinebit nec intererit, prior substitutus post institutum an ante decedat.
その予備相続人のために指定された予備相続人には、その者が予備相続の発生前に指定されていたか、あるいはその後に指定されていたかを問わず、双方の持分が帰属する。 そして、最初の予備相続人が指定相続人の後に死亡したか、あるいはその前に死亡したかは重要ではない。
§28.6.41.1Ex uerbis 'eosque inuicem substituo' non adeuntis portio scriptis heredibus pro modo sibi uel alii quaesitae portionis defertur.
「そして私は彼らを互いに予備相続人と指定する」という文言からは、承認しない者の持分は、指定された相続人たちに、自身または他者のために取得された持分の割合に応じて与えられる。
§28.6.41.2Cum filiae uel nepoti, qui locum filii tenuit aut post testamentum coepit tenere, parens substituit, si quis ex his mortis quoque tempore non fuit in familia, substitutio pupillaris fit irrita.
親が、娘または(子の地位を占めていたか、あるいは遺言の作成後にその地位を占めるに至った)孫に対して予備相続人を指定したとき、もしこれらの者のいずれかが死亡の時点においても家(家権内)にいなかったならば、未成年者予備相続は効力を失う。
§28.6.41.3Quod si heredem filium pater rogauerit, si impubes diem suum obierit, Titio hereditatem suam restituere, legitimum heredem filii salua Falcidia cogendum patris hereditatem ut ab impubere fideicommisso post mortem eius dato restituere placuit, nec aliud seruandum, cum substitutionis condicio puberem aetatem uerbis precariis egreditur.
だが、もし父親が相続人である息子に対し、もし未成年のうちに死去したならばティティウスに自身の遺産を返還するように求めた場合、息子の法定相続人は、ファルキディウス法(の留保分)を損なわない限り、未成年者の死後に課された遺言信託であるかのように、父親の遺産を返還するよう強制されるべきであると解されている。 また、お願いの文言によって予備相続の条件が(未成年を超える)成人年齢に及ぶ場合にも、これと異なる取扱いがなされるべきではない。
quae ita locum habebunt, si patris testamentum iure ualuit: alioquin si non ualuit, ea scriptura, quam testamentum esse uoluit, codicillos non faciet, nisi hoc expressum est.
これらのことは、父親の遺言が法律上有効であった場合にのみ適用される。 そうでなく、もし有効でなかったならば、彼が遺言とすることを意図したその書面は、それが明示されていない限り、補足遺言としての効力を生じない。
nec fideicommisso propriae facultates filii tenebuntur, et ideo, si pater filium exheredauerit et ei nihil reliquerit, nullum fideicommissum erit: alioquin, si legata uel fideicommissa filius acceperit, intra modum eorum fideicommissum hereditatis a filio datum citra Falcidiae rationem debebitur.
また、息子の固有の財産が遺言信託のために拘束されることはなく、したがって、もし父親が息子を廃除し、彼に何も残さなかったならば、遺言信託は一切存在しない。 他方で、もし息子が遺贈または遺言信託を受け取っていたならば、それらの限度内において、息子を義務者とする遺産の遺言信託は、ファルキディウス法による減殺を考慮することなく義務づけられる。
§28.6.41.4Qui discretas portiones coniunctis pluribus separatim dedit ac post omnem institutionis ordinem ita scripsit: 'quos heredes meos inuicem substituo', coniunctos primo loco uice mutua substituere uidetur: quibus institutionum partes non agnoscentibus ceteros omnes coheredes admitti.
複数の共同者に個別の異なる持分を別々に与え、相続人指定の全体の順序の後に「これら私の相続人たちを互いに予備相続人として指定する」と書いた者は、第一にそれら共同者たちを相互に予備相続人として指定したものとみなされる。 彼らが指定された持分を承認しない場合には、他のすべての共同相続人が受け入れるよう認められる。
§28.6.41.5Qui patrem et filium pro parte heredes instituerat et inuicem substituerat, reliquis coheredibus datis post completum assem ita scripsit: 'hos omnes inuicem substituo'.
父親と息子を持分について相続人に指定し、かつ相互に予備相続人と指定していた者が、残りの共同相続人を指定してアスの全持分を満たした後に、「これら全員を互いに予備相続人と指定する」と書いた。
uoluntatis fit quaestio, commemoratione omnium patrem et filium substitutioni coheredum miscuisset an eam scripturam ad ceteros omnes transtulisset: quod magis uerisimile uidetur propter specialem inter patrem et filium substitutionem.
この場合、「全員」への言及によって、父親と息子を共同相続人の予備相続に含めたのか、あるいはその文言を他のすべての者たちだけに限定したのかという、遺言者の意思が問題となる。 父親と息子の間には特別な予備相続の指定があったため、後者(他のすべての者たちに限定したこと)の方がより尤もらしいと思われる。
§28.6.41.6Coheres impuberi filio datus eidemque substitutus legata e secundis tabulis relicta perinde praestabit, ac si pure partem et sub condicione partem alteram accepisset.
未成年の息子の共同相続人として指定され、かつその息子に対して予備相続人とされた者は、予備遺言書から遺された遺贈について、まるで一方の持分を無条件で、他方の持分を条件付きで受け取ったかのようにして履行しなければならない。
non idem seruabitur alio substituto: nam ille Falcidiae rationem induceret quasi plane sub condicione primis tabulis heres institutus, tametsi maxime coheres filio datus quadrantem integrum optineret.
共同相続人ではない別の予備相続人の場合には、同じようには扱われない。 なぜなら、その者は、たとえ息子の共同相続人が4分の1の全体を獲得したとしても、まるで主遺言書において完全に条件付きで相続人に指定されたかのように、ファルキディウス法の計算を導入するからである。
nam et cum legatum primis tabulis Titio datur, secundis autem tabulis eadem res Sempronio, Sempronius quandoque Titio concurrit.
なぜなら、主遺言書において遺贈がティティウスに与えられ、予備遺言書において同一の物がセンプローニウスに与えられた場合にも、センプローニウスは時にティティウスと競合するからである。
§28.6.41.7Cum pater impuberi filiae, quae nouissima diem suum obisset, tabulas secundas fecisset et impubes filia superstite sorore pubere uita decessisset, irritam esse factam substitutionem placuit, in persona quidem prioris, quia non nouissima decessit, in alterius uero, quia puberem aetatem compleuit.
父親が、最後に死亡することになる未成年の娘のために予備遺言書を作成したものの、未成年の娘が、成人している姉妹が生存している状態で死亡した場合、予備相続指定は無効になったと解されている。 すなわち、前者の人物については、彼女が最後に死亡したのではないからであり、後者の人物については、彼女がすでに成人年齢に達していたからである。
§28.6.41.8Non uideri cum uitio factam substitutionem his uerbis placuit: 'ille filius meus si (quod abominor) intra pubertatis annos decesserit, tunc in locum partemue eius Titius heres esto', non magis quam si post demonstratam condicionem sibi heredem esse substitutum iussisset: nam et qui certae rei heres instituitur coherede non dato, bonorum omnium hereditatem optinet.
「私のあの息子が、もし(私の望まないことであるが)成人未満の年齢で死亡したならば、そのときは彼の地位またはその一部についてティティウスを相続人とする」という文言による予備相続の指定は、瑕疵を伴うものとはみなされないと解されている。 これは、条件が示された後に、自身に相続人を予備指定することを命じた場合と何ら異なるものではない。 なぜなら、共同相続人が指定されないまま特定の財産について相続人に指定された者であっても、全財産の相続を獲得するからである。