Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §28.5.27.pr-28.5.27.2

無条件と条件付きによる同一人の指定と置換

4206 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

2分の1ずつ無条件と条件付きで同一人を相続人に指定した場合の代替相続人の地位、および同一の持分に複数の指定や条件がある場合の効力について論じる。

[POMPONIUS libro tertio ad Sabinum. ] §28.5.27.prSi te solum ex parte dimidia pure, ex altera sub condicione heredem instituero et substituero tibi, non existente condicione substitutum ex ea parte heredem fore Celsus ait:
[POMPONIUS libro tertio ad Sabinum.] もし私があなただけを、二分の一の持分については無条件で、もう二分の1の持分については条件付きで相続人に指定し、かつあなたに代替相続人を指定したならば、条件が成就しない場合には代替相続人がその持分について相続人になる、とケルススは言っている。
§28.5.27.1Sed si te heredem instituero et deinde eundem te sub condicione instituam, nihil ualere sequentem institutionem, quia satis plena prior fuisset.
しかし、もし私があなたを相続人に指定し、その後に同じあなたを条件付きで指定したならば、先の指定で既に十分完全であったため、後段の指定は何らの効力も持たない。
§28.5.27.2Sed si plures institutiones ex eadem parte sub diuersis condicionibus fuerint factae, utra prior condicio exstiterit, id faciet quod supra diximus, si pure et sub condicione idem instituatur.
しかし、もし同じ持分について、異なる複数の条件の下で複数の指定がなされた場合には、どちらの条件が先に成就したかが、同一人が無条件および条件付きで指定された場合に私たちが上に述べたことと同じ効果をもたらす。

語釈・文法注

  1. §28.5.27.prsubstitutum ex ea parte heredem fore — 対格不定詞句(対格 substitutum +不定詞 fore)で、Celsus ait の対格補語。ex ea parte(その持分から)は条件付きで指定された2分の1の持分を指す。
  2. §28.5.27.1nihil ualere — 間接話法の対格不定詞句。条件付きでの二重の指定は、最初の無条件の指定(prior [institutionem])によってすでに全相続権(plena)が与えられているため、何ら新たな法的効果(nihil ualere)を生まないという判断を示す。
  3. §28.5.27.2utra prior condicio exstiterit, id faciet quod supra diximus — utra prior condicio exstiterit は主格の名詞節(間接疑問の節)として機能し、faciet の主語となる。これは「先に成就したどちらの条件が、〜という結果(id ... quod)をもたらす」という構造である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §28.5.27.pr-28.5.27.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:28.5.27.pr-28.5.27.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。