[PAPINIANUS libro tertio responsorum. ] §14.3.19.prIn eum, qui mutuis accipiendis pecuniis procuratorem praeposuit, utilis ad exemplum institoriae dabitur actio: quod aeque faciendum erit et si procurator soluendo sit, qui stipulanti pecuniam promisit.
[パピニアヌス『解答集』第3巻より] 借入金を受け取るために代理人を任命した者に対しては、店舗管理人訴訟を範とする準用訴訟が与えられる。 これと同じことは、問答契約をもって請求する者に対して金を支払うことを約束した代理人が、支払能力を有している場合であっても、同様に行われるべきである。
§14.3.19.1Si dominus, qui seruum institorem apud mensam pecuniis accipiendis habuit, post libertatem quoque datam idem per libertum negotium exercuit, uarietate status non mutabitur periculi causa.
銀行において金を受け取るために奴隷を店舗管理人として置いていた主人が、解放を与えた後であっても、同じ事業を解放自由人を通じて営んだ場合には、身分の変化によって危険の根拠が変更されることはない。
§14.3.19.2Tabernae praepositus a patre filius mercium causa mutuam pecuniam accepit: pro eo pater fideiussit: etiam institoria ab eo petetur, cum acceptae pecuniae speciem fideiubendo negotio tabernae miscuerit.
父親によって店舗の管理人に任命された息子が、商品のために借入金を受け取った。 父親はその息子のために保証人となった。 父親に対しては店舗管理人訴訟も提起される。 なぜなら、父親は保証をすることによって、受け取られた金の性質を店舗の事業に混和させたからである。
§14.3.19.3Seruus pecuniis tantum faenerandis praepositus per intercessionem aes alienum suscipiens ut institorem dominum in solidum iure praetorio non adstringit: quod autem pro eo, qui pecuniam faenerauit, per delegationem alii promisit, a domino recte petetur, cui pecuniae creditae eum qui delegauit actio quaesita est.
金銭を貸し付けるためだけに任命された奴隷が、債務引き受けによって他人の債務を負う場合、店舗管理人として主人をプラエトル法に基づき全額について拘束することはない。 しかし、金を貸し付けた者のために、委任によって別の者に対して約束したことについては、主人に対して正当に請求される。 その主人には、委任した者に対する貸付金の訴訟が取得されているからである。