[ULPIANUS libro uicensimo quinto ad edictum. ] §11.7.12.prSi quis sepulchrum habeat, uiam autem ad sepulchrum non habeat et a uicino ire prohibeatur, imperator Antoninus cum patre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat.
[ウルピアーヌス、告示註釈第二十五巻] もし誰かが墓を所有しているが、墓への道を有しておらず、隣人から通行を禁じられているなら、皇帝アントニヌスは父とともに、墓への道は恩恵的占有として請求され、かつ許可されるのが通例であり、したがって、それが負われていないときはいつでも、隣接する土地を所有する者から得られるように、と勅答した。
non tamen hoc rescriptum, quod impetrandi dat facultatem, etiam actionem ciuilem inducit, sed extra ordinem interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iudex etiam de opportunitate loci prospiciat, ne uicinus magnum patiatur detrimentum.
しかし、得る機会を与えるこの勅答は、市民法上の訴えをも導入するものではなく、特別の手続きにおいて州総督が申し立てられ、総督は適正な価格で彼に道が提供されるよう強制すべきである。 ただしそれは、隣人が大きな損害を被らないよう、審判官が場所の適否についても配慮するようにという条件においてである。
§11.7.12.1Senatus consulto cauetur, ne usus sepulchrorum permutationibus polluatur, id est ne sepulchrum aliae conuersationis usum accipiat.
元老院決議によって、墓の使用が転用によって汚されないよう、すなわち墓が他の世俗の用途のための使用を受け入れないよう規定されている。
§11.7.12.2Praetor ait: 'Quod funeris causa sumptus factus erit, eius reciperandi nomine in eum, ad quem ea res pertinet, iudicium dabo. '
法務官は言う。 「葬儀のために支出された費用について、その回収の名目で、その事柄が帰属する者に対して、私は訴えを与える。
§11.7.12.3Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur.
」この告示は正当な理由によって提示された。 それは、葬儀を執り行った者が、自ら支出したものを回収できるようにするためであり、それは、埋葬されない死体が放置されたり、あるいは誰かが他人の負担によって葬られたりすることがないようにするためである。
§11.7.12.4Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam, nisi aliquid pro hoc emolumentum ei relictum est: tunc enim, si non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur.
ところで、葬儀は、故人が選んだ者が執り行うべきである。 しかし、もしその者が行わなかったとしても、このことに対する制裁はない。 ただし、このことのために何らかの遺贈の利益が彼に残されていた場合は別である。 なぜならその場合、もし彼が死者の意志に従わなかったならば、彼はこの利益から排除されるからである。
sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est, legitimos uel cognatos: quosque suo ordine quo succedunt.
しかし、もし死者がこのことについて規定しておらず、誰にもその任務が委ねられていなかったならば、その事柄は指定相続人に属する。 もし誰も指定されていなければ、法定相続人または血族であり、それぞれが相続する順序に従う。
§11.7.12.5Sumptus funeris arbitrantur pro facultatibus uel dignitate defuncti.
葬儀の費用は、故人の資力または社会的地位に応じて査定される。
§11.7.12.6Praetor uel magistratus municipalis ad funus sumptum decernere debet, si quidem est pecunia in hereditate, ex pecunia: si non est, distrahere debet ea, quae tempore peritura sunt, quorum retentio onerat hereditatem: si minus, si quid auri argentique fuerit, distrahi aut pignerari iubebit, ut pecunia expediatur:
法務官または自治都市の政務官は、葬儀の費用を裁定しなければならない。 もし相続財産の中に現金があるならば、その現金からであり、もしなければ、時の経過とともに朽ちてしまうもの、すなわちそれを保持することが相続財産にとって負担となるものを売却しなければならない。 もしそれがなければ、何らかの金銀がある場合に、現金を調達するために、それらを売却するか、または質に入れるよう命じるであろう。