Humanitext Reader

ユウェナリス · 風刺詩 §6.588-6.661

平民の占いと富裕層の女たちによる堕胎や毒殺

21 / 50 箇所 · ラテン語

要旨

平民の女性たちがキルクスなどの大衆的な場所で占いに頼る様子を描写した後、富裕層の女性たちが堕胎や惚れ薬の乱用、子供や夫の毒殺といった恐るべき犯罪に手を染める冷酷な現実を、悲劇の事例と比較しながら告発する。

§6.588plebeium in circo positum est et in aggere fatum;
平民の運命はキルクスと土塁の上に置かれている。
§6.589quae nudis longum ostendit cervicibus aurum §6.590consulit ante falas delphinorumque columnas §6.591an saga vendenti nubat caupone relicto.
裸の首に長い金の首飾りを誇示する女は、木製の塔やイルカの柱の前で相談する、宿屋の主人を捨てて、粗末な外套を売る男と結婚すべきかどうかを。
§6.592Hae tamen et partus subeunt discrimen et omnis §6.593nutricis tolerant fortuna urguente labores;
しかし、これらの女たちでさえ、出産の危機を経験し、境遇に迫られて乳母のあらゆる労働に耐える。
§6.594sed iacet aurato vix ulla puerpera lecto, §6.595tantum artes huius, tantum medicamina possunt, §6.596quae steriles facit atque homines in ventre necandos §6.597conducit.
しかし、金で飾られたベッドに横たわる妊婦はほとんどいない、それほどまでに、不妊にする女の技術と薬品は大きな力を持っており、彼女は女たちを不妊にし、胎内で殺されるべき人間を殺すことを引き受ける。
gaude, infelix, atque ipse bibendum §6.598porrige quidquid erit;
喜べ、不幸せな夫よ、そして何であれお前自身が飲むべきものを差し出すがよい。
nam si distendere vellet §6.599et vexare uterum pueris salientibus, esses §6.600Aethiopis fortasse pater, mox decolor heres §6.601impleret tabulas numquam tibi mane videndus.
なぜなら、もし彼女が子宮を膨らませ、動き回る子供たちで子宮を苦しめることを望んだなら、お前はおそらくエチオピア人の父親になっていただろうし、やがて色黒の相続人がお前の遺言書を満たし、朝お前が決して見たくない者となっただろう。
§6.602Transeo suppositos et gaudia votaque saepe §6.603ad spurcos decepta lacus, atque inde petitos §6.604pontifices, salios Scaurorum nomina falso
私は、取り替え子や、汚い池のそばでしばしば欺かれた喜びや祈り、そしてそこから連れてこられて、スカウルス家の名を偽りの肉体によって担うことになる者たちのことは通り過ぎる。
§6.605corpore laturos, stat Fortuna inproba noctu §6.606adridens nudis infantibus;
不敵な運命の女神が夜に立ち、裸の赤ん坊たちに微笑みかけている。
hos fovet omni §6.607involvitque sinu, domibus tunc porrigit altis §6.608secretumque sibi mimum parat;
彼女は彼らを温め、自らの衣のひだで包み込み、それから高い邸宅へと差し出し、自分自身のために秘密の戯曲を用意する。
hos amat, his se §6.609ingerit utque suos semper producit alumnos.
彼女は彼らを愛し、彼らに自分を押し付け、常に彼らを自らの里子として世に出す。
§6.610Hic magicos adfert cantus, hic Thessala vendit
この者は魔法の呪文をもたらし、あの者はテッサリアの惚れ薬を売る。
§6.611philtra, quibus valeat mentem vexare mariti §6.612et solea pulsare natis: quod desipis, inde est,
それによって夫の心をかき乱し、サンダルで夫のお尻を叩くことができるように。
§6.613inde animi caligo et magna oblivio rerum §6.614quas modo gessisti.
お前が理性を失っているのはそのためであり、精神の暗闇と、たった今行ったことに対する大きな忘却もそこから生じている。
tamen hoc tolerabile, si non
しかし、もし以下のようなことがなければ、これは耐えられることだ。
§6.615et furere incipias ut avunculus ille Neronis,
ネロのあの叔父のように狂い始めないのであれば。
§6.616cui totam tremuli frontem Caesonia pulli §6.617infudit.
彼に対してカエソニアは、生まれたばかりの震える子馬の額全体の肉を流し込んだ。
quae non faciet quod principis uxor?
皇帝の妻がしたことを、いったい誰がしないだろうか。
§6.618ardebant cuncta et fracta conpage ruebant,
すべてのものが燃え上がり、秩序が崩壊して崩れ落ちていった。
§6.619non aliter quam si fecisset Iuno maritum
それは、まるでユーノーが夫を狂わせたかのようであった。
§6.620insanum, minus ergo nocens erit Agrippinae
それゆえ、アグリッピナの毒キノコのほうが害が少なかっただろう。
§6.621boletus, siquidem unius praecordia pressit §6.622ille senis tremulumque caput descendere iussit §6.623in caelum et longa manantia labra saliva;
なぜなら、あれは一人の老人の胸を締め付け、震える頭と、長い唾液を垂らした唇を、天へと下って行くよう命じただけだったのだから。
§6.624haec poscit ferrum atque ignes, haec potio torquet, §6.625haec lacerat mixtos equitum cum sanguine patres.
これらは剣と火を求め、この飲み物は苦痛を与え、騎士たちの血と混じり合った元老院議員たちを切り裂く。
§6.626tanti partus equae, tanti una venefica constat.
雌馬の出産はこれほどの代償を払い、一人の毒殺魔はこれほどの害をなす。
§6.627Oderunt natos de paelice: nemo repugnet,
彼女たちは愛人の生んだ子供たちを憎む。
§6.628nemo vetet, iam iam privignum occidere fas est.
誰も反対せず、誰も禁じない、今や前妻の息子を殺すことは許されている。
§6.629vos ego, pupilli, moneo, quibus amplior est res,
財産の多い孤児たちよ、私はお前たちに警告する。
§6.630custodite animas et nulli credite mensae:
自らの命を守り、いかなる食卓も信じてはならない。
§6.631livida materno fervent adipata veneno.
脂ののったごちそうは母親の青黒い毒でたぎっている。
§6.632mordeat ante aliquis quidquid porrexerit illa §6.633quae peperit, timidus praegustet pocula papas.
お前を生んだ女が差し出すものは何であれ、誰か他の者が先に一口かじるべきであり、恐れおののく養育係が先に杯を毒見すべきだ。
§6.634Fingimus haec altum satura sumente cothurnum §6.635scilicet, et finem egressi legemque priorum §6.636grande Sophocleo carmen bacchamur hiatu, §6.637montibus ignotum Rutulis caeloque Latino?
我々は、風刺が高い悲劇の靴を履くかのようにして、これらのことを空想しているのだろうか、そして、先人たちの限界と規則を踏み越えて、ソポクレスのような大口を開けて壮大な歌を狂い歌っているのだろうか、ルトゥリの山々にもラティウムの空にも知られていない歌を。
§6.638nos utinam vani.
我々の言っていることが虚偽であってほしいものだ。
set clamat Pontia ‘feci, §6.639confiteor, puerisque meis aconita paravi, §6.640quae deprensa patent;
しかし、ポンティアは「私がやったのだ、私は白状する、自分の子供たちにトリカブトの毒を用意した、それは発覚して明らかになっている。
facinus tamen ipsa peregi. ’
しかし、その犯行は私自身が成し遂げたのだ」と叫んでいる。
§6.641tune duos una, saevissima vipera, cena?
お前は一回の食事で二人をか、この上なく残忍な毒蛇め。
§6.642tune duos? septem, si septem forte fuissent!
お前は二人をか? 「七人でも、もし偶然七人いたなら!
§6.643Credamus tragicis quidquid de Colchide torva §6.644dicitur et Procne;
」恐ろしいコルキスの女やプロクネについて語られる悲劇の話を信じることにしよう。
nil contra conor.
私はそれに反対しようとはしない。
et illae §6.645grandia monstra suis audebant temporibus, sed
彼女たちもまた、自分たちの時代に巨大な恐るべき悪業をあえて行った。
§6.646non propter nummos;
しかし、金銭のためではなかった。
minor admiratio summis §6.647debetur monstris, quotiens facit ira nocentes §6.648hunc sexum et rabie iecur incendente feruntur
最高の恐るべき悪業であっても、怒りがこの性を罪へと向かわせ、怒りが肝臓を燃え立たせて、彼女たちが盲目的に突き進むときには、驚きは少なくて済む。
§6.649praecipites, ut saxa iugis abrupta, quibus mons §6.650subtrahitur clivoque latus pendente recedit:
まるで、山が切り落とされ、崖が傾いてその側面が退くときに、嶺から切り離された岩石のように。
§6.651illam ego non tulerim, quae conputat et scelus ingens §6.652sana facit, spectant subeuntem fata mariti §6.653Alcestim, et similis si permutatio detur, §6.654morte viri cupiant animam servare catellae.
私が耐えられないのは、計算を巡らせ、正気でありながら巨大な犯罪を行い、アルケスティスが夫の代わりに死を引き受けるのを劇場で観ながら、もし同様の身代わりが許されるなら、夫の死によって愛犬の命を救いたいと望むような女である。
§6.655occurrent multae tibi Belides atque Eriphylae
朝になれば、多くのベロスの娘たちやエリピューレーたちにお前は出会うだろう。
§6.656mane, Clytaemestram nullus non vicus habebit,
クリュタイメストラはどの街区にも必ずいる。
§6.657hoc tantum refert, quod Tyndaris illa bipennem
ただこの点だけが異なっている。
§6.658insulsam et fatuam dextra laevaque tenebat, §6.659at nunc res agitur tenui pulmone rubetae;
あのティンダレオスの娘は不器用で愚かな両刃の斧を両手で握っていたが、今や事はヒキガエルの薄い肺の毒によって行われる。
§6.660sed tamen et ferro, si praegustarit Atrides §6.661Pontica ter victi cautus medicamina regis.
しかし、それでもなお、もしアトレウスの息子が、三度敗れたポントスの王の予防薬を警戒してあらかじめ毒見していたなら、やはり鉄によっても行われるのだ。

語釈・文法注

  1. §6.591an saga vendenti nubat caupone relicto — 宿屋の主人を意味する `caupone` は、奪格絶対(`caupone relicto`)を構成する。一方、`saga vendenti` は動詞 `nubat` (`nubere` + 与格で「〜と結婚する」)の目的語となる与格である。
  2. §6.602Transeo suppositos... — 動詞 `Transeo` (通り過ぎる、言及を避ける)は、`suppositos` (対格) から §6.605 の `laturos` までを目的語とする。文構造としては、`atque inde petitos pontifices, salios... laturos` が対格不定詞に準ずる形で `Transeo` の支配下にある。しかし §6.605 の `stat Fortuna` からは、突如として別の独立した主節が始まり、劇的な場面転換を示す。
  3. §6.622descendere iussit in caelum — 「天へ下る」という表現は、死後に神格化されたクラウディウス帝を揶揄するもので、通常の上昇(`ascendere`)ではなく下落(`descendere`)を用いることで、彼の滑稽な死と神格化への痛烈な皮肉(サティール)を表している。

この箇所を引用する

ユウェナリス, 風刺詩 §6.588-6.661. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:6.588-6.661

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。