§39in Gallia quoque, cum damnatarum sororum ornamenta et supellectilem et seruos atque etiam libertos immensis pretiis uendidisset, inuitatus lucro, quidquid instrumenti ueteris aulae erat ab urbe repetiit, comprensis ad deportandum meritoriis quoque uehiculis et pistrinensibus iumentis, adeo ut et panis Romae saepe deficeret et litigatorum plerique, quod occurrere absentes ad uadimonium non possent, causa caderent.
ガリアにおいてもまた、彼は有罪判決を受けた姉妹たちの装飾品、調度品、奴隷、さらには解放奴隷までも法外な価格で売却したのち、その利益に味を占め、かつての宮廷の調度品で残っていたものをすべてローマから送るよう要求した。 その運搬のために賃貸用の車両や製粉所の荷獣までもが徴発されたため、ローマではしばしばパンが不足し、多くの訴訟当事者が、不在中に召喚期日に出頭することができず、敗訴するほどであった。
cui instrumento distrahendo nihil non fraudis ac lenocinii adhibuit, modo auaritiae singulos increpans et quod non puderet eos locupletiores esse quam se, modo paenitentiam simulans quod principalium rerum priuatis copiam faceret.
これらの調度品を売りさばくために、彼はありとあらゆる欺瞞や甘言を用いた。 ある時は個人個人の強欲さを非難し、自分よりも裕福であることを恥じないのかと咎め、またある時は皇帝の所有物を私人に分け与えることへの後悔を装ったりした。
compererat prouincialem locupletem ducenta sestertia numerasse uocatoribus, ut per fallaciam conuiuio interponeretur, nec tulerat moleste tam magno aestimari honorem cenae suae;
彼は、ある裕福な属州民が、計略によって宴会に潜り込ませてもらうために、召集係たちに20万セステルティウスを支払ったことを知ったが、自分の夕食会の名誉がそれほど高く評価されたことを不快には思わなかった。
huic postero die sedenti in auctione misit, qui nescio quid friuoli ducentis milibus traderet diceretque cenaturum apud Caesarem uocatu ipsius.
翌日、この男が競売の席に座っていると、彼は使者を送り、取るに足らない何事かを20万で手渡し、カエサル自身の招きによって彼のもとで夕食を共にすることになると告げさせた。
§40Vectigalia noua atque inaudita primum per publicanos, deinde, quia lucrum exuberabat, per centuriones tribunosque praetorianos exercuit, nullo rerum aut hominum genere omisso, cui non tributi aliquid imponeret.
彼は、かつて聞いたこともない新しい税を、最初は徴税請負人を通じて、次いで利益が膨大になったため親衛隊の百人隊長や千人隊長を通じて徴収し、いかなる物品や人間をも除外することなく何らかの税を課した。
pro edulibus, quae tota urbe uenirent, certum statumque exigebatur;
市全体で販売されるあらゆる食料品に対しては、一定の固定税が徴収された。
pro litibus ac iudiciis ubicumque conceptis quadragesima summae, de qua litigaretur, nec sine poena, si quis composuisse uel donasse negotium conuinceretur;
どこで起こされたものであれ、訴訟や裁判に対しては、係争額の40分の一が徴収され、和解したり訴えを取り下げたりしたことが証明された場合には、罰則が科された。
ex gerulorum diurnis quaestibus pars octaua; ex capturis prostitutarum quantum quaeque uno concubitu mereret;
ポーターの日雇い稼ぎからは8分の1が、娼婦の稼ぎからは、それぞれが1回の同衾で得るのと同額が徴収された。
additumque ad caput legis, ut tenerentur publico et quae meretricium quiue lenocinium fecissent, nec non et matrimonia obnoxia essent.
さらに、法文の項目に追加され、売春や売春宿経営に従事していた者たち、さらにはその婚姻関係までもが納税義務を負うとされた。
§41eius modi uectigalibus indictis neque propositis, cum per ignorantiam scripturae multa commissa fierent, tandem flagitante populo proposuit quidem legem, sed et minutissimis litteris et angustissimo loco, uti ne cui describere liceret.
このような税が発布されたものの、公に掲示されなかったため、条文の無知から多くの違法行為が発生した。 ついに民衆が強く求めたため、彼は法律を掲示はしたものの、極めて小さな文字で、しかも非常に狭い場所に掲示し、誰も書き写すことができないようにした。
ac ne quod non manubiarum genus experiretur, lupanar in Palatio constituit, districtisque et instructis pro loci dignitate compluribus cellis, in quibus matronae ingenuique starent, misit circum fora et basilicas nomenculatores ad inuitandos ad libidinem iuuenes senesque;
そして、ありとあらゆる略奪の手段を試そうとして、彼はパラティウムの丘に売春宿を設置し、その場所の格にふさわしく区切られ整えられた多数の小部屋を用意し、そこに既婚婦人や自由市民の若者たちを立たせ、広場やバシリカの周囲に呼び込み係を送り込んで、若者や老人を情欲へと誘わせた。
praebita aduenientibus pecunia faenebris appositique qui nomina palam subnotarent, quasi adiuuantium Caesaris reditus.
やって来た者には利子付きの金が貸し出され、カエサルの収入を助ける者たちであるかのように、その名前を公然と記録する者が配置された。
ac ne ex lusu quidem aleae compendium spernens plus mendacio atque etiam periurio lucrabatur.
彼はサイコロ遊びによる利益さえ軽蔑せず、嘘や偽誓によってさらなる儲けを得ていた。
et quondam proximo conlusori demandata uice sua progressus in atrium domus, cum praetereuntis duos equites R. locupletis sine mora corripi confiscarique iussisset, exultans rediit gloriansque numquam se prosperiore alea usum.
ある時、隣の対戦相手に自分の番を任せて邸宅の前庭に出て行くと、通りかかった二人の裕福なローマ騎士を直ちに逮捕させ、財産を没収するよう命じ、大喜びで戻ってくると、これほど運の良いサイコロの目は出たことがないと自慢した。
§42Filia uero nata paupertatem nec iam imperatoria modo sed et patria conquerens onera conlationes in alimonium ac dotem puellae recepit.
娘が生まれると、彼はもはや皇帝としての貧困だけでなく、父親としての貧困をも訴え、その少女の養育費や持参金のための寄付金を受け取った。
edixit et strenas ineunte anno se recepturum stetitque in uestibulo aedium Kal. Ian. ad captandas stipes, quas plenis ante eum manibus ac sinu omnis generis turba fundebat.
彼はまた、年の初めに新年の祝い金を受け取ると布告し、1月1日には、あらゆる階層の群衆が彼の前に両手や衣服の懐をいっぱいに満たして注ぎ込む小銭を受け取るために、邸宅の玄関に立っていた。
nouissime contrectandae pecuniae cupidine incensus, saepe super immensos aureorum aceruos patentissimo diffusos loco et nudis pedibus spatiatus et toto corpore aliquamdiu uolutatus est.
最後には、金銭に触れたいという欲望に燃え上がり、極めて広い場所に広げられた莫大な金貨の山の上を、しばしば裸足で歩き回り、また全身でしばらくの間転げ回ったりした。
§43Militiam resque bellicas semel attigit neque ex destinato, sed cum ad uisendum nemus flumenque Clitumni Meuaniam processisset, admonitus de supplendo numero Batauorum, quos circa se habebat, expeditionis Germanicae impetum cepit;
彼は一度だけ軍事や戦争行為に手を付けたが、それもあらかじめ計画されたものではなかった。 クリトゥムヌスの森と川を見物するためにメウアニアへ進んだ際、身辺に置いていたバタウィ族の数を補填するよう進言されると、ゲルマニア遠征を思い立った。
neque distulit, sed legionibus et auxiliis undique excitis, dilectibus ubique acerbissime actis, contracto et omnis generis commeatu quanto numquam antea, iter ingressus est confecitque modo tam festinanter et rapide, ut praetorianae cohortes contra morem signa iumentis imponere et ita subsequi cogerentur, interdum adeo segniter delicateque, ut octaphoro ueheretur atque a propinquarum urbium plebe uerri sibi uias et conspergi propter puluerem exigeret.
そして猶予することなく、各地から軍団や補助軍を呼び寄せ、いたるところで極めて過酷な徴兵を行い、かつてない規模のあらゆる物資を集めて行軍を開始した。 その行軍は、ある時は極めて急ぎ足で迅速に行われたため、親衛隊のコホルスが慣例に反して軍旗を荷獣に載せて追従せざるを得ないほどであり、またある時は極めて緩慢で贅沢に行われたため、彼は8人乗りの輿に揺られ、近隣の都市の平民たちに、埃が立たないように道を進め、また水を撒くように要求するほどであった。