§5sperauerat autem fore ut adoptaretur a Galba, idque in dies expectabat.
しかし、オトはガルバに養子として迎えられることを望んでおり、それを日々期待していた。
sed postquam Pisone praelato spe decidit, ad uim conuersus est instigante super animi dolorem etiam magnitudine aeris alieni.
だが、ピソが優先されてその望みを絶たれると、心の苦痛に加えて巨額の借金もあったため、武力行使に転じた。
neque enim dissimulabat, nisi principem se stare non posse, nihilque referre ab hoste in acie an in foro sub creditoribus caderet.
というのも彼は、自分が皇帝にならない限り身を保つことはできず、戦場で敵に倒れるのも、フォーラムで債権者たちの手に落ちるのも全く同じことだと、隠さずに語っていたからである。
ante paucos dies seruo Caesaris pro impetrata dispensatione decies sestertium expresserat;
数日前、彼は皇帝の奴隷から、免除のあっせんの対価として100万セステルティウスを脅し取っていた。
hoc subsidium tanti coepti fuit.
この資金が、この大企ての当面の軍資金となった。
ac primo quinque speculatoribus commissa res est, deinde decem aliis, quos singuli binos produxerant;
そして、最初は5人の突撃歩兵に計画が委ねられ、次に彼らがそれぞれ2人ずつ連れてきた10人に委ねられた。
omnibus dena sestertia repraesentata et quinquagena promissa.
彼ら全員に、その場で1万セステルティウスが支払われ、5万セステルティウスが約束された。
per hos sollicitati reliqui, nec adeo multi, haud dubia fiducia in ipso negotio pluris adfuturos.
彼らを通じて他の兵士たちも勧誘されたが、その数はさほど多くはなかった。 事が実際に始まれば、必ずさらに多くの者が加わるだろうという確信が十分にあったからである。
§6tulerat animus post adoptionem statim castra occupare cenantemque in Palatio Galbam adgredi, sed obstitit respectus cohortis, quae tunc excubabat, ne oneraretur inuidia, quod eiusdem statione et Gaius fuerat occisus et desertus Nero.
養子縁組の直後に、すぐに兵営を占拠し、パラティウムで夕食をとっているガルバを襲撃しようと彼は決意していたが、当時護衛にあたっていたコホルスの兵士たちへの配慮がそれを阻んだ。 同じ宿直のときに、ガイウスが殺害され、ネロが見捨てられたため、彼らにこれ以上の悪評を負わせないためであった。
medium quoque tempus religio et Seleucus exemit.
さらに、宗教的な忌み日とセレウクスの警告によっても、その間の時間が奪われた。
Ergo destinata die praemonitis consciis, ut se in foro sub aede Saturni ad miliarium aureum opperirentur, mane Galbam salutauit, utque consueuerat osculo exceptus, etiam sacrificanti interfuit audiuitque praedicta haruspicis.
そこで、指定された日に、あらかじめ同志たちに、フォーラムのサトゥルヌス神殿の下にある黄金の道標のところで待つように命じておき、朝、ガルバに挨拶をしに行き、いつものように接吻で迎えられると、彼が犠牲式を行っているところにも同席し、腸卜師の不吉な予言を聞いた。
deinde liberto adesse architectos nuntiante, quod signum conuenerat, quasi uenalem domum inspecturus abscessit proripuitque se postica parte Palati ad constitutum.
それから、約束の合図であった「建築家たちが来ています」という釈放自由人からの報告があると、売りに出されている家を下見するかのように装って退席し、パラティウムの裏口から約束の場所へと急いで向かった。
alii febrem simulasse aiunt eamque excusationem proximis mandasse, si quaereretur.
別の説では、彼は発熱を装い、もし誰かに尋ねられたらそのように釈明するよう身近な者たちに言い残したとも言われる。
tunc abditus propere muliebri sella in castra contendit ac deficientibus lecticaris cum descendisset cursumque cepisset, laxato calceo restitit, donec omissa mora succollatus et a praesente comitatu imperator consalu tatus inter faustas adclamationes strictosque gladios ad principia deuenit, obuio quoque non aliter ac si conscius et particeps foret adhaerente.
その後、すぐに婦人用の輿の中に身を隠して兵営へと急いだが、担ぎ手たちが疲れて動けなくなったため、彼は輿から降りて走り始めた。 しかし、靴の紐が緩んだため立ち止まっていると、遅滞なく彼を肩に担ぎ上げ、その場にいた随行員たちから皇帝として歓呼された。 そして、吉祥の叫び声が上がり、剣が抜かれる中、彼は本営へと到着した。 途中で出会う人々も、あたかもこの計画の同志であり参加者であるかのように、次々と列に加わった。
ibi missis qui Galbam et Pisonem trucidarent, ad conciliandos pollicitationibus militum animos nihil magis pro contione testatus est, quam id demum se habiturum, quod sibi illi reliquissent.
そこで、ガルバとピソを殺害するために使節を派遣する一方で、兵士たちの心を約束によって引きつけるため、兵営の集会で、彼は「兵士たちが自分に残してくれたものだけを、最終的に自分が手にするだろう」ということ以外には何も力説しなかった。
§7Dein uergente iam die ingressus senatum positaque breui oratione quasi raptus de publico et suscipere imperium ui coactus gesturusque communi omnium arbitrio, Palatium petit.
その後、日が傾きかけた頃、元老院に入り、短い演説を行った。 その中で、自分は公共の場所から拉致され、武力によって帝位を引き受けざるを得なかったこと、そして今後は皆の共同の意志に従って統治するつもりであることを述べた後、パラティウムに向かった。
ac super ceteras gratulantium adulantiumque blanditias ab infima plebe appellatus Nero nullum indicium recusantis dedit, immo, ut quidam tradiderunt, etiam diplomatibus primisque epistulis suis ad quosdam prouinciarum praesides Neronis cognomen adiecit.
そして、祝意や甘言を弄する者たちの様々な阿諛追従に加えて、最底辺の民衆から「ネロ」と呼びかけられたときも、それを拒絶するそぶりを一切見せなかった。 それどころか、一部の者が伝えているところによれば、彼は最初の旅券や、一部の属州総督への書簡において、自らの名に「ネロ」という家族名を付け加えさえした。
certe et imagines statuasque eius reponi passus est et procuratores atque libertos ad eadem officia reuocauit, nec quicquam prius pro potestate subscripsit quam quingenties sestertium ad peragendam Auream domum.
確かに、彼はネロの肖像画や彫像を再び設置することを許し、ネロの徴税官や釈放自由人たちを元の同じ職務に復職させた。 そして、権力を握ってから最初に署名した公文書は、黄金宮殿を完成させるための5000万セステルティウスの支出許可であった。
Dicitur ea nocte per quietem pauefactus gemitus maximos edidisse repertusque a concursantibus humi ante lectum iacens per omnia piaculorum genera Manes Galbae, a quo deturbari expellique se uiderat, propitiare temptasse;
伝えられるところによれば、彼はその夜、夢の中で怯えて大声で呻き、駆け寄ってきた者たちによって、ベッドの前の床の上に倒れて横たわっているのを発見された。 彼は、かつて夢の中で自分を突き落とし追い払うのを見たガルバの霊をなだめようと、あらゆる種類の宥めの儀式を試みていた。
postridie quoque in augurando tempestate orta grauiter prolapsum identidem obmurmurasse:
τί γάρ μοι καὶ μακροῖσ αὐλοῖς; §8Sub idem uero tempus Germaniciani exercitus in Vitelli uerba iurarant.
また翌日にも、鳥占いの儀式の最中に嵐が起こり、激しく転倒した際、彼は何度もこう呟いた。 τί γάρ μοι καὶ μακροῖσ αὐλοῖς; しかし、ちょうど同じ頃、ゲルマニアの軍隊がウィテリウスに対して忠誠を誓っていた。
quod ut comperit, auctor senatui fuit mittendae legationis, quae doceret electum iam principem, quietem concordiamque suaderet;
それを知ると、彼は元老院に対して、すでに選出された皇帝がいることを知らせ、平穏と調和を勧告するための使節団を派遣することを提案した。
et tamen per internuntios ac litteras consortem imperii generumque se Vitellio optulit.
それにもかかわらず、彼は仲介者や書簡を通じて、ウィテリウスに対して、自分が共同皇帝となり、また彼の娘婿になることを提案した。
uerum haud dubio bello iamque ducibus et copiis, quas Vitellius praemiserat, appropinquantibus animum fidemque erga se praetorianorum paene internecione amplissimi ordinis expertus est.
しかし、戦争が避けられないものとなり、ウィテリウスが先遣した将軍たちや軍隊がすでに接近してくると、彼は近衛兵の、最も高貴な身分をほとんど虐殺しかねないほどの猛烈さにおいて、自分に対する忠誠と信頼を経験することになった。
placuerat per classiarios arma transferri remittique nauibus;
水兵によって武器を移動させ、船で送り返すことが決定されていた。
ea cum in castris sub noctem promerentur, insidias quidam suspicati tumultum excitauerunt;
夜になって兵営でそれらの武器が運び出されると、一部の者が陰謀を疑って騒動を引き起こした。
ac repente omnes nullo certo duce in Palatium cucurrerunt caedem senatus flagitantes, repulsisque tribunorum qui inhibere temptabant, nonnullis et occisis, sic ut erant cruenti, ubinam imperator esset requirentes perruperunt in triclinium usque nec nisi uiso destiterunt.
そして、確固たる指導者もいないまま、全員が突然パラティウムに駆け込み、元老院議員たちの殺害を要求した。 制止しようとした護衛の将校たちを撃退し、何人かを殺害した彼らは、血まみれの姿のままで、皇帝はどこにいるのかと尋ねながら、食堂にまで乱入し、皇帝の姿を見るまでは引き下がらなかった。
Expeditionem autem inpigre atque etiam praepropere incohauit, nulla ne religionum quidem cura, sed et motis necdum conditis ancilibus, quod antiquitus infaustum habetur, et die, quo cultores deum Matris lamentari et plangere incipiunt, praeterea aduersissimis auspiciis.
一方、彼は遠征を精力的に、かつあまりにも早急に開始したが、宗教的な配慮は一切払わなかった。 アンキリアが動かされたものの、まだ元の場所に納められていない時期であり(これは古来、不吉なこととされている)、また諸神の母の崇拝者たちが哀悼と痛哭を始める日であった。 さらに、極めて不吉な兆候の中で出発した。
nam et uictima Diti patri caesa litauit, cum tali sacrificio contraria exta potiora sint, et primo egressu inundationibus Tiberis retardatus ad uicensimum etiam lapidem ruina aedificiorum praeclusam uiam offendit.
というのも、冥界の神ディースに犠牲獣を捧げた際、吉兆が得られたが、このような犠牲においては、むしろ不吉な内臓の方が好ましいとされるからである。 また、出発の最初からテヴェレ川の洪水によって足止めされ、さらに20マイルの地点において、建物の崩壊によって道が塞がれているのに直面した。