Humanitext Reader

スエトニウス · オト §1-4

オトの家系と前半生およびルシタニア統治

1 / 3 箇所 · ラテン語

要旨

オトの家系と父の経歴、彼の放蕩な若年期とネロの寵愛、ポッパエアを巡るネロとの対立によるルシタニア配流、そして現地での善政とガルバの蜂起を機に抱いた帝位への野心が語られる。

§1Maiores Othonis orti sunt oppido Ferentio, familia uetere et honorata atque ex principibus Etruriae.
オトの先祖はフェレンティウムの町に生まれ、古く名誉ある、エトルリアの第一人者の家系の出身であった。
auus M. Saluius Otho, patre equite R., matre humili incertum an ingenua, per gratiam Liuiae Augustae, in cuius domo creuerat, senator est factus nec praeturae gradum excessit.
祖父のマルクス・サルウィウス・オトは、父がローマの騎士、母は卑賎な身分で(自由市民であったかどうかは定かではないが)、自身がそこで育ったリウィア・アウグスタの恩顧によって元老院議員となり、法務官の地位を超えることはなかった。
Pater L. Otho, materno genere praeclaro multarumque et magnarum propinquitatium, tam carus tamque non absimilis facie Tiberio principi fuit, ut plerique procreatum ex eo crederent.
父のルキウス・オトは、母方の家系が極めて優れており、多くの有力な親戚関係を持っていた。 また、ティベリウス皇帝に非常に愛され、容姿も非常に似ていたため、多くの人々は彼がティベリウスの子であると信じたほどであった。
urbanos honores, proconsulatum Africae et extraordinaria imperia seuerissime administrauit.
彼は都の諸官職、アフリカ総督、および特別の最高軍事指揮権を極めて厳格に遂行した。
ausus etiam est in Illyrico milites quosdam, quod motu Camilli ex paenitentia praepositos suos quasi defectionis aduersus Claudium auctores occiderant, capite punire et quidem ante principia se coram, quamuis ob id ipsum promotos in ampliorem gradum a Claudio sciret.
また彼は、イリュリクムにおいて、カミッルスの反乱の際に悔恨から自分たちの指揮官たちを(クラウディウスに対する反逆の首謀者として)殺害した一部の兵士たちを、死刑に処することさえ辞さなかった。 しかもそれを、本営の前で自らの目の前で行った。 クラウディウスによってその行為自体を理由に彼らがより高い階級に昇進させられていたことを知っていたにもかかわらずである。
quo facto sicut gloriam auxit, ita gratiam minuit;
この行為によって彼は名声を高めたものの、寵愛を失った。
quam tamen mature reciperauit detecta equitis R. fraude, quem prodentibus seruis necem Claudio parare compererat.
しかし、あるローマ騎士の陰謀を暴露したことで、その寵愛をすぐに取り戻した。 彼は奴隷たちの告発によって、その騎士がクラウディウスの殺害を企てていることを知ったのである。
namque et senatus honore rarissimo, statua in Palatio posita, prosecutus est eum et Claudius adlectum inter patricios conlaudans amplissimis uerbis hoc quoque adiecit: 'uir, quo meliores liberos habere ne opto quidem.
というのも、元老院はパラティウムの丘に像を建てるという極めて稀な栄誉を彼に授けて称え、クラウディウスもまた彼をパトリキの列に加え、この上ない言葉で称賛した上で、さらに次のように付け加えたからである。 「これ以上に優れた子供たちを持つことを私は望むことさえしない、そのような人物である。
' ex Albia Terentia splendida femina duos filios tulit, L. Titianum et minorem M. cognominem sibi;
」彼は高貴な女性アルビア・テレンティアとの間に二人の息子、ルキウス・ティティアヌスと、自分と同じ名を持つ年少のマルクス(のちの皇帝オト)をもうけた。
tulit et filiam, quam uixdum nubilem Druso Germanici filio despondit.
また一人の娘をもうけ、彼女がまだかろうじて結婚可能な年齢に達したばかりのときに、ゲルマニクスの息子ドルススと婚約させた。
§2Otho imperator IIII. Kal. Mai. natus est Camillo Arruntio Domitio Ahenobarbo cons.
皇帝オトは、カミッルス・アルンティウスとドミティウス・アヘノバルブスが執政官の年の、5月の対向日の4日前(4月28日)に生まれた。
a prima adulescentia prodigus ac procax, adeo ut saepe flagris obiurgaretur a patre, ferebatur et uagari noctibus solitus atque inualidum quemque obuiorum uel potulentum corripere ac distento sago impositum in sublime iactare.
若い頃から浪費家で奔放であり、しばしば父親から鞭で折檻されるほどであった。 また、夜間に徘徊して出会った体の弱い者や酔っ払いを捕らえ、引き伸ばした外套の上に載せて空中に放り投げるのを常としていた、と噂されていた。
post patris deinde mortem libertinam aulicam gratiosam, quo efficacius coleret, etiam diligere simulauit quamuis anum ac paene decrepitam;
その後、父親の死後、彼は皇帝により効果的に取り入るために、老女でほとんど老衰しているにもかかわらず、宮廷で影響力のある釈放自由女を愛しているふりをした。
per hanc insinuatus Neroni facile summum inter amicos locum tenuit congruentia morum, ut uero quidam tradunt, et consuetudine mutui stupri.
彼女を通じてネロに取り入り、性格が合致していたことによって、またある人々が伝えるところによれば、互いに男色関係にあったことによって、友人たちの間で容易に最高の地位を占めた。
ac tantum potentia ualuit, ut damnatum repetundis consularem uirum, ingens praemium pactus, prius quam plane restitutionem ei impetrasset, non dubitaret in senatum ad agendas gratias introducere.
そして彼の権勢は非常に強かったため、職務怠慢で有罪宣告を受けた元執政官の人物から巨額の報酬を約束されると、その人物の公民権回復を完全に勝ち取る前であるにもかかわらず、彼を元老院に連れて行って感謝を述べさせることを躊躇しなかった。
§3omnium autem consiliorum secretorumque particeps die, quem necandae matri Nero destinarat, ad auertendas suspiciones cenam utrique exquisitissimae comitatis dedit;
彼はすべての計画と秘密の共有者であったが、ネロがその母を殺害するために予定していた日に、疑いをそらすために、二人に対して極めて入念なもてなしの夕食会を催した。
item Poppaeam Sabinam tunc adhuc amicam eius, abductam marito demandatamque interim sibi, nuptiarum specie recepit nec corrupisse contentus adeo dilexit, ut ne riualem quidem Neronem aequo tulerit animo creditur certe non modo missos ad arcessendam non recepisse, sed ipsum etiam exclusisse quondam pro foribus astantem miscentemque frustra minas et preces ac depositum reposcentem.
また、当時まだネロの愛人であったポッパエア・サビナが夫から引き離されて一時的に自分の管理下に委ねられると、結婚という名目で彼女を迎え入れた。 そして彼女を誘惑しただけでは満足せず、非常に深く愛したため、恋敵であるネロさえも平然と受け入れることができなくなった。 実際、彼女を迎えに送られた使者たちを中に入れなかっただけでなく、かつては扉の前に立って、脅しと懇願を虚しく混ぜ合わせながら、預けたものを返せと要求するネロ自身さえも締め出した、と信じられている。
quare diducto matrimonio sepositus est per causam legationis in Lusitaniam.
そのため、婚姻関係は解消され、彼はルシタニアへの使節という名目で遠ざけられた。
et satis uisum, ne poena acrior mimum omnem diuulgaret, qui tamen sic quoque hoc disticho enotuit: cur Otho mentito sit, quaeritis, exul honore? uxoris moechus coeperat esse suae.
これ以上の過酷な処罰は、この茶番劇の全体を世間に暴露することになると判断され、この処分で十分と見なされた。 しかしそれにもかかわらず、この一件は次のような二行詩によって世に広く知れ渡った。 「なぜオトが偽りの名誉によって追放されたのか、と尋ねるのか。 彼は自分の妻の姦通相手となったからだ。
§4Prouinciam administrauit quaestorius per decem annos, moderatione atque abstinentia singulari.
」彼は財務官の身分で、10年間にわたり極めて節度があり私欲のない態度でその属州を治めた。
ut tandem occasio ultionis data est, conatibus Galbae primus accessit;
ついに復讐の機会が与えられると、彼はガルバの企てに真っ先に加わった。
eodemque momento et ipse spem imperii cepit magnam quidem et ex condicione temporum, sed aliquanto maiorem ex affirmatione Seleuci mathematici.
そして同時に、彼自身も帝位への強い希望を抱いた。 それは時代の状況からしても大きなものであったが、占星術師セレウクスの確言によってそれよりもはるかに大きなものとなった。
qui cum eum olim superstitem Neroni fore spopondisset, tunc ultro inopinatus aduenerat imperaturum quoque breui repromittens.
セレウクスは、かつてオトがネロより長生きするだろうと予言していたが、そのときは自ら予期せずやって来て、間もなく皇帝になるだろうとも約束した。
nullo igitur officii aut ambitionis in quemquam genere omisso, quotiens cena principem acciperet, aureos excubanti cohorti uiritim diuidebat, nec minus alium alia uia militum demerebatur;
したがって、誰に対してもいかなる親切や機嫌取りの手段も怠ることなく、皇帝を夕食でもてなすたびに、護衛のコホルス(歩兵大隊)の兵士一人一人に金貨を分配し、その他の兵士たちに対しても、それぞれ別の方法で恩を施した。
cuidam etiam de parte finium cum uicino litiganti adhibitus arbiter totum agrum redemit emancipauitque, ut iam uix ullus esset, qui non et sentiret et praedicaret solum successione imperii dignum.
近隣の者と土地の境界を巡って争っていたある兵士のために、仲裁人として招かれた際には、その土地全体を買い取って彼に無償で譲渡したほどであり、今や彼こそが帝位を継承するにふさわしい唯一の人物であると感じ、またそう公言しない者はほとんどいないほどであった。

語釈・文法注

  1. §1 ¦2¦procreatum ex eo — 対格不定詞構文(procreatum [esse])であり、その意味上の主語として対格の代名詞(eum)が省略されている。これは文脈上、主節の主語である L. Otho(主格)を指す。
  2. §2 ¦1¦ferebatur et uagari noctibus solitus — 主格不定詞(nominative with infinitive)の構文。ferebatur(彼は〜と言われていた)に対して、分詞 solitus [esse](〜を常としていた)およびその直後の不定詞句が主格(Otho)と一致して接続している。
  3. §4 ¦2¦alium alia uia — 二重の相関的表現であり、「ある者にはある方法で」という縮約的語順。alium は部分属格の militum に係り、alia uia は手段を表す奪格である。

この箇所を引用する

スエトニウス, オト §1-4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo018.humanitext-lat2:1-4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。