Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §20.1.11.pr-20.1.11.3

使用収益合意と使用収益権や公共財産の担保設定

2924 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

マルキアヌスは、公共団体財産の管理者が担保を設定する権限、担保物から生じる果実を利息に充当する合意(アンティクレシス)、使用収益権の担保設定とそれに対する法的保護、および都市地役権は担保にできないことを説明している。

[MARCIANUS libro singulari ad formulam hypothecariam. ] §20.1.11.prSi is qui bona rei publicae iure administrat mutuam pecuniam pro ea accipiat, potest rem eius obligare.
[マルキアヌス著、担保公式に関する一巻本より] 公共団体の財産を権利に基づき管理する者が、そのために消費貸借の金銭を受け取る場合、その財産を担保に供することができる。
Si antixphcic §20.1.11.1facta sit et in fundum aut in aedes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit posses- sionem, solet in factum actione uti.
もしアンティクレシス(使用収益の合意)がなされ、誰かが土地または建物に(占有を)導入されるならば、その者に金銭が支払われるまで、担保としてその占有を保持する。 彼は、賃貸することによって、あるいは自ら収受し居住することによって、利息に充当するために果実を収取するので、それゆえ、もし彼が占有を失ったならば、事実に基づく訴えを行使するのが常である。
§20.1.11.2Usus fructus an possit pignori hypothecaeue dari, quaesitum est, siue dominus proprietatis conuenerit siue ille qui solum usum fructum habet.
使用収益権を質または抵当に供しうるかが問われた。 所有権の所有者が合意した場合であれ、単に使用収益権のみを有する者が合意した場合であれ。
et scribit Papinianus libro undecimo responsorum tuendum creditorem et si uelit cum creditore proprietarius agere 'non esse ei ius uti frui inuito se', tali exceptione eum praetor tuebitur: 'si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus pertinet conuenerit, ut usus fructus pignori sit': nam et cum emptorem usus fructus tuetur praetor, cur non et creditorem tuebitur? eadem ratione et debitori obicietur exceptio.
そしてパピニアヌスは『解答録』第十一巻において、債権者は保護されるべきであると書いている。 そして、もし所有者が債権者に対して「自分の意に反して使用収益する権利は彼(債権者)にはない」と主張して訴訟を起こそうとするならば、プラエトルは以下のような抗弁によって彼(債権者)を保護するであろう。 「債権者と、使用収益権が属する者との間で、使用収益権が担保とされるべき合意がなされたのでない限り」。 なぜなら、プラエトルは使用収益権の買主をも保護するのだから、どうして債権者をも保護しないことがあろうか。 同じ理由で、債務者に対しても抗弁が提出される。
§20.1.11.3Iura praediorum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conuenire possunt, ut hypothecae sint.
都市地役権は質に供することができない。 したがって、それらが抵当とされるよう合意することもできない。

語釈・文法注

  1. 20.1.11.prpro ea — 前出の女性名詞 res publica を指す。したがって pro ea は「その公共団体のために」あるいは「その公共団体に代わって」の意。
  2. 20.1.11.1antixphcic — ギリシア語の ἀντίχρησις(アンティクレシス、債務消滅的質権、すなわち質権者が担保物を使用収益して利息の弁済に充てる合意)のラテン文字写しが、写本上で不正確に綴られたものである。
  3. 20.1.11.2siue dominus proprietatis conuenerit siue ille qui solum usum fructum habet — siue... siue... は「〜であれ、…であれ」という譲歩・条件を示す接続詞であり、主節の問(quaesitum est)が、担保合意の当事者が所有者であるか使用収益権者であるかを問わず生じることを説明している。
  4. 20.1.11.2non esse ei ius uti frui inuito se — 対格不定詞句において、与格の ei は債権者(creditor)を、奪格の再帰代名詞 se(inuito se「自身の意に反して」)は、支配動詞 uelit の主語である所有者(proprietarius)を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §20.1.11.pr-20.1.11.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:20.1.11.pr-20.1.11.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。