Humanitext Reader

ユウェナリス · 風刺詩 §12.66-12.130

カトゥルスの入港と遺産狩りたちの偽りの誓願

40 / 50 箇所 · ラテン語

要旨

カトゥルスの船がオスティア港に無事到着した様子を活写し、詩人自身が友人の帰還を祝う質素な祭壇を準備する一方で、遺産目当てに病人のために過剰な誓願を立てる遺産狩りたちの欺瞞を痛烈に風刺する。

§12.66lanificae, modica nec multum fortior aura §12.67ventus adest, inopi miserabilis arte cucurrit
紡ぎ手の(白い糸を)。 適度で、それほど強くもない風が吹いてくる。
§12.68vestibus extentis et quod superaverat unum §12.69velo prora suo.
船首は、引き伸ばされた衣類と、唯一残されたそれ自身の帆という、乏しくも哀れな手段で進んだ。
iam deficientibus Austris §12.70spes vitae cum sole redit, tunc gratus Iulo §12.71atque novercali sedes praelata Lavino §12.72conspicitur sublimis apex, cui candida nomen §12.73scrofa dedit, laetis Phrygibus mirabile sumen, §12.74et numquam visis triginta clara mamillis.
すでに南風が衰え、太陽とともに生への希望が戻る。 そのとき、ユルスに好まれ、継母の地ラウィニウムよりも選ばれた高台が遠くに見える。 あの白い母豚がその名を与えた高台であり、それは喜びの中のフリュギア人たちにとって驚異的な腹部(の肉)であり、かつて見たこともない三十もの乳房で有名であった。
§12.75Tandem intrat positas inclusa per aequora moles §12.76Tyrrhenamque pharon porrectaque brachia rursum §12.77quae pelago occurrunt medio longeque relinquunt §12.78Italiam;
ついに船は、囲まれた海を通じて築かれた防波堤と、テュレニアの灯台、そして、海の中に突き出て、イタリアをはるか後方に残す、伸ばされた両腕(防波堤)へと入る。
non sic igitur mirabere portus
したがって、君は自然が与えた港をこれほど感嘆することはないだろう。
§12.79quos natura dedit, sed trunca puppe magister
しかし、船長は壊れた船尾で内港を目指す。
§12.80interiora petit, Baianae pervia cumbae, §12.81tuti stagna sinus, gaudent ibi vertice raso §12.82garrula securi narrare pericula nautae.
そこはバイアの小舟でも通れる、安全な湾の静水であり、船員たちはそこで、剃り落とした頭で、安全の中に、おしゃべりにこれまでの危険を語ることを喜ぶ。 内港を目指す。 そこはバイアの小舟でも通れる、安全な湾の静水であり、船員たちはそこで、剃り落とした頭で、安全の中に、おしゃべりにこれまでの危険を語ることを喜ぶ。
§12.83Ite igitur, pueri, linguis animisque faventes §12.84sertaque delubris et farra inponite cultris §12.85ac mollis ornate focos glaebamque virentem.
さあ行け、若者たちよ、言葉と心を慎んで、神殿に花輪を飾り、ナイフに麦粉を振りかけ、柔らかい祭壇と青々とした芝生を飾れ。
§12.86iam sequar et sacro, quod praestat, rite peracto §12.87inde domum repetam, graciles ubi parva coronas §12.88accipiunt fragili simulacra nitentia cera.
私はすぐに従い、最も重要な聖なる儀式を厳かに終えた後に、そこから家に戻ろう。 そこでは、壊れやすい蝋で輝く小さな神像たちが細い花輪を受け取るのだ。
§12.89hic nostrum placabo Iovem Laribusque paternis §12.90tura dabo atque omnis violae iactabo colores.
ここで私は我が家のユピテルをなだめ、先祖代々のラレスに香を捧げ、あらゆる色のスミレを散らそう。
§12.91cuncta nitent, longos erexit ianua ramos §12.92et matutinis operatur festa lucernis.
すべてが輝き、門口は長い枝を掲げ、朝の灯火によって祝祭を執り行っている。
§12.93Nec suspecta tibi sint haec, Corvine: Catullus,
コルウィヌスよ、これらを怪しむな。
§12.94pro cuius reditu tot pono altaria, parvos §12.95tres habet heredes, libet expectare quis aegram §12.96et claudentem oculos gallinam inpendat amico §12.97tam sterili;
カトゥルスには、その帰還のために私がこれほど多くの祭壇を築いているのだが、三人の小さな相続人がいる。 病気で目を閉じかけている一羽の雌鶏を、これほど実を結ばない(子供のいる)友人のために捧げる者がいるか、見ものだ。
verum haec nimia est inpensa: coturnix §12.98nulla umquam pro patre cadet, sentire calorem
いや、実にこれは多すぎる出費だ。 一羽のウズラさえ父親(である彼ら)のために倒されることはないだろう。
§12.99si coepit locuples Gallitta et Pacius orbi,
もし裕福で子供のいないガリッタやパキウスが発熱し始めたなら。
§12.100legitime fixis vestitur tota libellis §12.101porticus, existunt qui promittant hecatomben,
回廊の全体が、慣例に従って貼り付けられた請願の書板で覆われ、百頭の牛の犠牲を約束する者たちが現れる。
§12.102quatenus hic non sunt nec venales elephanti,
なぜなら、ここではゾウは手に入らず、売り出されてもいないからだ。
§12.103nec Latio aut usquam sub nostro sidere talis §12.104belua concipitur, sed furva gente petita §12.105arboribus Rutulis et Turni pascitur agro,
ラティウムや我が国の空の下では、このような獣は孕まれることはなく、浅黒い民から連れてこられて、ルトゥリの森やトゥルヌスの領地で飼育されている。
§12.106Caesaris armentum nulli servire paratum
それはカエサルの群れであり、いかなる私人にも仕えるようには訓練されていない。
§12.107privato, siquidem Tyrio parere solebant §12.108Hannibali et nostris ducibus regique Molosso §12.109horum maiores ac dorso ferre cohortis, §12.110partem aliquam belli, et euntem in proelia turrem.
もっとも、彼らの先祖はティルスのハンニバルや我が国の将軍たち、そしてモロッソスの王に従い、その背に歩兵部隊を、すなわち戦争の一部を、そして戦場へと進む塔を載せることに慣れていたのだが。
§12.111nulla igitur mora per Novium, mora nulla per Histrum §12.112Pacuvium, quin illud ebur ducatur ad aras §12.113et cadat ante Lares Gallittae victima sola
だから、ノウィウスにとっても、ヒストルス・ パクウィウスにとっても、あの象牙(ゾウ)を祭壇に引いていき、ガリッタのラレスの前で、唯一の犠牲獣として倒すことに、何のためらいもない。
§12.114tantis digna deis et captatoribus horum.
これほど偉大な神々と彼らの遺産を狙う者たちにふさわしいものだ。
§12.115alter enim, si concedas, mactare vovebit
なぜなら、もう一人の男(パクウィウス)は、もし許されるなら、屠ることを誓うだろう。
§12.116de grege servorum magna et pulcherrima quaeque §12.117corpora, vel pueris et frontibus ancillarum
奴隷の群れの中から最も頑健で美しい者たちを、あるいは若者や女奴隷たちの額に犠牲のハチマキを巻くだろう。
§12.118inponet vittas, et siqua est nubilis illi §12.119Iphigenia domi, dabit hanc altaribus, etsi §12.120non sperat tragicae furtiva piacula cervae.
そして、もし彼に結婚適齢期のイピゲネイアが家にいるなら、彼女を祭壇に捧げるだろう。 たとえ悲劇のような牝鹿の身代わりの救済を期待していなくても。
§12.121Laudo meum civem, nec comparo testamento §12.122mille rates;
私は我が同胞を称賛する。 千隻の船(の命)など、遺言書と比較するに及ばない。
nam si Libitinam evaserit aeger, §12.123delebit tabulas inclusus carcere nassae §12.124post meritum sane mirandum atque omnia soli §12.125forsan Pacuvio breviter dabit, ille superbus §12.126incedet victis rivalibus.
なぜなら、もし病人が死神から逃れたなら、罠の牢獄に閉じ込められた彼は(古い)遺言書を破棄し、実に驚くべき奉仕の後に、おそらく簡潔にすべてをただ一人パクウィウスに譲るだろう。 パクウィウスは、敗れ去ったライバルたちを尻目に、誇らしげに進むだろう。
ergo vides quam §12.127grande operae pretium faciat iugulata Mycenis.
だから、ミケナイの娘を屠ることが、いかに大きな利益をもたらすか、君にも分かるだろう。
§12.128vivat Pacuvius quaeso vel Nestora totum,
パクウィウスがネストルの寿命を全うせんことを。
§12.129possideat quantum rapuit Nero, montibus aurum §12.130exaequet, nec amet quemquam nec ametur ab ullo.
ネロが略奪したほどの富を所有し、金を山のように積み上げ、誰のことも愛さず、誰からも愛されないように。

語釈・文法注

  1. 12.67inopi miserabilis arte — 手段・様態の奪格。嵐でマストなどを失ったため、乗客の衣服を引き伸ばして帆の代わりにし、唯一残った帆(`quod superaverat unum velo suo`)で進んだ哀れな状況を説明している。
  2. 12.95quis ... inpendat — 間接疑問節を導く接続法現在(`inpendat`)。主節の非人称表現 `libet expectare`(〜を見届けるのは一興だ、見ものだ)の目的語として機能している。
  3. 12.111mora nulla ... quin — 否定の遅延や妨害を表す表現(`mora nulla`)の後に続く `quin` 節。接続法(`ducatur`, `cadat`)を伴い、「〜することに何の遅延もない」という意味を表す。
  4. 12.124post meritum sane mirandum — `post`(前置詞)の目的語は `meritum` であり、`mirandum` はそれを修飾する未来受動分詞(ゲルンディウム的形容詞)。「実に驚嘆すべき奉仕の後に」という意味になり、遺産狩りのパクウィウスが病人のために立てた大仰な誓願を、皮肉を込めて「貢献」と呼んでいる。

この箇所を引用する

ユウェナリス, 風刺詩 §12.66-12.130. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:12.66-12.130

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。