Humanitext Reader

수에토니우스 · 칼리굴라전 §39-43

가혹한 재정 수탈과 돌발적인 게르마니아 원정

15개 구절 중 11번째 · 라틴어

요약

칼리굴라의 탐욕스러운 재정 확보책(갈리아 경매, 신설 세금, 궁정 내 매춘굴 설치 등)과 충동적으로 시작된 게르마니아 원정 당시의 극단적인 행군 방식을 기술한다.

§39in Gallia quoque, cum damnatarum sororum ornamenta et supellectilem et seruos atque etiam libertos immensis pretiis uendidisset, inuitatus lucro, quidquid instrumenti ueteris aulae erat ab urbe repetiit, comprensis ad deportandum meritoriis quoque uehiculis et pistrinensibus iumentis, adeo ut et panis Romae saepe deficeret et litigatorum plerique, quod occurrere absentes ad uadimonium non possent, causa caderent.
갈리아에서도 역시, 유죄 판결을 받은 누이들의 장신구와 가구, 노예, 그리고 해방노예들까지 터무니없이 비싼 가격에 팔아넘긴 뒤, 그 이익에 재미를 붙여 옛 궁정의 집기란 집기는 모두 로마에서 가져오도록 요구했다. 이들을 수송하기 위해 영업용 마차와 제분소의 짐승들까지 징발되는 바람에, 로마에서는 자주 빵이 부족해졌고 많은 소송 당사자들이 타지에 있느라 보증 기일에 출두하지 못해 패소할 정도였다.
cui instrumento distrahendo nihil non fraudis ac lenocinii adhibuit, modo auaritiae singulos increpans et quod non puderet eos locupletiores esse quam se, modo paenitentiam simulans quod principalium rerum priuatis copiam faceret.
이 집기들을 매각하기 위해 그는 온갖 기만과 감언이설을 동원했다. 때로는 개인들의 탐욕을 비난하며 자신보다 부유한 것을 부끄러워하지 않는다고 꾸짖었고, 때로는 황실의 물건을 개인들에게 넘겨주는 것에 대한 후회를 가장하기도 했다.
compererat prouincialem locupletem ducenta sestertia numerasse uocatoribus, ut per fallaciam conuiuio interponeretur, nec tulerat moleste tam magno aestimari honorem cenae suae;
그는 한 부유한 속주민이 부정한 방법으로 연회에 끼어들기 위해 소환 관리들에게 20만 세스테르티우스를 지불했다는 사실을 알게 되었으나, 자신의 저녁 식사 자리에 대한 명예가 그토록 높게 평가된 것을 불쾌하게 여기지 않았다.
huic postero die sedenti in auctione misit, qui nescio quid friuoli ducentis milibus traderet diceretque cenaturum apud Caesarem uocatu ipsius.
다음 날 이 남자가 경매석에 앉아 있을 때, 그는 사람을 보내 보잘것없는 물건 하나를 20만 세스테르티우스에 건네주며, 카이사르 본인의 초대로 그의 처소에서 저녁 식사를 하게 될 것이라고 전하게 했다.
§40Vectigalia noua atque inaudita primum per publicanos, deinde, quia lucrum exuberabat, per centuriones tribunosque praetorianos exercuit, nullo rerum aut hominum genere omisso, cui non tributi aliquid imponeret.
그는 전례 없는 새로운 세금들을 처음에는 세리들을 통해, 나중에는 이익이 엄청나게 불어나자 친위대의 백인대장들과 천인대장들을 통해 징수했으며, 어떤 물건이나 사람도 빠뜨리지 않고 세금을 부과했다.
pro edulibus, quae tota urbe uenirent, certum statumque exigebatur;
도시 전체에서 판매되는 모든 식료품에 대해서는 일정하게 정해진 세금이 징수되었다.
pro litibus ac iudiciis ubicumque conceptis quadragesima summae, de qua litigaretur, nec sine poena, si quis composuisse uel donasse negotium conuinceretur;
어디서 제기되었든 모든 소송과 재판에 대해서는 분쟁 금액의 40분의 1이 징수되었으며, 만약 소송을 사적으로 화해하거나 취하한 사실이 밝혀지면 벌금이 부과되었다.
ex gerulorum diurnis quaestibus pars octaua; ex capturis prostitutarum quantum quaeque uno concubitu mereret;
짐꾼들의 일당 중에서는 8분의 1이 징수되었고, 창녀들의 수입 중에서는 한 번 동침할 때 벌어들이는 만큼의 금액이 징수되었다.
additumque ad caput legis, ut tenerentur publico et quae meretricium quiue lenocinium fecissent, nec non et matrimonia obnoxia essent.
또한 법 조항에 추가되어, 매춘이나 포주업을 했던 자들뿐만 아니라 그들의 결혼 관계까지도 국가에 세금을 낼 의무를 지게 되었다.
§41eius modi uectigalibus indictis neque propositis, cum per ignorantiam scripturae multa commissa fierent, tandem flagitante populo proposuit quidem legem, sed et minutissimis litteris et angustissimo loco, uti ne cui describere liceret.
이러한 세금들이 부과되었으나 공고되지 않아, 법 조문에 대한 무지로 인해 많은 범법 행위가 발생했다. 마침내 민중이 강력히 요구하자 그는 법률을 공고하기는 했으나, 극히 작은 글씨로 아주 좁은 장소에 붙여두어 아무도 이를 베껴 적지 못하게 했다.
ac ne quod non manubiarum genus experiretur, lupanar in Palatio constituit, districtisque et instructis pro loci dignitate compluribus cellis, in quibus matronae ingenuique starent, misit circum fora et basilicas nomenculatores ad inuitandos ad libidinem iuuenes senesque;
그리고 어떤 종류의 약탈 수단도 시험해보지 않은 채로 두지 않기 위해, 그는 팔라티움 언덕에 매춘굴을 설치하고, 그 장소의 격식에 걸맞게 구획되고 꾸며진 여러 개의 방을 마련하여 그곳에 유부녀들과 자유민 청년들을 세워두었으며, 광장과 바시리카 주변으로 호객꾼들을 보내 젊은이들과 노인들을 정욕으로 유혹하게 했다.
praebita aduenientibus pecunia faenebris appositique qui nomina palam subnotarent, quasi adiuuantium Caesaris reditus.
찾아오는 자들에게는 이자가 붙는 돈이 빌려졌고, 카이사르의 수입을 돕는 자들인 것처럼 그들의 이름을 공개적으로 기록하는 자들이 배치되었다.
ac ne ex lusu quidem aleae compendium spernens plus mendacio atque etiam periurio lucrabatur.
그는 주사위 놀이로 얻는 이익마저도 가벼이 여기지 않았으며, 거짓말과 위증을 통해 더 많은 이득을 취했다.
et quondam proximo conlusori demandata uice sua progressus in atrium domus, cum praetereuntis duos equites R. locupletis sine mora corripi confiscarique iussisset, exultans rediit gloriansque numquam se prosperiore alea usum.
한편 한때는 옆의 놀이 동료에게 자신의 차례를 맡기고 저택의 안뜰로 나가, 마침 지나가던 두 명의 부유한 로마 기사를 지체 없이 체포하고 재산을 몰수하도록 명령한 뒤, 의기양양하게 돌아와 이보다 더 운 좋은 주사위를 굴려본 적이 없다고 자랑했다.
§42Filia uero nata paupertatem nec iam imperatoria modo sed et patria conquerens onera conlationes in alimonium ac dotem puellae recepit.
딸이 태어나자 그는 이제 황제로서의 가난뿐만 아니라 아버지로서의 가난까지 한탄하며, 아이의 양육비와 지참금을 위한 기부금을 받아들였다.
edixit et strenas ineunte anno se recepturum stetitque in uestibulo aedium Kal. Ian. ad captandas stipes, quas plenis ante eum manibus ac sinu omnis generis turba fundebat.
그는 또한 신년에 새해 선물을 받겠다고 공고하고, 1월 1일에는 온갖 부류의 군중이 두 손과 품을 가득 채워 자기 앞에 쏟아붓는 잔돈을 받기 위해 저택의 현관에 서 있었다.
nouissime contrectandae pecuniae cupidine incensus, saepe super immensos aureorum aceruos patentissimo diffusos loco et nudis pedibus spatiatus et toto corpore aliquamdiu uolutatus est.
마지막에는 돈을 만지고 싶다는 열망에 불타올라, 매우 넓은 장소에 펼쳐놓은 막대한 금화 더미 위를 자주 맨발로 걸어 다녔고 온몸으로 한참 동안 뒹굴기도 했다.
§43Militiam resque bellicas semel attigit neque ex destinato, sed cum ad uisendum nemus flumenque Clitumni Meuaniam processisset, admonitus de supplendo numero Batauorum, quos circa se habebat, expeditionis Germanicae impetum cepit;
그는 군사 활동과 전쟁에 단 한 번 관여했는데, 이마저도 계획된 것이 아니라 클리툼누스의 숲과 강을 구경하기 위해 메우아니아로 가던 중, 주변에 거느리고 있던 바타비인들의 수를 보충하라는 조언을 받자마자 게르마니아 원정을 단행하기로 마음먹었다.
neque distulit, sed legionibus et auxiliis undique excitis, dilectibus ubique acerbissime actis, contracto et omnis generis commeatu quanto numquam antea, iter ingressus est confecitque modo tam festinanter et rapide, ut praetorianae cohortes contra morem signa iumentis imponere et ita subsequi cogerentur, interdum adeo segniter delicateque, ut octaphoro ueheretur atque a propinquarum urbium plebe uerri sibi uias et conspergi propter puluerem exigeret.
그는 지체 없이 사방에서 군단과 보조군을 소집하고 도처에서 가혹하게 징집을 실시했으며, 전례 없는 규모의 온갖 군수품을 모아 행군을 시작했다. 그의 행군은 때로는 너무나 조급하고 신속하게 진행되어 친위대 코호르스들이 관례를 깨고 군기를 짐승들에게 얹어 뒤따라가야 할 정도였고, 때로는 너무나 느리고 사치스럽게 진행되어 그가 8인승 가마를 타고 이동하며 인근 도시의 평민들에게 먼지가 나지 않도록 길을 쓸고 물을 뿌릴 것을 요구할 정도였다.

어휘·문법 주석

  1. 39.1comprensis — '징발하다', '압수하다'를 뜻하는 동사 comprehendere의 완료수동분사 탈격(독립탈격 구조). 여기서는 궁정 집기 수송을 위해 민간 영업용 마차까지 '징발되었음'을 나타낸다.
  2. 40.1neque sine poena, si quis composuisse uel donasse negotium conuinceretur — 접속법 미완료과거 conuinceretur는 과거의 가정적 조건절을 이끈다. 완료부정사 composuisse와 donasse(donauisse의 축약형)는 conuinceretur의 보어로 기능하며, 세금을 회피하기 위해 소송을 '사적으로 화해했거나' '포기(기부)했음'을 나타낸다.
  3. 41.1uti ne cui describere liceret — 목적절을 이끄는 접속사 uti(즉 ut)에 부정의 ne가 결합한 형태로, '아무도 베껴 적지 못하게 하려고'라는 목적을 나타낸다. cui는 부정대명사 quis의 여격 단수형으로, ne 뒤에서 '어느 누구에게도'라는 의미로 쓰였다.
  4. 43.1modo tam festinanter... interdum adeo segniter... — '때로는 ~하고, 때로는 ~하다'라는 시간적 상관 관계를 나타내는 구조(modo... interdum...)로, 칼리굴라 행군의 극단적인 두 가지 양상(비정상적으로 신속함과 지나치게 느리고 사치스러움)을 대조한다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 칼리굴라전 §39-43. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo014.humanitext-lat2:39-43

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.