§12talibus principiis magnam imperii partem non nisi consilio et arbitrio uilissimi cuiusque histrionum et aurigarum administrauit et maxime Asiatici liberti.
このような治世の始まりにあたって、彼は帝国の大部分を、最も卑賎な役者たちや戦車御者たちの、そして何よりも解放奴隷アジアティクスの助言と裁決によってのみ統治した。
hunc adulescentulum mutua libidine constupratum, mox taedio profugum cum Puteolis poscam uendentem reprehendisset, coiecit in compedes statimque soluit et rursus in deliciis habuit;
この少年は、互いの好色な情欲によって彼に汚され、やがて嫌気がさして逃亡したが、プテオリで酸っぱい水(ポスカ)を売っているのを彼が見つけると、彼は彼を足枷に投げ込んだものの、すぐに解放して再びお気に入りとした。
iterum deinde ob nimiam contumaciam et furacitatem grauatus circumforano lanistae uendidit dilatumque ad finem muneris repente subripuit et prouincia demum accepta manumisit ac primo imperii die aureis donauit anulis super cenam, cum mane rogantibus pro eo cunctis detestatus esset seuerissime talem equestris ordinis maculam.
その後再び、その過度の傲慢さと泥棒癖に腹を立てて、彼を巡回剣闘士興行主に売り払ったが、彼が剣闘士の興行の最後まで出場を延期されている間に、突然彼をさらって連れ戻し、ついに属州を手に入れると彼を解放した。 そして皇帝としての最初の日、夕食の席で彼に金指輪を贈った。 その日の朝、全員が彼のために懇願したときには、彼はそのような騎士階級の汚点を極めて厳しく忌み嫌っていたにもかかわらずである。
§13Sed uel praecipue luxuriae saeuitiaeque deditus epulas trifariam semper, interdum quadrifariam dispertiebat, in iantacula et prandia et cenas comisationesque, facile omnibus sufficiens uomitandi consuetudine.
しかし、とりわけ贅沢と残虐行為に耽溺していた彼は、宴会を常に3部、時には4部に分割していた。 すなわち、朝食、昼食、夕食、そして夜の酒宴へと。 そして、嘔吐する習慣によって、これらすべてに容易に対応していた。
indicebat autem aliud alii eadem die, nec cuiquam minus singuli apparatus quadringenis milibus nummum constiterunt.
さらに彼は、同じ日でも、ある人にはある宴会を、別の人には別の宴会を催すよう命じた。 そして、一度の宴会の準備は、誰にとっても40万セステルティウスを下ることはなかった。
famosissima super ceteras fuit cena data ei aduenticia a fratre, in qua duo milia lectissimorum piscium, septem auium apposita traduntur.
他の何よりも最も有名であったのは、彼の到着を祝って弟によって彼に催された夕食会であり、そこでは2000匹の精選された魚と、7000羽の鳥が供されたと伝えられている。
hanc quoque exuperauit ipse dedicatione patinae, quam ob immensam magnitudinem clipeum Mineruae πολιούχου dictitabat.
彼自身は、大皿の落成式によってこの宴会をも上回った。 彼はその大皿の途方もない大きさゆえに、それを「都市の守護神ミネルウァの盾」と度々呼んでいた。
in hac scarorum iocinera, phasianarum et pauonum cerebella, linguas phoenicopterum, murenarum lactes a Parthia usque fretoque Hispanico per nauarchos ac triremes petitarum commiscuit.
この大皿の中に、彼はスカルスの肝、キジやクジャクの脳、フラミンゴの舌、そしてパルティアから、またヒスパニアの海峡にいたるまで、船長たちや三段櫂船によって探し求められたウツボの精巣を混ぜ合わせた。
ut autem homo non profundae modo sed intempestiuae quoque ac sordidae gulae, ne in sacrificio quidem umquam aut itinere ullo temperauit, quin inter altaria ibidem statim uiscus et farris †paene rapta e foco manderet circaque uiarum popinas fumantia obsonia uel pridiana atque semesa.
しかし彼は、底なしであるだけでなく、時と場所を選ばず、また卑しい大食漢であったため、いかなる犠牲式の際にも、あるいは旅の途中であっても、祭壇の間で、その場で直ちに、供え物の肉や、火床からほとんど引ったくるようにして奪ったスペルト小麦の焼き菓子を貪り食い、また、道端の安食堂の周りでは、湯気の立ち上る料理や、前日の残り物で半分食べかけのものを貪り食うことを抑えることができなかった。
§14Pronus uero ad cuiuscumque et quacumque de causa necem atque supplicium nobiles uiros, condiscipulos et aequales suos, omnibus blanditiis tantum non ad societatem imperii adlicefactos uario genere fraudis occidit, etiam unum ueneno manu sua porrecto in aquae frigidae potione, quam is adfectus febre poposcerat.
いかなる人物に対しても、またいかなる理由によっても殺害や処刑へと走りやすかった彼は、かつての学友や同輩であった高貴な男たちを、あらゆる甘言をもって帝国の共同統治者へ据えるかのようにしておびき寄せ、様々な欺瞞の手口で殺害した。 そのうちの一人には、熱病にかかって求めた冷たい水の飲み物の中に、自らの手で差し出した毒を混ぜて殺すことさえした。
tum faeneratorum et stipulatorum publicanorumque, qui umquam se aut Romae debitum aut in uia portorium flagitassent, uix ulli pepercit;
さらに、かつてローマで債務を、あるいは道中で関税を彼に厳しく請求したことのある金貸し、契約の保証人、収税吏たちの中で、彼が容赦した者はほとんどいなかった。
ex quibus quendam in ipsa salutatione supplicio traditum statimque reuocatum, cunctis clementiam laudantibus, coram interfici iussit, uelle se dicens pascere oculos;
彼らのうちのある者が、朝の挨拶の最中に処刑に引き渡され、すぐに呼び戻されたとき、誰もが彼の寛大さを称賛したが、彼はその男を目の前で殺すよう命じ、「自分の目をその死で楽しませたいのだ」と言い放った。
alterius poenae duos filios adiecit deprecari pro patre conatos.
また別の男の刑罰には、父親のために懇願しようとした二人の息子を付け加えた。
sed et equitem R. proclamantem, cum raperetur ad poenam: 'heres meus es,' exhibere testamenti tabulas coegit, utque legit coheredem sibi libertum eius ascriptum, iugulari cum liberto imperauit.
また、処刑へと引き立てられる際、あるローマ騎士が「あなたが私の相続人です! 」と叫んだとき、彼は遺言状の書板を提出することを強要し、共同相続人としてその男の解放奴隷が書き加えられているのを読むと、その解放奴隷とともに彼を処刑するよう命じた。
quosdam et de plebe ob id ipsum, quod Venetae factioni clare male dixerant, interemit contemptu sui et noua spe id ausos opinatus.
さらに平民の中からも、青組を大声で罵ったというだけの理由で数名を殺害した。 彼は、彼らが自分に対する軽蔑と、新しい政権への期待からそのような大胆なことをしたのだと考えたからである。
nullis tamen infensior quam uernaculis et mathematicis, ut quisque deferretur, inauditum capite puniebat exacerbatus, quod post edictum suum, quo iubebat intra Kal.
しかし、彼がお調子者たちや占星術師たちほど敵意を抱いた相手はなかった。 告発される者がいると、彼は彼らを審理も行わずに死刑に処した。
Oct. urbe Italiaque mathematici excederent, statim libellus propositus est, et Chaldaeos dicere, bonum factum, ne Vitellius Germanicus intra eundem Kalendarum diem usquam esset.
彼は、自分の布告(占星術師たちは10月の朔日までにローマ市およびイタリアから退去せよと命じたもの)の直後に、「カルデア人らは宣言する。 ヴィテリウス・ゲルマニクスがその同じ朔日の日までにどこにも存在しなくなることは、良きことであると」というビラが掲示されたことに激怒していたからである。
suspectus et in morte matris fuit, quasi aegrae praeberi cibum prohibuisset, uaticinante Chatta muliere, cui uelut oraculo adquiescebat, ita demum firmiter ac diutissime imperaturum, si superstes parenti extitisset.
また、彼は母親の死についても疑いを持たれた。 あたかも、彼女が病気になったときに食物を与えることを禁じたかのようであった。 それは彼が神託のように従っていたハッティ族の女が、「もし彼が親よりも長生きするならば、その時になって初めて強固に、かつ極めて長く統治することになるだろう」と予言していたからである。
alii tradunt ipsam taedio praesentium et imminentium metu uenenum a filio impetrasse, haud sane difficulter.
他の者たちは、母親自身が現在の状況に対する嫌気と、迫り来る危険への恐怖から、息子から毒薬を手に入れ、しかも彼はそれをまったく躊躇なく与えたのだと伝えている。 」, 1105b,