§8.136si frangis virgas sociorum in sanguine, si te §8.137delectant hebetes lasso lictore secures, §8.138incipit ipsorum contra te stare parentum §8.139nobilitas claramque facem praeferre pudendis.
もしお前が同盟者の血の中で鞭を折るなら、もしお前を疲れ果てた刑吏のもとで、刃こぼれした斧が喜ばせるなら、お前自身の祖先たちの高貴さが、お前に立ち向かって立ち、お前の恥ずべき行いに明るい松明を差し出し始める。
精神のあらゆる悪徳は、罪を犯す者がより偉大であるとみなされるほど、それだけ自らのうちに目立つ非難を帯びる。
§8.142quo mihi te solitum falsas signare tabellas §8.143in templis quae fecit avus statuamque parentis
祖父が建てた神殿のなかや、凱旋式を終えた父の像の前で、偽の書板に署名することを常としているお前を、何のために私に示すのか。
また、もし夜の姦通者として、サントネス風の頭巾で覆われたこめかみを隠すなら、どうなるのか。
§8.146Praeter maiorum cineres atque ossa volucri §8.147carpento rapitur pinguis Lateranus, et ipse. §8.148ipse rotam adstringit sufflamine mulio consul.
祖先たちの灰と骨のそばを、快速の馬車で太ったラテラヌスが駆け抜け、そして彼自身、執政官でありながら御者として、彼みずから制動機で車輪を抑える。
§8.149nocte quidem, sed Luna videt, sed sidera testes
確かに夜だが、月は見ており、証人たる星々は目を凝らしている。
§8.150intendunt oculos, finitum tempus honoris §8.151cum fuerit, clara Lateranus luce flagellum §8.152sumet et occursum numquam trepidabit amici §8.153iam senis ac virga prior annuet, atque maniplos §8.154solvet et infundet iumentis hordea lassis.
公職の任期が終了したとき、ラテラヌスは白昼堂々、鞭を手に取り、すでに老人となった友人に遭遇しても決してうろたえず、鞭で先に挨拶をし、また飼い葉の束をほどき、疲れ果てた家畜に大麦を注ぎ与える。
§8.155interea, dum lanatas robumque iuvencum §8.156more Numae caedit, Iovis ante altaria iurat §8.157solam Eponam et facies olida ad praesepia pictas.
その間、ヌマの儀礼に従って羊や頑丈な若い雄牛を屠る際、ユピテルの祭壇の前で、ただエポナと、臭い厩舎に描かれた彼女の顔にかけて誓いを立てる。
だが、一晩中開いている居酒屋を再び訪れるのがお気に召すとき、絶えず香油を塗ったシリア・フェニキア人が出迎えに走ってくる。
§8.160currit, Idymaeae Syrophoenix incola portae, §8.161hospitis adfectu dominum regemque salutat, §8.162et cum venali Cyane succincta lagona.
イドゥマエア門の住民たるそのシリア・フェニキア人は、主人のような愛情をもって彼を「旦那様」「王様」と呼び、また、たくし上げた衣のキアネが、売り物の酒瓶を携えて出迎える。
過ちを擁護する者は私に「私たちも若い頃にこれらのことをした」と言うだろう。
’ esto, desisti nempe nec ultra
よかろう、だがお前は確かにやめ、それ以上その過ちを長引かせなかった。
§8.165fovisti errorem, breve sit quod turpiter audes;
恥ずべき放蕩をあえて行うのは短期間であるべきだ。
§8.166quaedam cum prima resecentur crimina barba,
ある種の罪は、最初の髭を剃る時に切り落とされるべきなのだから。
§8.167indulge veniam pueris: Lateranus ad illos
子供たちには寛大であれ。
§8.168thermarum calices inscriptaque lintea vadit §8.169maturus bello Armeniae Syriaeque tuendis §8.170amnibus et Rheno atque Histro;
しかし、ラテラヌスはあのような居酒屋の杯や文字の書かれた暖簾へと赴くのだ、アルメニアの戦争、シリアの河川の防衛、ライン川やドナウ川の防衛に適した年齢でありながら。
praestare Neronem §8.171securum valet haec aetas, mitte Ostia, Caesar,
ネロを安泰に保つことができる年齢なのだ。 カエサルよ、オスティアに軍を派遣せよ、派遣せよ。
§8.172mitte, sed in magna legatum quaere popina;
だが、将軍は大居酒屋の中で捜すがよい。
§8.173invenies aliquo cum percussore iacentem, §8.174permixtum nautis et furibus ac fugitivis, §8.175inter carnifices et fabros sandapilarum §8.176et resupinati cessantia tympana galli,
お前は彼が、どこぞのごろつきとともに横たわっているのを見つけるだろう、船乗り、泥棒、逃亡奴隷たちに混じり、処刑人や貧民用の棺の製造人、そして仰向けになった去勢神官の、今は鳴らない太鼓の間に。
そこでは自由は平等であり、杯は共有され、寝台は誰にとっても区別はなく、誰にとってもテーブルが遠ざけられることはない。
§8.179quid facias talem sortitus, Pontice, servum?
ポンティクスよ、もしお前がこのような奴隷をくじで得たなら、どうするか。
§8.180nempe in Lucanos aut Tusca ergastula mittas.
間違いなく、ルカニアの地かエトルリアの奴隷労働刑務所に送るだろう。
§8.181at vos, Troiugenae, vobis ignoscitis, et quae §8.182turpia cerdoni, Volesos Brutumque decebunt.
だが、お前たちトロイアの末裔どもは、自分自身を許し、そして職人にとって恥ずべきことが、ウォレススらやブルートゥスにはふさわしいとされる。
だが、もし私たちが、それ以上に悪い例が残っていないほどには、これほど忌まわしく、これほど恥ずべき例を用いていないとしたら、どうだろうか。
財産を使い果たし、ダマシップスよ、お前は自分の声を劇場の幕に貸し出し、カトゥルスの騒々しい『幽霊』を演じた。
素早いレントゥルスもまた、『ラウレオルス』を見事に演じた、私の判断では、彼は本物の十字架に値するのだが。
§8.189ignoscas populo;
だが、その民衆自身をも許してはならない。
populi frons durior huius §8.190qui sedet et spectat triscurria patriciorum §8.191planipedes audit Fabios, ridere potest qui §8.192Mamercorum alapas.
この民衆の面の皮はさらに厚い、座って貴族たちの極めて下品な滑稽劇を眺め、素足のファビウス氏族の言葉を聞き、マメルクス氏族へのビンタを笑うことができるのだから。
quanti sua funera vendant §8.193quid refert? vendunt nullo cogente Nerone, §8.194nec dubitant celsi praetoris vendere ludis,
彼らが自らの死をいくらで売るのか、何の関わりがあろうか。 彼らはネロが強制したわけでもないのに売り、高位の法務官の競技会にそれを売ることを躊躇わない。
§8.195finge tamen gladios inde atque hinc pulpita poni,
だが、一方に剣、他方に舞台が置かれていると仮定せよ。
§8.196quid satius? mortem sic quisquam exhorruit, ut sit §8.197zelotypus Thymeles, stupidi collega Corinthi?
どちらがよりまし(好ましい)か。 死をこれほど恐れて、テュメレの嫉妬深い夫や、道化のコリントスの相棒になる者がいるだろうか。
§8.198res haut mira tamen citharoedo principe mimus
だが、竪琴弾きが皇帝であるときに、貴族がマイムを演じるのは驚くべきことではない。
§8.199nobilis, haec ultra quid erit nisi ludus? et illic
これらを超えて、残るは剣闘士の試合のほかに何があるだろう。
§8.200dedecus urbis habes, nec murmillonis in armis
そしてそこには都市の恥辱がある。
§8.201nec clipeo Gracchum pugnantem aut falce supina;
ムルミッロの武具をつけて戦うのでもなく、盾や上向きの鎌を用いて戦うのでもないグラックスが。
§8.202damnat enim tales habitus, sed damnat et, odit;
なぜなら、彼はそのような装束を非難し、非難し、かつ憎んでいるからだ。
§8.203nec galea faciem abscondit;
兜で顔を隠すこともしない。
movet ecce tridentem.
見よ、彼は三叉矛を振るっている。