[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.1.7.prQuam Tuberonis sententiam et ipse Celsus probat.
[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum.] このトゥベロの意見を、ケルスス自身も承認している。
§15.1.7.1Et adicit pupillum uel furiosum constituere quidem peculium seruo non posse: uerum ante constitutum, id est ante furorem uel a patre pupilli, non adimetur ex his causis.
そして彼は、未成年者や精神病者は、奴隷に対して特有財産を設定することは確かにできないが、しかしあらかじめ設定されていたもの、すなわち精神病になる前、あるいは未成年者の父によって設定されたものは、これらの理由によって奪われることはない、と付け加えている。
quae sententia uera est et congruit cum eo, quod Marcellus apud Iulianum notans adicit 'posse fieri, ut apud alterum ex dominis seruus peculium habeat, apud alterum non, ut puta si alter ex dominis furiosus sit uel pupillus, si (ut quidam, inquit, putant) peculium seruus habere non potest nisi concedente domino. ego autem puto non esse opus concedi peculium a domino seruum habere, sed non adimi, ut habeat'.
この意見は正しく、マルケルスがユリアヌスへの注釈において「共同主人の一方のもとで奴隷が特有財産を持ち、他方のもとでは持たないということが起こり得る。 例えば共同主人の一方が精神病者または未成年者であり、もし(彼が言うには、ある人々が考えているように)主人の許諾がなければ奴隷が特有財産を持つことができないとするならば、そうである。 しかし私自身は、奴隷が特有財産を持つために主人によってそれが許諾される必要はなく、ただ奪われないだけでよいと考える」と付け加えていることと合致している。
alia causa est peculii liberae administrationis: nam haec specialiter concedenda est.
特有財産の自由な処分権の場合は別である。 なぜなら、これは特別に許諾されなければならないからである。
§15.1.7.2Scire autem non utique singulas res debet, sed παχγμερέστερον, et in hanc sententiam Pomponius inclinat.
しかし、必ずしも個々の財産を知っている必要はなく、大まかに(παχγμερέστερον)知っていればよい。 そしてポンポニウスもこの意見に傾いている。
§15.1.7.3Pupillum autem tam filium quam seruum peculium habere posse Pedius libro quinto decimo scribit, cum in hoc, inquit, totum ex domini constitutione pendeat.
他方、ペディウスは第15巻で、被後見人の家子も奴隷も特有財産を持つことができる、と書いている。 なぜなら、彼が言うには、この件に関しては、すべてが主人の設定にかかっているからである。
ergo et si furere coeperit seruus uel filius, retinebunt peculium.
したがって、奴隷や家子が精神病になり始めたとしても、彼らは特有財産を保持するであろう。
In peculio autem res esse possunt omnes et mobiles et soli: uicarios quoque in peculium potest habere et uicariorum peculium: hoc amplius et nomina debitorum.
そして特有財産の中には、動産も不動産も、すべてのものが存在しうる。 特有財産の中に下級奴隷、および下級奴隷の特有財産をも持つことができる。 さらにそれだけでなく、債務者の債権もである。
§15.1.7.5Sed et si quid furti actione seruo deberetur uel alia actione, in peculium computabitur: hereditas quoque et legatum, ut Labeo ait.
しかしまた、窃盗訴権あるいは他の訴権によって何かが奴隷に支払われるべきである場合も、特有財産に算入される。 ラベオが言うには、相続財産や遺贈財産も同様である。
§15.1.7.6Sed et id quod dominus sibi debet in peculium habebit, si forte in domini rationem impendit et dominus ei debitor manere uoluit aut si debitorem eius dominus conuenit.
しかしまた、主人が自分に対して負っているものをも特有財産の中に持つであろう。 もし彼が主人の勘定のために支出を行い、主人が彼に対して債務者であり続けることを望んだ場合、あるいは、主人が彼の債務者を訴えた場合である。
quare si forte ex serui emptione euictionis nomine duplum dominus exegit, in peculium serui erit conuersum, nisi forte dominus eo proposito fuit, ut nollet hoc esse in peculium serui.
したがって、もし主人が、奴隷の行った買入れから追奪担保を理由に2倍の賠償を徴収した場合、それは奴隷の特有財産に組み入れられるであろう。 ただし、主人がこれを奴隷の特有財産にすることを望まないという意図を持っていた場合は別である。
§15.1.7.7Sed et si quid ei conseruus debet, erit peculii, si modo ille habeat peculium uel prout habebit.
しかしまた、同僚奴隷が彼に何らかの義務を負っている場合も、それは特有財産の一部となるであろう。 ただし、その同僚奴隷が特有財産を持っているか、あるいは持っている範囲において、である。