§8castra uero ingressus nihil cuiquam poscenti negauit atque etiam ultro ignominiosis notas, reis sordes, damnatis supplicia dempsit.
陣営に入ると、彼は求める者には誰に対しても何も拒まなかった。 さらに自ら進んで、不名誉を被った者たちからはその印を、被告たちからは汚れた衣を、有罪宣告された者たちからは刑罰を取り除いてやった。
quare uixdum mense transacto, neque diei neque temporis ratione habita, ac iam uespere, subito a militibus e cubiculo raptus, ita ut erat in ueste domestica, imperator est consalutatus circumlatusque per celeberrimos uicos, strictum Diui Iuli gladium tenens detractum delubro Martis atque in prima gratulatione porrectum sibi a quodam.
それゆえ一ヶ月も経たないうちに、日付も時間も顧みられることなく、しかもすでに夕方であったが、突然、兵士たちによって寝室から連れ出され、部屋着のままで皇帝として歓呼して迎えられた。 そして、最もにぎやかな通りを引き回されたが、その手には、マールスの神殿から取り外され、最初の祝意の際にある者から彼に差し出された、神君ユリウスの抜かれた剣を握りしめていた。
nec ante in praetorium rediit quam flagrante triclinio ex conceptu camini, cum quidem consternatis et quasi omine aduerso anxiis omnibus: 'bono,' inquit, 'animo estote! nobis adluxit,' nullo sermone alio apud milites usus.
そして、暖炉からの出火によって食堂が燃え上がり、人々が驚き狼狽し、あたかも不吉な前兆であるかのように不安がっていた中で、彼が「元気を出しなさい! 我々に光が照らしたのだ」と言い、兵士たちに対しては他に一切の言葉をかけなかった時になって、初めて彼は総督官邸へと戻った。
consentiente deinde etiam superioris prouinciae exercitu, qui prior a Galba ad senatum defecerat, cognomen Germanici delatum ab uniuersis cupide recepit, Augusti distulit, Caesaris in perpetuum recusauit.
その後、先にガルバから離反して元老院に付いていた上属州の軍隊も同意すると、全員から贈られた「ゲルマニクス」の称号を喜んで受け入れたが、「アウグストゥス」は先送りし、「カエサル」は永久に拒否した。
§9ac subinde caede Galbae adnuntiata, compositis Germanicis rebus, partitus est copias, quas aduersus Othonem praemitteret quasque ipse perduceret.
そして直後にガルバの殺害が報じられると、ゲルマニアの情勢を整え、オトに対抗して先発させる部隊と、自らが率いていく部隊とに軍隊を分割した。
praemisso agmine laetum euenit auspicium, siquidem a parte dextra repente aquila aduolauit lustratisque signis ingressos uiam sensim antecessit.
先発部隊が出発したとき、喜ばしい前兆が現れた。 というのも、右側から突然、一羽の鷲が飛んきて、軍旗の周りを回ったのち、道を進む彼らの前をゆっくりと先導したからである。
at contra ipso mouente statuae equestres, cum plurifariam ei ponerentur, fractis repente cruribus pariter corruerunt, et laurea, quam religiosissime circumdederat, in profluentem excidit;
しかしこれとは反対に、彼自身が出発したときには、彼の栄誉のためにいたるところに建てられていた騎馬像が、突然脚が折れて一斉に崩れ落ち、彼が最も恭しく巻いていた月桂冠が川に落ちてしまった。
mox Viennae pro tribunali iura reddenti gallinaceus supra umerum ac deinde in capite astitit.
やがてウィエンナにおいて、彼が裁判壇の前で裁判を行っていたとき、一羽の雄鶏が彼の肩の上、次いで頭の上にとまった。
quibus ostentis par respondit exitus;
これらの前兆にふさわしい結末が対応した。
nam confirmatum per legatos suos imperium per se retinere non potuit.
というのも、部将たちによって確立された皇帝の地位を、彼自身は維持することができなかったからである。
§10De Betriacensi uictoria et Othonis exitu, cum adhuc in Gallia esset, audiit nihilque cunctatus, quicquid praetorianarum cohortium fuit, ut pessimi exempli, uno exauctorauit edicto iussas tribunis tradere arma.
ベトリアクムの勝利とオトの死について、彼がまだガリアにいたときに聞き、少しもためらうことなく、親衛隊のすべてのコホルスを、極めて悪しき前例であるとして、一つの布告によって免職にし、護民官たちに武器を引き渡すよう命じた。
centum autem atque uiginti, quorum libellos Othoni datos inuenerat exposcentium praemium ob editam in caede Galbae operam, conquiri et supplicio adfici imperauit, egregie prorsus atque magnifice et ut summi principis spem ostenderet, nisi cetera magis ex natura et priore uita sua quam ex imperii maiestate gessisset.
しかし、ガルバ殺害において果たした功績に対する恩賞を要求する、オトに提出された嘆願書が見つかった120名については、捜索して処刑するよう命じた。 これは実に優れており、かつ壮大なことであり、最高の皇帝としての期待を抱かせるものであった。 もし彼が、その他のことを帝国の威厳にふさわしく行うよりも、むしろ自らの本性と以前の生き方に従って行わなかったならばの話であるが。
namque itinere incohato per medias ciuitates ritu triumphantium uectus est perque flumina delicatissimis nauigiis et uariarum coronarum genere redimitis, inter profusissimos obsoniorum apparatus, nulla familiae aut militis disciplina, rapinas ac petulantiam omnium in iocum uertens, qui non contenti epulo ubique publice praebito, quoscumque libuisset in libertatem asserebant, uerbera et plagas, saepe uulnera, nonnumquam necem repraesentantes aduersantibus.
というのも、旅が始まると、彼は街のただ中を凱旋将軍の儀礼で運ばれ、川を極めて贅沢で、様々な種類の花冠で飾られた船で進み、極めて豪奢な食材の用意の中で、従者や兵士の規律はまったくなく、全員の略奪や横暴を冗談に変えていたからである。 彼らはいたるところで公に提供された宴会に満足せず、誰であれ気に入った者を自由人であると主張し、抵抗する者には、鞭打ちや打撃、しばしば負傷、時には死をその場で与えていた。
utque campos, in quibus pugnatum est, adit, abhorrentis quosdam cadauerum tabem detestabili uoce confirmare ausus est, optime olere occisum hostem et melius ciuem.
そして、戦闘が行われた平原に至ったとき、死体の腐敗臭を嫌悪していた人々に対して、彼は忌むべき言葉で「殺された敵は極めて良い香りがし、市民ならさらに良い香りがする」と言い放つ厚かましさがあった。
nec eo setius ad leniendam grauitatem odoris plurimum meri propalam hausit passimque diuisit.
それにもかかわらず、臭気のひどさを和らげるために、多量の生酒を公然と飲み干し、いたるところで分け与えた。
pari uanitate atque insolentia lapidem memoriae Othonis inscriptum intuens dignum eo Mausoleo ait, pugionemque, quo is se occiderat, in Agrippinensem coloniam misit Marti dedicandum.
同様の虚栄と傲慢さをもって、オトの記念のために刻まれた碑石を見つめながら「その霊廟にふさわしい」と言い、彼が自殺に用いた短剣を、コローニア・アグリッピネンシスに送り、マールスに捧げさせた。
in Appennini quidem iugis etiam peruigilium egit.
アペニンヌスの山嶺においては、徹夜の宴さえ催した。
§11urbem denique ad classicum introiit paludatus ferroque succinctus, inter signa atque uexilla, sagulatis comitibus ac detectis commilitonum armis.
ついにラッパの音とともに、将軍の外套をまとい、剣を帯びてローマ市に入城した。 その周りには軍旗や部隊旗が翻り、軍用マントを羽織った従者たち、そして武器をむき出しにした戦友たちに囲まれていた。
Magis deinde ac magis omni diuino humanoque iure neglecto Alliensi die pontificatum maximum cepit, comitia in decem annos ordinauit seque perpetuum consulem.
その後、神聖な法も人間の法もますます無視して、アッリアの敗戦の日に最高神祇官の地位に就き、民会を10年分決定し、自らを永久執政官とした。
et ne cui dubium foret, quod exemplar regendae rei p. eligeret, medio Martio campo adhibita publicorum sacerdotum frequentia inferias Neroni dedit ac sollemni conuiuio citharoedum placentem palam admonuit, ut aliquid et de dominico diceret, incohantique Neroniana cantica primus exultans etiam plausit.
そして、彼が国家を統治するにあたって、いかなる手本を選んでいるかを誰にとっても疑いがないようにするため、マルスの原のただ中で、公の神官たちを大勢集めてネロに追善の供物を捧げ、公式の宴会において、気に入ったキタラ奏者に、主人の歌から何か歌うようにと公然と促し、その者がネロの歌を歌い始めると、自ら真っ先に立ち上がって歓喜し、拍手を送った。