Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §26.2.11.pr-26.2.11.4

遺言後見人の免除・解任・死亡と法定後見

3757 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、遺言後見人が条件付きである期間や免除・解任された場合の法定後見との関係、および死亡時の法定後見への復帰を論じる。

[IDEM libro trigesimo septimo ad Sabinum. ] §26.2.11.prSi quis sub condicione uel ex die tutorem dederit, medio tempore alius tutor dandus est, quamuis legitimum tutorem pupillus habeat: sciendum est enim, quamdiu testamentaria tutela speratur, legitimam cessare.
[同著者、サビヌス註釈第37巻] もし誰かが、条件付きで、または始期を付して後見人を指定したならば、中間の期間には別の後見人が与えられなければならない。 たとえ被後見人が法定後見人を持っているとしてもである。 なぜなら、遺言による後見が期待されている限り、法定後見は停止するということが知られねばならないからである。
§26.2.11.1Et si semel ad testamentarium deuoluta fuerit tutela, deinde excusatus sit tutor testamentarius, adhuc dicimus in locum excusati dandum, non ad legitimum tutorem redire tutelam.
また、いったん遺言後見人に後見が移り、その後にその遺言後見人が免除された場合でも、なお免除された者の代わりに別の後見人が与えられるべきであり、後見が法定後見人に戻るのではないと、我々は言う。
§26.2.11.2Idem dicimus et si fuerit remotus: nam et hic idcirco abit, ut alius detur.
彼が解任された場合にも、我々は同じことを言う。 なぜなら、この場合も彼は別の者が与えられるために去るからである。
§26.2.11.3Quod si tutor testamento datus decesserit, ad legitimum tutela redit, quia hic senatus consultum cessat.
しかし、もし遺言で与えられた後見人が死亡したならば、後見は法定後見人に戻る。 なぜなら、この場合には元老院議決が適用されないからである。
§26.2.11.4Plane si duo pluresue fuerint tutores testamentarii, in locum eius, qui decessit uel in ciuitate esse desiit, poterit dari alius: ceterum si nullus supersit uel in ciuitate sit, legitima tutela succedit.
もっとも、もし2人またはそれ以上の遺言後見人がいた場合、死亡したか、あるいは市民共同体に留まることをやめた者の代わりに、別の者が与えられ得る。 しかし、もし誰も生き残っていないか、あるいは市民共同体にいないならば、法定後見が引き継ぐ。

語釈・文法注

  1. §26.2.11.prsciendum est enim, quamdiu testamentaria tutela speratur, legitimam cessare — 非人称の動形容詞構文 "sciendum est" に、対格不定詞(AcI)構文が続いている。主語 "legitimam" は "legitimam tutelam"(法定後見)の "tutelam" が省略された女性単数対格であり、不定詞 "cessare"(停止する)の主語をなす。条件文の "quamdiu..." 節がその内部に挿入されている。
  2. §26.2.11.1adhuc dicimus in locum excusati dandum — "dicimus"(我々は言う)が支配する対格不定詞(AcI)構文。"dandum"(与えられるべきである)は動形容詞で、"esse" が省略されている。また、その実質的な主語(対格としての "tutorem"、すなわち別の後見人)が文脈上省略されているため、これを補って「(別の後見人が)与えられるべきである」と解釈する。
  3. §26.2.11.4in ciuitate esse desiit — 直訳は「市民共同体の中に存在することをやめた」であるが、これはローマ法における市民権の喪失や、人格の減等(capitis deminutio)による法的地位の喪失を指す。構文的には、動詞 "desiit"(〜をやめた)が補足不定詞 "esse"(存在する)を伴っている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §26.2.11.pr-26.2.11.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:26.2.11.pr-26.2.11.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。