Humanitext Reader

수에토니우스 · 오토전 §5-8

갈바 시해를 통한 제위 찬탈과 비텔리우스의 반란

3개 구절 중 2번째 · 라틴어

요약

오토는 갈바의 양자로 입양될 희망이 사라지자 막대한 빚과 야망 때문에 쿠데타를 획책하고, 군인들의 지지를 얻어 갈바를 시해한 뒤 제위에 오른다. 그러나 네로를 모방하며 인심을 얻으려 함에도 비텔리우스의 반란과 불길한 징조들에 직면하며 불안한 통치를 시작한다.

§5sperauerat autem fore ut adoptaretur a Galba, idque in dies expectabat.
한편 오토는 자신이 갈바에게 입양되기를 바랐고, 하루하루 그것을 기대하고 있었다.
sed postquam Pisone praelato spe decidit, ad uim conuersus est instigante super animi dolorem etiam magnitudine aeris alieni.
그러나 피소가 낙점되어 그 희망이 꺾이자, 마음에 가득 찬 고통뿐만 아니라 엄청난 빚더미에도 등 떠밀려 무력 사용으로 방향을 돌렸다.
neque enim dissimulabat, nisi principem se stare non posse, nihilque referre ab hoste in acie an in foro sub creditoribus caderet.
그는 자신이 황제가 되지 않는 한 버틸 수 없으며, 전장에서 적에게 쓰러지나 포룸에서 채권자들에게 짓밟히나 아무런 차이가 없다는 점을 숨기지 않았기 때문이다.
ante paucos dies seruo Caesaris pro impetrata dispensatione decies sestertium expresserat; hoc subsidium tanti coepti fuit.
며칠 전 그는 황제의 노예로부터 관리직 자리를 알선해 준 대가로 100만 세스테르티우스를 뜯어냈는데, 이 자금이 이 거대한 계획의 밑천이 되었다.
ac primo quinque speculatoribus commissa res est, deinde decem aliis, quos singuli binos produxerant;
처음에는 이 일이 다섯 명의 호위대원에게 맡겨졌고, 그 후에는 그들이 각자 두 명씩 데려온 열 명의 다른 대원들에게 맡겨졌다.
omnibus dena sestertia repraesentata et quinquagena promissa.
그들 모두에게 즉석에서 1만 세스테르티우스가 지급되었고 5만 세스테르티우스가 약속되었다.
per hos sollicitati reliqui, nec adeo multi, haud dubia fiducia in ipso negotio pluris adfuturos.
이들을 통해 나머지 군인들도 포섭되었는데, 그 수가 아주 많지는 않았지만, 거사 당일 현장에서는 더 많은 이들이 합류할 것이라는 확고한 믿음이 있었다.
§6tulerat animus post adoptionem statim castra occupare cenantemque in Palatio Galbam adgredi, sed obstitit respectus cohortis, quae tunc excubabat, ne oneraretur inuidia, quod eiusdem statione et Gaius fuerat occisus et desertus Nero.
입양식이 끝난 직후 그는 당장 병영을 점거하고 팔라티움에서 저녁 식사를 하던 갈바를 습격하려 했으나, 당시 보초를 서던 코호르스 대원들의 입장을 배려하여 단념했다. 같은 경비대 근무 중에 가이우스가 살해당했고 네로가 버림받았었기에, 그들에게 또다시 비난의 짐을 지우지 않기 위해서였다.
medium quoque tempus religio et Seleucus exemit.
게다가 종교적인 꺼림칙함과 셀레우쿠스의 만류도 중간의 시간을 빼앗아 가 버렸다.
Ergo destinata die praemonitis consciis, ut se in foro sub aede Saturni ad miliarium aureum opperirentur, mane Galbam salutauit, utque consueuerat osculo exceptus, etiam sacrificanti interfuit audiuitque praedicta haruspicis.
그리하여 거사 당일, 그는 미리 동조자들에게 포룸의 사투르누스 신전 아래 황금 이정표 옆에서 기다리라고 일러둔 뒤, 아침에 갈바를 배알했다. 평소처럼 입맞춤으로 영접을 받은 그는 갈바가 제사를 지내는 자리에도 배석하여 하루스펙스의 예언을 들었다.
deinde liberto adesse architectos nuntiante, quod signum conuenerat, quasi uenalem domum inspecturus abscessit proripuitque se postica parte Palati ad constitutum.
이후 해방노예가 약속된 신호인 "건축가들이 와 있습니다"라는 보고를 올리자, 그는 매물로 나온 집을 둘러보러 가는 척하며 자리를 떴고, 팔라티움의 뒷문을 통해 약속 장소로 급히 빠져나갔다.
alii febrem simulasse aiunt eamque excusationem proximis mandasse, si quaereretur.
다른 이들의 말에 따르면, 그가 열병이 난 척하며 만일 누가 찾거든 그렇게 핑계를 대라고 측근들에게 일러두었다고도 한다.
tunc abditus propere muliebri sella in castra contendit ac deficientibus lecticaris cum descendisset cursumque cepisset, laxato calceo restitit, donec omissa mora succollatus et a praesente comitatu imperator consalu tatus inter faustas adclamationes strictosque gladios ad principia deuenit, obuio quoque non aliter ac si conscius et particeps foret adhaerente.
그런 다음 재빨리 여인용 가마에 몸을 숨기고 병영으로 향했는데, 가마꾼들의 힘이 빠지자 내린 뒤 뛰어가다가 신발 끈이 풀어져 멈춰 섰다. 그러자 지체 없이 주변 사람들이 그를 어깨 위로 들어 올려 메었고, 그곳에 모인 수행원들로부터 황제로 추대되며 환호성과 뽑아 든 칼날 속에서 본영에 이르렀다. 길에서 마주치는 이들 또한 마치 공모자나 가담자라도 된 양 그의 뒤를 따랐다.
ibi missis qui Galbam et Pisonem trucidarent, ad conciliandos pollicitationibus militum animos nihil magis pro contione testatus est, quam id demum se habiturum, quod sibi illi reliquissent.
그곳에서 그는 갈바와 피소를 처단할 자들을 급파하는 한편, 약속을 통해 군인들의 마음을 사로잡고자 군중 연설에서 "군인 여러분이 나에게 남겨준 것만을 결국 내가 가지게 될 것"이라는 말 외에는 아무것도 힘주어 말하지 않았다.
§7Dein uergente iam die ingressus senatum positaque breui oratione quasi raptus de publico et suscipere imperium ui coactus gesturusque communi omnium arbitrio, Palatium petit.
그 후 날이 저물어 갈 무렵 원로원에 들어간 그는, 자신이 길거리에서 납치되다시피 하여 무력으로 제위를 맡을 수밖에 없었으며 앞으로는 모두의 공동 의사에 따라 다스릴 것임을 밝히는 짧은 연설을 마친 뒤 팔라티움으로 향했다.
ac super ceteras gratulantium adulantiumque blanditias ab infima plebe appellatus Nero nullum indicium recusantis dedit, immo, ut quidam tradiderunt, etiam diplomatibus primisque epistulis suis ad quosdam prouinciarum praesides Neronis cognomen adiecit.
축하와 아첨을 아끼지 않는 이들의 온갖 감언이설 외에도, 최하층 민중으로부터 "네로"라고 불렸을 때 그는 거부하는 기색을 전혀 보이지 않았다. 오히려 어떤 이들이 전하는 바에 따르면, 그는 최초의 여권과 일부 속주 총독들에게 보내는 첫 편지에 네로라는 성을 덧붙이기까지 했다.
certe et imagines statuasque eius reponi passus est et procuratores atque libertos ad eadem officia reuocauit, nec quicquam prius pro potestate subscripsit quam quingenties sestertium ad peragendam Auream domum.
확실히 그는 네로의 초상화와 동상들을 다시 세우도록 허락했고, 그의 세무관들과 해방노예들을 예전과 같은 직무에 복직시켰다. 그리고 권력을 쥔 뒤 서명한 최초의 행정 문서는 황금 궁전을 완공하기 위한 5000만 세스테르티우스의 지출안이었다.
Dicitur ea nocte per quietem pauefactus gemitus maximos edidisse repertusque a concursantibus humi ante lectum iacens per omnia piaculorum genera Manes Galbae, a quo deturbari expellique se uiderat, propitiare temptasse;
전하는 바에 따르면, 그는 그날 밤 잠결에 소스라치게 놀라 커다란 비명을 질렀고, 달려온 사람들에 의해 침대 앞 바닥에 쓰러져 누워 있는 채로 발견되었다. 그는 꿈속에서 자신을 밀쳐내고 쫓아내는 모습을 보았던 갈바의 망령을 달래기 위해 온갖 속죄의 의식을 시도하고 있었다.
postridie quoque in augurando tempestate orta grauiter prolapsum identidem obmurmurasse: τί γάρ μοι καὶ μακροῖσ αὐλοῖς; §8Sub idem uero tempus Germaniciani exercitus in Vitelli uerba iurarant.
다음 날에도 조점을 치던 중에 폭풍우가 일어 심하게 넘어졌을 때, 그는 몇 번이고 나지막이 중얼거렸다. τί γάρ μοι καὶ μακροῖσ αὐλοῖς; 한편, 바로 그 무렵 게르마니아 군단이 비텔리우스에게 충성을 맹세했다.
quod ut comperit, auctor senatui fuit mittendae legationis, quae doceret electum iam principem, quietem concordiamque suaderet;
오토는 이 사실을 알고 원로원에 사절단을 보내 이미 황제가 선출되었음을 알리고 평화와 화합을 권고하도록 주선했다.
et tamen per internuntios ac litteras consortem imperii generumque se Vitellio optulit.
그러면서도 그는 중개인과 서신을 통해 비텔리우스에게 공동 황제이자 그의 사위가 되겠다고 제안했다.
uerum haud dubio bello iamque ducibus et copiis, quas Vitellius praemiserat, appropinquantibus animum fidemque erga se praetorianorum paene internecione amplissimi ordinis expertus est.
그러나 전쟁이 피할 수 없는 현실이 되고 비텔리우스가 선파한 장수들과 군대가 이미 근접해 오자, 그는 근위대가 자신에게 보여준 충성심과 믿음을 확인하게 되었으나, 이는 가장 존엄한 계급의 몰살을 초래할 뻔한 소동을 통해서였다.
placuerat per classiarios arma transferri remittique nauibus;
수병들을 통해 무기를 이동시키고 배로 돌려보내기로 결정되어 있었다.
ea cum in castris sub noctem promerentur, insidias quidam suspicati tumultum excitauerunt;
밤이 깊어갈 무렵 병영에서 이 무기들을 꺼내자, 일부가 음모를 의심하여 소동을 일으켰다.
ac repente omnes nullo certo duce in Palatium cucurrerunt caedem senatus flagitantes, repulsisque tribunorum qui inhibere temptabant, nonnullis et occisis, sic ut erant cruenti, ubinam imperator esset requirentes perruperunt in triclinium usque nec nisi uiso destiterunt.
그리고 갑자기 군인들 모두가 확실한 지도자도 없이 원로원 의원들을 죽이라고 요구하며 팔라티움으로 달려갔다. 그들을 저지하려던 호군관들을 물리치고 몇 명을 살해한 그들은, 피칠갑을 한 채로 황제가 어디 있느냐고 물으며 식당까지 쳐들어왔고, 황제의 얼굴을 보고 나서야 비로소 물러갔다.
Expeditionem autem inpigre atque etiam praepropere incohauit, nulla ne religionum quidem cura, sed et motis necdum conditis ancilibus, quod antiquitus infaustum habetur, et die, quo cultores deum Matris lamentari et plangere incipiunt, praeterea aduersissimis auspiciis.
한편, 그는 원정에 정력적이면서도 너무나 성급하게 착수했는데, 종교적인 금기조차 전혀 신경 쓰지 않았다. 안킬리아가 옮겨졌으나 아직 원래 자리에 수납되지 않은 시기였고, 신들의 어머니를 숭배하는 이들이 애도와 대성통곡을 시작하는 날이었기 때문이다. 게다가 매우 불길한 조점 아래 출발했다.
nam et uictima Diti patri caesa litauit, cum tali sacrificio contraria exta potiora sint, et primo egressu inundationibus Tiberis retardatus ad uicensimum etiam lapidem ruina aedificiorum praeclusam uiam offendit.
하계의 신 아버지 디스에게 제물을 바쳤을 때 길조를 얻었는데, 이러한 제사에서는 오히려 불길한 내장이 나와야 좋기 때문이다. 또한 출발하자마자 티베리스강의 범람으로 지체되었고, 심지어 20마일 지점에서는 건물들이 무너져 내려 길이 막혀 있는 것을 마주했다.

어휘·문법 주석

  1. ¦1¦fore ut adoptaretur — fore ut에 접속법 미완료 adoptaretur가 이어지는 구문으로, 미래 수동 부정사를 대체하여 장차 미래에 일어날 일에 대한 예상이나 기대를 나타낸다 ("입양될 것이다").
  2. ¦1¦nisi principem se stare non posse — dissimulabat에 이끌리는 대격과 부정사 구문. se는 부정사 stare의 주체(오토 자신)를 가리키며, principem은 서술적 대격으로 "황제(로서)가 아니라면 자립할[버틸] 수 없다"라는 의미를 나타낸다.
  3. ¦1¦ne oneraretur inuidia — 방해나 저지를 뜻하는 동사적 표현인 obstitit에 이어져서 그 목적이나 우려를 나타내는 ne 절이 이끌리고 있다. oneraretur의 주어는 호위 코호르스(cohors)이다.
  4. ¦3¦non aliter ac si — non aliter ac si에 접속법 미완료 foret(= esset)가 이어지는 조건 비교 구문으로, "마치 공모자이자 가담자라도 된 것과 다름없이"라는 반사실적 비교를 나타낸다.
  5. ¦2¦τί γάρ μοι καὶ μακροῖσ αὐλοῖς; — "나와 긴 피리가 무슨 상관이란 말인가?"라는 그리스어 속담(aulos는 피리의 일종). 자신의 능력이나 분수에 맞지 않는 무거운 직책이나 대업을 맡아버린 것에 대한 한탄과 후회를 나타낸다.
  6. ¦3¦uictima Diti patri caesa litauit — 동사 litare는 희생 제물을 바쳐 신을 흡족하게 하거나 길조를 얻는다는 뜻이다. 하계의 신인 아버지 디스(Dis pater)에게 바친 제사에서 길조(litavit)를 얻은 것은, 일반적인 신들에게 드리는 제사와 반대로 오히려 불길한 징조임을 나타낸다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 오토전 §5-8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo018.humanitext-lat2:5-8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.