[IDEM libro uicesimo septimo quaestionum. ] §17.1.54.prCum seruus extero se mandat emendum, nullum mandatum est.
[동상, 질문집 제27권] 노예가 제3자에게 자신을 매수할 것을 위탁하는 경우, 그 위임은 무효이다.
sed si in hoc mandatum intercessit ut seruus manumitteretur nec manumiserit, et pretium consequetur dominus ut uenditor et affectus ratione mandati agetur: finge filium naturalem uel fratrem esse (placuit enim prudentioribus affectus rationem in bonae fidei iudiciis habendam).
그러나 만약 그 노예가 해방되도록 한다는 목적 하에 이러한 위임이 개입되었으나 (매수인이) 해방하지 않았다면, 주인은 매도인으로서 대금을 취득하고 동시에 정의(情誼)의 관점에서 위임의 소를 제기할 것이다. 그 노예가 실자(實子)이거나 형제라고 가정해 보라(왜냐하면 더 현명한 법학자들은 선의의 소송들에서 정의의 고려가 이루어져야 한다는 점에 합의하였기 때문이다).
quod si de suis nummis emptor pretium dederit (neque enim aliter iudicio uenditi liberari potest), quaeri solet, an utiliter de peculio agere possit.
그러나 매수인이 자신의 돈으로 대금을 지급한 경우(그렇지 않으면 매도인의 소송으로부터 면책될 수 없기 때문이다), (주인에 대하여) 특유재산에 관한 소를 유효하게 제기할 수 있는지가 보통 문제된다.
et uerius et utilius uidetur praetorem de huiusmodi contractibus seruorum non cogitasse, quo se ipsi mala ratione dominis auferrent.
그리고 법무관은 노예들이 부당한 방법으로 주인으로부터 자신을 빼앗아 가도록 하는 이러한 종류의 노예들의 계약에 대해서는 고려하지 않았다고 보는 것이 더 진실하고 유용해 보인다.
§17.1.54.1Si liber homo bona fide seruiens redimi se mandauerit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas habet emptor aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam personam emptorem.
만약 선의로 노예로서 복무하고 있는 자유인이 자신을 속량해 줄 것을 위탁하고 그것이 매수인의 돈으로 이루어졌다면, 위임의 반대소송으로 제소할 수 있음이 확실하다. 다만 매수인이 매도인에 대하여 가지는 소송들을 양도하는 것을 조건으로 한다. 매수인이 그 자유인을 해방하지 않았다고 가정해 보라.