§3decessit paralysi altero die quam correptus est, duobus filiis superstitibus, quos ex Sestilia probatissima nec ignobili femina editos consules uidit, et quidem eodem ambos totoque anno, cum maiori minor in sex menses successisset.
ルキウス・ヴィテッリウスは発作に襲われた翌日に麻痺により死去した。 2人の息子を残したが、彼は非常に貞淑で高貴な家柄の女性セスティリアから生まれたこの2人の息子が、ともに執政官となるのを目にした。 それも同じ年に、しかも年間を通じてであり、兄に続いて弟が6ヶ月の任期で交代したのである。
defunctum senatus publico funere honorauit, item statua pro rostris cum hac inscriptione:
"pietatis immobilis erga principem"
.
元老院は、亡くなった彼を国葬をもって栄誉を称え、またロストラ(演壇)の前に次の碑文を刻んだ像を建てた。 「皇帝に対する揺るぎなき忠誠」。
A. Vitellius L. filius imperator natus est VIII. Kal. Oct. , uel ut quidam VII. Id. Sept. , Druso Caesare Norbano Flacco cons.
ルキウスの息子である皇帝アウルス・ヴィテッリウスは、ドルスス・カエサルとノルバヌス・フラックスが執政官の年、10月のカレンダエの8日前(9月24日)、あるいは、ある人々によれば9月のイドゥスの7日前(9月7日)に生まれた。
genituram eius praedictam a mathematicis ita parentes exhorruerunt, ut pater magno opere semper contenderit, ne qua ei prouincia uiuo se committeretur, mater et missum ad legiones et appellatum imperatorem pro afflicto statim lamentata sit.
占星術師たちによって予言された彼の生まれついての運命を両親は非常に恐れたため、父は自分が生きているうちは彼にいかなる属州も委ねられないよう常に懸命に努め、母は彼が軍団へ派遣された時も、また皇帝と宣言された時も、即座に破滅したものとして悲嘆に暮れた。
pueritiam primamque adulescentiam Capreis egit inter Tiberiana scorta, et ipse perpetuo spintriae cognomine notatus existimatusque corporis gratia initium et causa incrementorum patri fuisse;
彼は幼少期と初期の青年期をカプレアエでティベリウスの愛玩物たちの間で過ごし、彼自身も生涯「スピントリア」というあだ名で呼ばれ、自らの身体的な魅力が父の栄達の始まりであり原因であったとみなされた。
§4sequenti quoque aetate omnibus probris contaminatus, praecipuum in aula locum tenuit, Gaio per aurigandi, Claudio per aleae studium familiaris, sed aliquanto Neroni acceptior, cum propter eadem haec, tum peculiari merito, quod praesidens certamini Neroneo cupientem inter citharoedos contendere nec quamuis flagitantibus cunctis promittere audentem ideoque egressum theatro reuocauerat, quasi perseuerantis populi legatione suscepta, exorandumque praebuerat.
その後の年代においてもあらゆる不名誉によって汚されつつも、彼は宮廷で主要な地位を占めた。 ガイウスには戦車競技への熱中を通じて、クラウディウスにはサイコロ遊びへの熱中を通じて親しくなり、ネロにはこれら同じ理由に加え、特別な功績によってさらに好まれるようになった。 というのも、ネロ祭の競技会を主催した際、キタラ奏者たちの間で競うことを望みながらも、誰もがそれを求めているにもかかわらずあえて約束する勇気がなく、それゆえに劇場を立ち去ったネロを、彼は粘り強い民衆の使節の役を引き受けたかのように呼び戻し、懇願に応じて舞台に立たせたからである。
§5Trium itaque principum indulgentia non solum honoribus uerum et sacerdotiis amplissimis auctus, proconsulatum Africae post haec curamque operum publicorum administrauit et uoluntate dispari et existimatione.
こうして三代の皇帝の恩恵によって、官職だけでなく極めて高い神職をも与えられて地位を高めたのち、彼はアフリカのプロコンスル(属州総督)および公共事業の管理者を務めたが、その熱意も評判も異なっていた。
in prouincia singularem innocentiam praestitit biennio continuato, cum succedenti fratri legatus substitisset;
属州においては、後任の弟の副官としてとどまり、前後2年間にわたって、類まれな清廉さを示した。
at in urbano officio dona atque ornamenta templorum subripuisse et commutasse quaedam ferebatur proque auro et argento stagnum et aurichalcum supposuisse.
しかし、首都の職務においては、神殿の寄進物や装飾品を盗み、その一部をすり替え、金や銀の代わりに錫や真鍮を置いたと噂されていた。
§6Vxorem habuit Petroniam consularis uiri filiam et ex ea filium Petronianum captum altero oculo.
彼は執政官を出した家の娘ペトロニアを妻とし、彼女との間に片目の息子ペトロニアヌスをもうけた。
hunc heredem a matre sub condicione institutum, si de potestate patris exisset, manu emisit breuique, ut creditum est, interemit, insimulatum insuper parricidii et quasi paratum ad scelus uenenum ex conscientia hausisset.
この息子が、父の権力から離脱することを条件に母親から相続人に指定されたため、彼は息子を解放させたが、信じられているところでは、すぐに彼を殺害した。 さらに、彼は息子に父親殺しの濡れ衣を着せ、自らの犯罪を自覚したために準備していた毒薬を自分で飲んだのだと主張した。
duxit mox Galeriam Fundanam praetorio patre ac de hac quoque liberos utriusque sexus tulit, sed marem titubantia oris prope mutum et elinguem.
その後、法務官を務めた父を持つガレリア・フンダナを妻に迎え、彼女との間にも男女の子供をもうけたが、男の子は吃音がひどく、ほとんど口のきけない、言葉を持たない状態であった。
§7A Galba in inferiorem Germaniam contra opinionem missus est.
ガルバによって、下ゲルマニアへ予想に反して派遣された。
adiutum putant T. Vini suffragio, tunc potentissimi et cui iam pridem per communem factionis Venetae fauorem conciliatus esset;
当時最も権勢を誇り、以前から青党への共通の支持を通じて親しくなっていたティトゥス・ヴィニウスの支持によって助けられたと考えられている。
nisi quod Galba prae se tulit nullos minus metuendos quam qui de solo uictu cogitarent, ac posse prouincialibus copiis profundam gulam eius expleri, ut cuiuis euidens sit contemptu magis quam gratia electum.
ただし、ガルバ自身は、食べることばかり考えている者ほど恐れるに足りない者はなく、彼の深い大食は属州の物資によって満たされうると公言していたため、好意によるというよりはむしろ軽蔑によって彼が選ばれたことは誰の目にも明らかであった。
satis constat exituro uiaticum defuisse, tanta egestate rei familiaris, ut uxore et liberis, quos Romae relinquebat, meritorio cenaculo abditis domum in reliquam partem anni ablocaret utque ex aure matris detractum unionem pignerauerit ad itineris impensas.
出発する彼には旅費が不足していたことは十分に知られており、家計の困窮は甚だしく、ローマに残していく妻や子供たちを安アパートに押し込め、自宅をその年の残りの期間、他人に貸し出したほどであり、旅の費用にあてるために母親の耳から取り外した真珠を質に入れたほどであった。
creditorum quidem praestolantium ac detinentium turbam et in iis Sinuessanos Formianosque, quorum publica uectigalia interuerterat, non nisi terrore calumniae amouit, cum libertino cuidam acerbius debitum reposcenti iniuriarum formulam, quasi calce ab eo percussus, intendisset nec aliter quam extortis quinquaginta sestertiis remisisset.
彼を待ち受け、引き留めようとする債権者たちの群れ、その中には彼が公金を横領したシヌエッサやフォルミアエの人々も含まれていたが、彼は彼らを虚偽告訴の恐怖によってのみ追い払った。 すなわち、債権を激しく督促するある解放奴隷に対し、まるで彼から蹴られたかのように装って不法行為の訴訟を起こし、5万セステルティウスを脅し取るまではそれを取り下げなかったのである。
Aduenientem male animatus erga principem exercitus pronusque ad res nouas libens ac supinis manibus excepit uelut dono deum oblatum, ter consulis filium, aetate integra, facili ac prodigo animo.
到着すると、皇帝に対して敵意を抱き、革新に傾いていた軍隊は、彼を神々の賜物として差し出されたかのように、両手を広げて喜んで迎えた。 彼は3度執政官を務めた人物の息子であり、働き盛りの年齢で、お人好しで気前のよい気性の持ち主だったからである。
quam ueterem de se persuasionem Vitellius recentibus etiam experimentis auxerat, tota uia caligatorum quoque militum obuios exosculans perque stabula ac deuersoria mulionibus ac uiatoribus praeter modum comis, ut mane singulos iamne iantassent sciscitaretur seque fecisse ructu quoque ostenderet.
この彼に対する以前からの評判を、ヴィテッリウスは最近の行動によってもさらに強めていた。 道中ずっと、出会った普通の兵士たちにも口づけをし、厩舎や宿屋では馬車引きや旅人に対して度を越して愛想よく接し、朝には一人一人に「もう朝食を食べたか」と尋ね、自分はすでに食べたということを、げっぷをして示して見せるほどであった。