[IDEM libro uicesimo septimo quaestionum. ]
[同上、提要集第27巻より] 奴隷が第三者に自分を買い取るよう委託する場合、委任は無効である。
§17.1.54.prCum seruus extero se mandat emendum, nullum mandatum est. sed si in hoc mandatum intercessit ut seruus manumitteretur nec manumiserit, et pretium consequetur dominus ut uenditor et affectus ratione mandati agetur: finge filium naturalem uel fratrem esse (placuit enim prudentioribus affectus rationem in bonae fidei iudiciis habendam).
しかし、もしこの委任が、その奴隷が解放されるという目的で介在し、かつ(買い手が彼を)解放しなかったならば、主人は売主として代金を受け取り、かつ情愛の評価により委任の訴えを提起することになる。 その奴隷が実の子または兄弟であると仮定せよ(なぜなら、善意の訴訟においては情愛の考慮がなされるべきであるということが、より賢明な人々にとって合意されていたからである)。
quod si de suis nummis emptor pretium dederit (neque enim aliter iudicio uenditi liberari potest), quaeri solet, an utiliter de peculio agere possit.
しかし、もし買い手が自己の金銭から代金を支払った場合(なぜなら、そうでなければ売主訴訟において免責され得ないからである)、(主人に対して)ペクリウムに関する訴えを有効に提起できるかどうかが通常問われる。
et uerius et utilius uidetur praetorem de huiusmodi contractibus seruorum non cogitasse, quo se ipsi mala ratione dominis auferrent.
そして、政務官は、奴隷たちが不当な方法で主人のもとから自らを奪い去るような、このような種類の奴隷の契約については考慮しなかったと考える方が、より真実であり、かつ実用に適うと思われる。
§17.1.54.1Si liber homo bona fide seruiens redimi se mandauerit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas habet emptor aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam personam emptorem.
もし善意で奴隷として仕えている自由人が、自分を買い戻すよう委託し、それが買い手の金銭によって行われたならば、委任の反対訴えをもって提起することができるのは確実である。 ただし、買い手が売主に対して有する諸々の訴えが(委託者に)譲渡されることを条件とする。 買い手がその自由な人物を解放しなかったと仮定せよ。