Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §20.1.10.pr

同一物を二人に同時担保設定した場合の効力

2923 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

債務者が同一の担保物を同時に二人に設定した場合の担保権者間の法律関係について、全部についての担保設定と、持分に応じた担保設定の二つの場合に分けて説明する。

[ULPIANUS libro septuagesimo tertio ad edictum. ]
[ウルピアヌス著、告示注解第73巻より] もし債務者が、自分の財産を同時に二人の者に、両者に対してそれぞれ全部について担保として拘束したならば、各自は第三者に対しては、全部についてセルウィウスの訴えを行使することになる。
§20.1.10.prSi debitor res suas duobus simul pignori obligauerit ita, ut utrique in solidum obligatae essent, singuli in solidum aduersus extraneos Seruiana utentur: inter ipsos autem si quaestio moueatur, possidentis meliorem esse condicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: 'si non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset.
しかし、彼らの間で争いが生じた場合には、占有している者の立場がより有利であるとされる。 なぜなら、占有している者には、「同一の物が私に対しても担保とされるという合意がなされたのでない限り」という抗弁が与えられるからである。
' si autem id actum fuerit, ut pro partibus res obligarentur, utilem actionem competere et inter ipsos et aduersus extraneos, per quam dimidiam partis possessionem adprehendant singuli.
しかし、もし物がそれぞれの持分に応じて拘束されるということが合意されていたならば、彼らの間でも第三者に対しても準用訴えが認められ、それによって各自がその持分の半分の占有を取得することになる。

語釈・文法注

  1. §20.1.10.prpossidentis meliorem esse condicionem — 間接話法における対格不定詞(AcI)構文。主節の動詞(「〜と言われている」「〜と考えられている」等)が省略されている。また、`possidentis` は現在分詞の属格で、名詞的に用いられており、`condicionem`(状況・立場)を修飾する。
  2. §20.1.10.prsi non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset — ローマ法における抗弁(exceptio)の定式文。訴訟公式に挿入される否定の条件節(si non...)の形式をとる。`mihi` は抗弁を主張する被告(現在の占有者)を指し、`ut` 節は `conuenit`(合意された)の実質的主語(名詞節)である。
  3. §20.1.10.prdimidiam partis possessionem — `partis` は名詞 `pars` の単数属格。「各自の持分の半分の占有」を意味する。`dimidiam` は `possessionem` を修飾する形容詞で、語順の転倒(hyperbaton)が起きている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §20.1.10.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:20.1.10.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。