§12.4.1in primis vero abundare debet orator exemplorum copia cum veterum, tum etiam novorum, adeo ut non ea modo, quae conscripta sunt historiis aut sermonibus velut per manus tradita, quaeque cotidie aguntur, debeat nosse, verum ne ea quidem, quae sunt a clarioribus poetis ficta, negligere.
とりわけ弁論家は、古いものも新しいものも含めて、先例の豊富な蓄えに恵まれていなければならない。 それは、歴史に書き残されているものや、口承のように手から手へと伝えられてきたもの、そして日々行われていること(現在の出来事)を知っていなければならないだけでなく、より高名な詩人たちによって創作されたものさえも無視してはならないほどである。
§12.4.2nam illa quidem priora aut testimoniorum aut etiam iudicatorum obtinent locum, sed haec quoque aut vetustatis fide tuta sunt aut ab hominibus magnis praeceptorum loco ficta creduntur.
なぜなら、確かに前者のものは証言や判決の地位を占めるが、後者のものもまた、古さへの信頼によって守られているか、あるいは偉大な人々によって教訓の代わりに創作されたと信じられているからである。
sciat ergo quam plurima;
したがって、彼はできる限り多くのことを知るべきである。
unde etiam senibus auctoritas maior est, quod plura nosse et vidisse creduntur, quod Homerus frequentissime testatur.
それゆえ、老人たちにも、より多くのことを知り、見てきたと信じられているために、より大きな権威があるのであり、このことはホメロスが極めて頻繁に証言していることである。
sed non est exspectanda ultima aetas, cum studia praestent ut, quantum ad cognitionem pertinet rerum, etiam praeteritis saeculis vixisse videamur.
しかし、晩年になるのを待つ必要はない。 なぜなら学問のおかげで、事物の認識に関する限り、私たちは過去の時代にも生きていたかのように思われるようになるからである。