§14ingressoque urbem, statim consensu senatus et irrumpentis in curiam turbae, inrita Tiberi uoluntate, qui testamento alterum nepotem suum praetextatum adhuc coheredem ei dederat, ius arbitriumque omnium rerum illi permissum est tanta publica laetitia, ut tribus proximis mensibus ac ne totis quidem supra centum sexaginta milia uictimarum caesa tradantur.
彼が都市に入ると、元老院と議事堂になだれ込んだ群衆の同意により、ティベリウスの意志(遺言)は無効とされた。 ティベリウスは遺言によって、当時まだ少年用のトガを着ていたもう一人の孫を彼の共同相続人に指定していたのだが、非常に大きな国家的歓喜の中で、万事の支配権と決定権が彼(カリグラ)に委ねられた。 その歓喜は、続く3ヶ月の間に、それも丸々3ヶ月に満たないうちに、16万頭以上の犠牲獣が屠られたと伝えられているほどであった。
Cum deinde paucos post dies in proximas Campaniae insulas traiecisset, uota pro reditu suscepta sunt, ne minimam quidem occasionem quoquam omittente in testificanda sollicitudine et cura de incolumitate eius.
その後数日のうちに彼がカンパニアの近くの島々に渡ると、彼の帰還のための誓願が立てられ、彼の安泰に対する懸念と配慮を示すにあたり、誰もが極めて小さな機会さえ逃さなかった。
ut uero in aduersam ualitudinem incidit, pernoctantibus cunctis circa Palatium, non defuerunt qui depugnaturos se armis pro salute aegri quique capita sua titulo proposito uouerent.
さらに彼が病に倒れると、すべての者がパラティウムの周りで夜を明かし、中には病人の回復のために自ら武器を取って決闘することを誓う者や、看板を掲げて自らの命を捧げることを誓う者さえ現れた。
accessit ad immensum ciuium amorem notabilis etiam externorum fauor.
市民たちのこの絶大な愛に加えて、異民族からの顕著な支持も加わった。
namque Artabanus Parthorum rex, odium semper contemptumque Tiberi prae se ferens, amicitiam huius ultro petiit uenitque ad colloquium legati consularis et transgressus Euphraten aquilas et signa Romana Caesarumque imagines adorauit.
というのも、パルティアの王アルタバヌスは、ティベリウスに対しては常に憎悪と軽蔑を露わにしていたが、カリグラに対しては自ら友好を求め、執政官級の総督との会談に赴き、ユーフラテス川を渡ってローマの鷲旗と軍旗、そしてカエサルたちの肖像を礼拝したのである。
§15Incendebat et ipse studia hominum omni genere popularitatis.
彼自身もまた、あらゆる種類の人気取り策によって人々の熱意を煽り立てた。
Tiberio cum plurimis lacrimis pro contione laudato funeratoque amplissime, confestim Pandateriam et Pontias ad transferendos matris fratrisque cineres festinauit, tempestate turbida, quo magis pietas emineret, adiitque uenerabundus ac per semet in urnas condidit; nec minore scaena Ostiam praefixo in biremis puppe uexillo et inde Romam Tiberi subuectos per splendidissimum quemque equestris ordinis medio ac frequenti die duobus ferculis Mausoleo intulit, inferiasque is annua religione publice instituit, et eo amplius matri circenses carpentumque quo in pompa traduceretur.
民会の前で、多くの涙を流しながらティベリウスの追悼演説を行い、極めて厳かに葬儀を執り行うと、直ちに、母と兄の遺灰を移送するためにパンダテリア島とポンティアエ島へと急いだ。 それは彼の孝心がよりいっそう際立つようにと、嵐の吹き荒れる荒天の中でのことであった。 彼は敬虔な態度で臨み、自らの手でそれらを骨壺に収め、さらにそれに劣らぬ演出をもって、オスティアへは二段橈船の船尾に旗を掲げて、そこからローマへはテヴェレ川を遡って運び、騎士階級の最も輝かしい面々を介して、白昼堂々、群衆の集まる中、二つの輿に載せてアウグストゥス廟へと納めた。 そして彼らのために、毎年の儀礼として公的な追善供養を制定し、さらに母のためには、祝祭競技と、行列の際に彼女の像を運ぶための二輪馬車を定めた。
at in memoriam patris Septembrem mensem Germanicum appellauit.
また、父の記憶のために、9月を「ゲルマニクス」と呼ぶことにした。
post haec Antoniae auiae, quidquid umquam Liuia Augusta honorum cepisset, uno senatus consulto congessit;
この後、祖母アントニアに対し、かつてリウィア・アウグスタが受けたあらゆる名誉を、一回の元老院決議によって一度に授けた。
patruum Claudium, equitem R. ad id tempus, collegam sibi in consulatu assumpsit;
それまでローマ騎士にすぎなかった叔父クラウディウスを、自身の執政官の同僚として迎え入れた。
fratrem Tiberium die uirilis togae adoptauit appellauitque principem iuuentutis.
また、弟ティベリウスが成人のトガを着用する日に彼を養子とし、「青年の第一人者」と呼んだ。
de sororibus auctor fuit, ut omnibus sacramentis adicerentur: 'neque me liberosque meos cariores habebo quam Gaium habeo et sorores eius';
姉妹たちに関しては、すべての忠誠の誓いに以下の文言が付け加えられるよう提案した。 「私は、ガイウスとその姉妹たちに対するよりも、自分自身と私の子供たちを大切に思うことはありません。
item relationibus consulum: 'quod bonum felixque sit C. Caesari sororibusque eius.
」同様に、執政官たちの提議にも「ガイウス・カエサルとその姉妹たちにとって、良きこと、そして幸いなることであるように」と付記されるようにした。
'
Pari popularitate damnatos relegatosque restituit;
同様の人気取り策として、彼は有罪判決を受けた者や流刑にされた者たちを復権させた。
criminum, si quae residua ex priore tempore manebant, omnium gratiam fecit;
前時代から未解決のまま残されていた告訴についても、すべてを赦免した。
commentarios ad matris fratrumque suorum causas pertinentis, ne cui postmodum delatori aut testi maneret ullus metus, conuectos in forum, et ante clare obtestatus deos neque legisse neque attigisse quicquam, concremauit;
母と兄たちの裁判に関する記録文書は、後々いかなる密告者や証人にも一切の恐怖が残らないようにと、フォーラムに集めさせ、事前に自分は何も読んでおらず、何にも触れていないと神々に厳かに誓った上で焼却した。
libellum de salute sua oblatum non recepit, contendens nihil sibi admissum cur cuiquam inuisus esset, negauitque se delatoribus aures habere.
自身の安全に関する密告の書状が差し出されたが、それを受け取ることを拒み、自分が誰かに憎まれるようなことは何一つ行っていないと主張し、密告者たちのために貸す耳は自分にはないと言い放った。
§16spintrias monstrosarum libidinum aegre ne profundo mergeret exoratus, urbe submouit.
異常な淫行の体現者であるスイントリアたちを、深海に沈めて溺死させるべきだという意見を、辛うじて説得されて思いとどまり、都市から追放した。
Titi Labieni, Cordi Cremuti, Cassi Seueri scripta senatus consultis abolita requiri et esse in manibus lectitarique permisit, quando maxime sua interesset ut facta quaeque posteris tradantur.
元老院決議によって廃棄されていたティトゥス・ラビエヌス、クレムティウス・コルドゥス、カッシウス・セウェルスの著作を捜し出し、人々の手元に置いて繰り返し読まれることを許可した。 あらゆる出来事が後世に伝えられることこそが、彼にとって最も関心のあることであったからである。
rationes imperii ab Augusto proponi solitas sed a Tiberio intermissas publicauit magistratibus liberam iuris dictionem et sine sui appellatione concessit.
アウグストゥスによって公表されるのが常であったが、ティベリウスによって中断されていた国家財政の報告書を公表した。 政務官たちには、自身への上訴を伴わない、自由な裁判権を認めた。
equites R. seuere curioseque nec sine moderatione recognouit, palam adempto equo quibus aut probri aliquid aut ignominiae inesset, eorum qui minore culpa tenerentur nominibus modo in recitatione praeteritis ut leuior labor iudicantibus foret, ad quattuor prioris quintam decuriam addidit.
ローマの騎士たちを、厳格かつ入念に、しかし節度を持って審査した。 不名誉や恥ずべき点のある者たちからは、公衆の前で馬を没収し、より軽い過ちのある者たちに対しては、名簿の朗読の際にその名前を飛ばすだけに留め、審査される者たちにとって負担がより軽くなるようにした。 これまでの4つの裁判人の合議体に、5番目の合議体を加えた。
temptauit et comitiorum more reuocato suffragia populo reddere.
また、民会の慣行を復活させることで、人民に投票権を返還しようと試みた。
legata ex testamento Tiberi quamquam abolito, sed et Iuliae Augustae, quod Tiberius suppresserat, cum fide ac sine calumnia repraesentata persoluit.
ティベリウスの遺言による遺贈を、遺言自体は無効とされたにもかかわらず、またユリア・アウグスタの遺言による遺贈も、ティベリウスが握り潰していたのであるが、これらを忠実に、一切の不当な引き延ばしなしに、即座に支払った。
ducentesimam auctionum Italiae remisit;
イタリアにおける競売への200分の1税を免除した。
multis incendiorum damna suppleuit;
多くの人々に対し、火災による損害を補填した。
ac si quibus regna restituit, adiecit et fructum omnem uectigaliorum et reditum medii temporis, ut Antiocho Commageno sestertium milies confiscatum.
さらに、王権を返還した王たちがいた場合には、その間のすべての徴税権と中間期の収益をも付け加え、例えば、コンマゲネのアントイコスに対しては、没収されていた1億セステルティウスを返還した。
quoque magis nullius non boni exempli fautor uideretur, mulieri libertinae octingenta donauit, quod excruciata grauissimis tormentis de scelere patroni reticuisset.
また、いかなる優れた手本であっても、その支持者でないと思われることのないように、一人の解放奴隷の女性に80万セステルティウスを贈った。 彼女が極めて過酷な拷問にかけられながらも、主人の犯罪について沈黙を守り通したためである。
quas ob res inter reliquos honores decretus est ei clipeus aureus, quem quotannis certo die collegia sacerdotum in Capitolium ferrent, senatu prosequente nobilibusque pueris ac puellis carmine modulato laudes uirtutum eius canentibus.
これらの功績により、彼に対する他の数々の栄誉に加えて、黄金の盾が可決され、それを毎年特定の日に、神官たちの団体がカピトリウムへと運び、元老院がこれに付き従い、高貴な家柄の少年少女たちが旋律に合わせた歌で彼の徳を讃える賛歌を歌うこととされた。
decretum autem ut dies, quo cepisset imperium, Parilia uocaretur, uelut argumentum rursus conditae urbis.
また、彼が帝位に就いた日を、まるでローマが再び建国されたことの象徴であるかのように、「パリリア」と呼ぶことが決議された。