Humanitext Reader

小セネカ · オエディプス §884-976

中庸の合唱とオイディプスの自盲の報告

11 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

コーラスは中庸の徳を求めるダイダロスとイカロス親子の神話を歌うが、そこに動揺した使者が現れ、真実を知って狂乱したオイディプスが自らの両目をえぐり出して恐ろしい自罰を遂行した様子を報告する。

§884temperem zephyro levi §885vela, ne pressae gravi §886spiritu antennae tremant:
私は穏やかなゼピュロスで帆を調整しよう、重い息吹に押されて帆桁が震えることのないように。
§887lenis et modice fluens §888aura nec vergens latus §889ducat intrepidam ratem;
優しく、適度に流れるそよ風が、船体を傾かせることなく、恐れを知らぬ船を導くように。
§890tuta me media vehat §891vita decurrens via.
安全な人生が、中庸の道を走り抜けながら、私を運ぶように。
§892Gnosium regem timens §893astra dum demens petit §894artibus fisus novis, §895certat et veras aves §896vincere ac falsis nimis §897imperat pinnis puer, §898nomen eripuit freto;
クノッソスの王を恐れ、狂気のうちに星々を目指し、新しい技術を信頼し、本物の鳥たちに勝とうと競い、偽りの羽に過度に命令した少年は、海にその名を与えた。
§899callidus medium senex §900Daedalus librans iter §901nube sub media stetit, §902alitem expectans suum §903(qualis accipitris minas §904fugit et sparsos metu §905conligit fetus avis),
賢明な老人ダイダロスは、中庸の経路を釣り合わせ、中ほどの雲の下で立ち止まり、自分の若鳥を待っていた(タカの脅威から逃れ、恐怖で散り散りになった雛たちを集める鳥のように)。
§906donec in ponto manus §907movit implicitas puer §908compede audacis viae.
ついに、大胆な旅路という足枷に絡め取られた両手を、少年が海の中で動かすまで。
§909quicquid excessit modum §910pendet instabili loco.
度を超えたものは何であれ、不安定な場所にぶら下がっている。
§911Sed quid hoc? postes sonant;
だが、これは何か。 扉が鳴り響く。
§912maestus en famulus manu §913regius quassat caput,
見よ、王宮の悲しげな召使いが手で頭を振っている。
§914ede quid portes novi.
持って帰ってきた新しい知らせを語れ。
§915Praedicta postquam fata et infandum genus §916deprendit ac se scelere convictum Oedipus §917damnavit ipse, regiam infestus petens §918invisa propero tecta penetravit gradu
オイディプスは、あらかじめ告げられた運命とおぞましい家系を理解し、罪を確信して自らを断罪した後、敵意に満ちて王宮を目指し、急ぎ足で憎むべき屋敷へと侵入した。
§919qualis per arva Libycus insanit leo, §920fulvam minaci fronte concutiens iubam;
それはまるで、リビアのライオンが荒野で狂い、脅迫的な額で黄褐色のたてがみを揺らすかのようであった。
§921vultus furore torvus atque oculi truces, §922gemitus et altum murmur, et gelidus fluit §923sudor per artus, spumat et volvit minas §924ac mersus alte magnus exundat dolor.
彼の顔つきは怒りで険しく、目は凶暴で、呻き声と深い呟きがあり、冷たい汗が全身を流れ、泡を吹き、脅しを巻き散らし、深く沈み込んでいた大いなる苦痛が溢れ出していた。
§925secum ipse saevus grande nescio quid parat §926suisque fatis simile, 'quid poenas moror?'
彼は自ら残酷に、何か名状しがたい巨大な、そして自身の運命に似た何かを企てている。 「なぜ私は刑罰を遅らせているのか」と彼は言う。
§927ait 'hoc scelestum pectus aut ferro petat, §928aut fervido aliquis igne vel saxo domet.
「誰かがこの罪深き胸を剣で突くか、あるいは燃え盛る火や石で制圧してくれ。
§929quae tigris aut quae saeva visceribus meis §930incurret ales? ipse tu scelerum capax, §931sacer Cithaeron, vel feras in me tuas §932emitte silvis, mitte vel rabidos canes— §933nunc redde Agauen.
いかなる虎、あるいは、いかなる狂暴な鳥が私の内臓に襲いかかるのか。 罪を受け入れうるお前自身、神聖なるキタイロンよ、お前の森から野生の獣たちを私に向けて放て、あるいは狂犬どもを放て―― 今こそアガウエーを返せ。
anime, quid mortem times?
我が魂よ、なぜ死を恐れるのか?
§934mors innocentem sola Fortunae eripit.
死だけが、罪なき者を運命の女神から救い出すのだ。
' §935haec fatus aptat impiam capulo manum
」こう言って、不実な手を柄に当て、剣を抜く。
§936ensemque ducit, 'itane? tam magnis breves §937poenas sceleribus solvis atque uno omnia §938pensabis ictu? moreris: hoc patri sat est;
「そうか? これほど大きな罪に対して、短い罰を払い、一度の打撃ですべてを償うというのか? お前は死ぬ。 これは父にとっては十分だ。
§939quid deinde matri, quid male in lucem editis §940gnatis, quid ipsi, quae tuum magna luit §941scelus ruina, flebili patriae dabis?
だが、それでは母に、不吉にも光の中へ生み出された子供たちに、そして、お前の罪を多大なる破滅によって償っている、あの哀れむべき祖国に、お前は何を与えるのか?
§942solvendo non es: illa quae leges ratas §943Natura in uno vertit Oedipoda, novos §944commenta partus, supplices eadem meis §945novetur.
お前には支払う能力がない。 自然が唯一人オイディプスにおいて、確立された不変の法則を覆し、新たな出産を考案したように、その同じ自然が私の刑罰において新しくされるように。
iterum vivere atque iterum mori
何度も生き、何度も死ぬことが許されるように。
§946liceat, renasci semper ut totiens nova §947supplicia pendas— utere ingenio, miser:
常に生まれ変わり、その都度、新しい刑罰を支払うように。 ――知恵を使え、惨めな者よ。
§948quod saepe fieri non potest fiat diu;
何度もなされ得ないことは、長く行われるようにせよ。
§949mors eligatur longa, quaeratur via §950qua nec sepultis mixtus et vivis tamen
長引く死が選ばれるように。 道が探されるように、埋められた死者たちに混ざることもなく、されど生者たちからは除外されて彷徨うような。
§951exemptus erres: morere, sed citra patrem.
死ね、しかし父のところへ行く手前で。
§952cunctaris, anime?' subitus en vultus gravat §953profusus imber ac rigat fletu genas.
躊躇うのか、我が魂よ? 」見よ、突然あふれ出た涙の雨が顔を重くし、頬を涙で濡らす。
§954'et flere satis est? hactenus fundent levem §955oculi liquorem? sedibus pulsi suis §956lacrimas sequantur: di maritales.
「泣くだけで十分なのか? 目はこれほどまでに、軽い液体を流すだけなのか? 彼らは自らの座から追い出され、涙の後に従うように。 婚姻を司る神々よ。
satin?
これで十分か?
§957fodiantur oculi!' dixit atque ira furit:
両目をえぐり出すのだ! 」彼は言い、怒りに狂った。
§958ardent minaces igne truculento genae §959oculique vix se sedibus retinent suis;
脅しをかける頬は狂暴な火で燃え上がり、目はかろうじて自らの座にとどまっている。
§960violentus audax vultus, iratus ferox, §961tantum furentis;
乱暴で不敵な顔つき、怒りに満ちて狂暴な、まさに狂える者のそれである。
gemuit et dirum fremens §962manus in ora torsit, at contra truces §963oculi steterunt et suam intenti manum §964ultro insecuntur, vulneri occurrunt suo.
彼は呻き、恐ろしく吠えながら、両手を顔にねじ向けた。 しかし、凶暴な目は対峙して立ち、向けられた自らの手を自ら追いかけ、自らの傷に向かって進んだ。
§965scrutatur avidus manibus uncis lumina, §966radice ab ima funditus vulsos simul §967evolvit orbes;
彼は曲げた指で貪欲に眼を探り、最も深い根元から根こそぎ引き抜かれた眼球を同時に引っ張り出した。
haeret in vacuo manus §968et fixa penitus unguibus lacerat cavos §969alte recessus luminum et inanes sinus,
手は空虚な中でとどまり、深く突き刺さった爪で、眼の深く凹んだ奥と空っぽの窪みを引き裂いた。
§970saevitque frustra plusque quam satis est furit.
そして無駄に荒れ狂い、必要以上に猛り狂った。
§971Factum est periclum lucis;
光の試みがなされた。
attollit caput §972cavisque lustrans orbibus caeli plagas §973noctem experitur.
彼は頭を上げ、空っぽの眼窩で天の領域を見渡しながら、夜を経験する。
quicquid effossis male §974dependet oculis rumpit, et victor deos §975conclamat omnis: 'parcite, en, patriae precor:
えぐり出された両目から無残に垂れ下がっているものをすべて引きちぎり、勝利者のようにすべての神々に向かって叫ぶ。 「見よ、祖国を容赦したまえ、私は祈る。
§976iam iusta feci, debitas poenas tuli;
今や私は正当なことを行い、受けるべき罰を被った。

語釈・文法注

  1. §884temperem — 接続法現在1人称単数。ここでは話し手の意志・決意、あるいは願望を表す(「私は調整しよう」「調整したいものだ」)。
  2. §898freto — 動詞 eripere(奪い去る)が支配する「奪取の与格」。直訳すると「海に対して名前を奪い去った」となり、海に自分の名前(イカリア海)を与えたことを表す。
  3. §942solvendo non es — 支払いや負債の能力を表す慣用表現。solvendo は動形容詞(未来受動分詞)solvendus の与格で、「能力の与格」として機能し、「お前には支払う能力がない(=罪を償いきれない)」という意味になる。
  4. §944supplices — 名詞 supplicium(刑罰、苦痛)の与格/奪格複数形(suppliciis)の異綴、または短縮形(supplicis)。主語 eadem [Natura] に対する与格として「彼女(自然)自身が私の刑罰のために新しくされるように(novetur)」と解釈される。

この箇所を引用する

小セネカ, オエディプス §884-976. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi006.humanitext-lat2:884-976

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。