§36Pudicitiae neque suae neque alienae pepercit.
彼は自分自身の貞操も他人の貞操も顧みなかった。
M. Lepidum, Mnesterem pantomimum, quosdam obsides dilexisse fertur commercio mutui stupri.
彼は、互いに肉体関係を結ぶことによって、マルクス・レピドゥス、パントマイム俳優のムネステル、そして特定の人質たちを愛したと伝えられている。
Valerius Catullus, consulari familia iuuenis, stupratum a se ac latera sibi contubernio eius defessa etiam uociferatus est.
執政官を出した家柄の若者ウァレリウス・カトゥルスは、彼が自分によって犯されたこと、そして彼との同衾によって自分の脇腹が疲れ果てたことを、大声で叫び散らしさえした。
super sororum incesta et notissimum prostitutae Pyrallidis amorem non temere ulla inlustriore femina abstinuit.
姉妹たちとの近親相姦や、娼婦ピラリスへのあまりにも有名な愛に加えて、彼は高貴な女性に対して、手を出さずにいることはほとんどなかった。
quas plerumque cum maritis ad cenam uocatas praeterque pedes suos transeuntis diligenter ac lente mercantium more considerabat, etiam faciem manu adleuans, si quae pudore submitterent;
彼は、彼女らをたいてい夫とともに夕食に招き、自分の目の前を通り過ぎる彼女らを入念に、かつゆっくりと、まるで品定めをする商人のように観察し、恥ずかしさから顔をうつむける者がいれば、手でその顔を持ち上げることさえした。
quotiens deinde libuisset egressus triclinio, cum maxime placitam seuocasset, paulo post recentibus adhuc lasciuiae notis reuersus uel laudabat palam uel uituperabat, singula enumerans bona malaue corporis atque concubitus.
その後、気が向くたびに食堂から出て、最も気に入った女性を別室に連れ出し、まもなくして、まだ淫らな行為の痕跡が生々しく残る中で戻ってくると、彼女の肉体や性交の長所や短所を一つ一つ列挙しながら、公然と褒めちぎるか、あるいはけなすのだった。
quibusdam absentium maritorum nomine repudium ipse misit iussitque in acta ita referri.
一部の女性に対しては、その場にいない夫たちの名前で自ら離婚届を送り、そのように公文書に記録するよう命じた。
§37Nepotatus sumptibus omnium prodigorum ingenia superauit, commentus nouum balnearum usum, portentosissima genera ciborum atque cenarum, ut calidis frigidisque unguentis lauaretur, pretiosissima margarita aceto liquefacta sorberet, conuiuis ex auro panes et obsonia apponeret, aut frugi hominem esse oportere dictitans aut Caesarem.
彼は浪費の出費において、あらゆる放蕩者たちの工夫を凌駕した。 すなわち、温かい香油や冷たい香油で入浴し、酢で溶かした極めて高価な真珠を飲み干し、賓客たちに金で作ったパンやおかずを供するという、新しい入浴法や、この上なく奇妙な食べ物や宴会を考案したのである。 彼は、人は質素であるべきか、さもなくばカエサルであるべきだと繰り返し言っていた。
quin et nummos non mediocris summae e fastigio basilicae Iuliae per aliquot dies sparsit in plebem.
そればかりか、かなりの額の硬貨をバシリカ・ユリアの屋根から数日間にわたって民衆の中にばら撒いた。
fabricauit et deceris Liburnicas gemmatis puppibus, uersicoloribus uelis, magna thermarum et porticuum et tricliniorum laxitate magnaque etiam uitium et pomiferarum arborum uarietate;
彼はまた、宝石をちりばめた船尾、色とりどりの帆、広大な温浴場や回廊や食堂、さらには多種多様なブドウや果樹を備えた、10段櫂のリブルニア船を建造した。
quibus discumbens de die inter choros ac symphonias litora Campaniae peragraret.
それらに昼間から横たわり、合唱や合奏に囲まれながら、カンパニアの海岸を巡航した。
in extructionibus praetoriorum atque uillarum omni ratione posthabita nihil tam efficere concupiscebat quam quod posse effici negaretur.
邸宅や別荘の建設においては、あらゆる理性を度外視して、実現不可能と言われることほど、熱烈に実現したいと切望したものはなかった。
et iactae itaque moles infesto ac profundo mari et excisae rupes durissimi silicis et campi montibus aggere aequati et complanata fossuris montium iuga, incredibili quidem celeritate, cum morae culpa capite lueretur.
こうして、荒れ狂う深い海に堤防が築かれ、極めて堅い珪石の岩山が切り崩され、平地には山が土盛りされて平らにされ、山々の嶺は掘削によって平らにならされた。 それも、遅延の過失が死刑によって償わされたため、実に信じがたい速さで行われた。
ac ne singula enumerem, immensas opes totumque illud Ti. Caesaris uicies ac septies milies sestertium non toto uertente anno absumpsit.
一々列挙はしないが、彼はあのティベリウス・カエサルの残した27億セステルティウスという莫大な富のすべてを、丸1年も経たないうちに使い果たした。
§38Exhaustus igitur atque egens ad rapinas conuertit animum uario et exquisitissimo calumniarum et auctionum et uectigalium genere.
それゆえ、財政が尽きて困窮すると、彼は虚偽の告発、競売、課税といった、多様で極めて手の込んだ手段によって、略奪へと心を向けた。
negabat iure ciuitatem Romanam usurpare eos, quorum maiores sibi posterisque eam impetrassent, nisi si filii essent, neque enim intellegi debere 'posteros' ultra hunc gradum;
彼は、先祖が自身と子孫のためにローマ市民権を獲得していた者たちについて、直接の子でない限り、不当にそれを享受していると主張した。 というのも、「子孫」という言葉はこの段階を超えて理解されるべきではない、というのであった。
prolataque Diuorum Iuli et Augusti diplomata ut uetera et obsoleta deflabat.
そして、神君ユリウスやアウグストゥスの特許状が提示されると、古くて廃れたものとして退けた。
arguebat et perperam editos census, quibus postea quacumque de causa quicquam incrementi accessisset.
彼はまた、その後にいかなる理由であれ何らかの資産増加が生じた者たちの資産申告について、誤って申告されたものとして非難した。
testamenta primipilarium, qui ab initio Tiberi principatus neque illum neque se heredem reliquissent, ut ingrata rescidit;
ティベリウスの治世の初め以降、ティベリウスも自分も相続人に指定していなかった主任百人隊長たちの遺言書を、恩知らずなものとして無効にした。
item ceterorum ut irrita et uana, quoscumque quis diceret herede Caesare mori destinasse.
他の者の遺言書についても同様に、カエサルを相続人にして死ぬつもりであったと誰かが言う者たちのものは、すべて無効で実体のないものとした。
quo metu iniecto cum iam et ab ignotis inter familiares et a parentibus inter liberos palam heres nuncuparetur, derisores uocabat, quod post nuncupationem uiuere perseuerarent, et multis uenenatas matteas misit.
この恐怖が植え付けられたため、今や見知らぬ者からは家族の席で、親からは子供たちの間で公然と彼が相続人に指定されるようになると、彼は彼らを「からかい屋」と呼んだ。 なぜなら、指定の後も生き続けていたからである。 そして、多くの者に毒入りの珍味を送った。
cognoscebat autem de talibus causis, taxato prius modo summae ad quem conficiendum consideret, confecto demum excitabatur.
彼はまた、そのような訴訟を審理する際、あらかじめ調達すべき金額を定めておき、それが達成されるまで裁判の席に留まり、達成されて初めて立ち上がった。
ac ne paululum quidem morae patiens super quadraginta reos quondam ex diuersis criminibus una sententia condemnauit gloriatusque est expergefacta e somno Caesonia quantum egisset, dum ea meridiaret.
そして、わずかな遅れも我慢できず、ある時、異なる罪状の40名以上の被告を一挙に一つの判決で有罪とし、昼寝から目覚めたカエソニアに、彼女が昼寝をしている間に自分がどれほどの成果を上げたかを自慢した。
Auctione proposita reliquias omnium spectaculorum subiecit ac uenditauit, exquirens per se pretia et usque eo extendens, ut quidam immenso coacti quaedam emere ac bonis exuti uenas sibi inciderent.
競売を告知して、彼はあらゆる見世物の残品を競売にかけ、自ら価格を競り上げ、極限まで吊り上げたため、法外な価格で買うことを余儀なくされて全財産を失い、血管を切り開いて自殺する者さえいた。
nota res est, Aponio Saturnino inter subsellia dormitante, monitum a Gaio praeconem ne praetorium uirum crebro capitis motu nutantem sibi praeteriret, nec licendi finem factum, quoad tredecim gladiatores sestertium nonagies ignoranti addicerentur.
よく知られていることだが、アポニウス・サトゥルニヌスが席で居眠りしていた際、ガイウスは、前法務官であるあの男が頻繁に首を振ってうなずいているのを無視して通り過ぎないようにと競売人に指示し、本人が気づかぬうちに13人の剣闘士が900万セステルティウスで落札されるまで、入札を終わらせなかった。