Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §22.3.26.pr

不請求と支払いによる遺言信託の黙示的免除

3244 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

プロクラが亡き兄弟に対する遺言信託債権と相続人への債務の相殺を求めたが、生前に請求がなく逆に支払いをしていたことから、コモドゥス帝が黙示の債務免除を認めて相殺を却下した事例。

[PAPINIANUS libro uicesimo quaestionum. ] §22.3.26.prProcula magnae quantitatis fideicommissum a fratre sibi debitum post mortem eius in ratione cum heredibus compensare uellet, ex diuerso autem allegaretur numquam id a fratre quamdiu uixit desideratum, cum uariis ex causis saepe rationi fratris pecunias ratio Proculae soluisset: diuus Commodus cum super eo negotio cognosceret, non admisit compensationem, quasi tacite fratri fideicommissum fuisset remissum.
[PAPINIANUS libro uicesimo quaestionum.] プロクラが、兄から自分に支払われるべき多額の遺言信託を、彼の死後に相続人たちとの清算において相殺することを望んだのに対し、他方では、兄が生きていた間、それが兄に対して一度も請求されたことがなかったこと、しかも様々な理由からプロクラの会計から兄の会計へしばしば金銭が支払われていたことが主張された。 神君コモドゥスはこの事件を審理した際、あたかも黙示的に兄に対して遺言信託が免除されていたかのように、相殺を認めなかった。

語釈・文法注

  1. §22.3.26.prmagnae quantitatis — fideicommissum(遺言信託)を修飾する「性質の属格」(genitivus qualitatis)または「量の属格」であり、「多額の」を意味する。
  2. §22.3.26.pra fratre ... desideratum — desideratum は完了不定詞受動態 desideratum esse の esse が省略されたもの。前置詞句 a fratre は、受動態の動作主(〜によって)ではなく、desiderare a aliquo(〜に対して要求する)という構文に基づき、要求の対象(〜から、〜に対して)を示している。したがって、「プロクラが兄に対してそれを一度も要求しなかった」という意味になる。
  3. §22.3.26.prquasi tacite fratri fideicommissum fuisset remissum — quasi は接続法(ここでは過去完了 fuisset remissum)を伴って、「あたかも〜であったかのように」という反実仮想的な主観的理由提示を表す。remittere はここでは債務の「免除」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §22.3.26.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:22.3.26.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。