[IDEM libro octauo decimo digestorum. ] §12.1.20.prSi tibi pecuniam donassem, ut tu mihi eandem crederes, an credita fieret? dixi in huiusmodi propositionibus non propriis uerbis nos uti, nam talem contractum neque donationem esse neque pecuniam creditam: donationem non esse, quia non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi.
[同じ著者、『学説彙纂』第18巻] もし私があなたに金銭を贈与し、あなたが私に同じ金銭を貸し付けるようにした場合、それは貸付金となるであろうか? 私は、この種の事例においては我々は適切な言葉を使っていない、と述べた。 なぜなら、そのような契約は贈与でもなければ貸付金でもないからである。 贈与ではないというのは、金銭がどうしても受け手の元に留まるという意図で与えられるのではないからであり、貸付金ではないというのは、他者を義務づけるためというよりはむしろ、免れさせる(債務から解き放つ)ために与えられるからである。
igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum daret, acceptam dederit, non fore creditam: magis enim meum accepisse intellegi debeo.
したがって、もし、私に貸し付けるという条件で金銭を受け取った者が、受け取った金銭を(私に)与えたとしても、それは貸付金にはならないであろう。 というのも、私はむしろ自分自身のものを受け取ったと理解されるべきだからである。
sed haec intellegenda sunt propter suptilitatem uerborum: benignius tamen est utrumque ualere.
しかし、これらのことは言葉の厳密さに基づいて理解されるべきことである。 それでも、双方が有効であるとする方が、より好意的(寛大)である。