Humanitext Reader

オウィディウス · イービス §83-159

イービスに対する呪詛の祈願と死後の復讐の宣告

2 / 8 箇所 · ラテン語

要旨

詩人は万物の神々に呪いの成就を祈願し、標的であるイビスに対して容赦ない悲惨な運命と、死後もなお続く執拗な復讐を宣告する。

§83Denique ab antiquo divi veteresque novique §84In nostrum cuncti tempus, adeste, chao,
最後に、太古の混沌から私たちの時代に至るまでの、古い神々も新しい神々も、すべての神々よ、ここに集い給え。
§85Carmina dum capiti male fido dira canuntur §86Et peragunt partes ira dolorque suas.
不実な者に対する不吉な歌が歌われ、怒りと悲しみがそれぞれの役割を果たす間。
§87Adnuite optatis omnes ex ordine nostris, §88Et pars sit voti nulla caduca mei.
あなた方すべて、順序に従って私の願いに聞き届け、私の祈りのうちいかなる部分も無駄に終わることのないようにしてほしい。
§89Quaeque precor, fiant: ut non mea dicta, sed illa
そして私が祈る事柄が実現するように。
§90Pasiphaes generi verba fuisse putet.
彼が、これらは私の言葉ではなく、パシパエーの婿のあの言葉であったと思うほどに。
§91Quasque ego transiero poenas, patiatur et illas;
そして私が言い落とした刑罰をも、彼が被るように。
§92Plenius ingenio sit miser ille meo!
あの哀れな者が、私の才能によって、より完全に悲惨な目にあうように!
§93Neve minus noceant fictum execrantia nomen §94Vota, minus magnos commoveantve deos:
偽りの名を呪う祈りが、もたらす害において劣ることがなく、また偉大な神々を動かすにおいて劣ることもないように。
§95Illum ego devoveo, quem mens intellegit, Ibin, §96Qui scit se factis has meruisse preces.
私の心が理解しているあの者、自らの行いによってこれらの祈りに値することを知っているあのイビスを、私は呪う。
§97Nulla mora est in me: peragam rata vota sacerdos.
私に滞りはない。 祭司として、私はこの確実な誓いを執り行う。
§98Quisquis ades sacris, ore favete, meis;
私の儀式に立ち会う者は誰であれ、口を慎め。
§99Quisquis ades sacris, lugubria dicite verba, §100Et fletu madidis Ibin adite genis:
儀式に立ち会う者は誰であれ、哀悼の言葉を口にし、涙に濡れた頬でイビスに近づくが良い。
§101Ominibusque malis pedibusque occurrite laevis, §102Et nigrae vestes corpora vestra tegant!
不吉な予兆と、左足を踏み出して彼に出会い、黒い衣服があなた方の体を覆うように!
§103Tu quoque, quid dubitas ferales sumere vittas?
お前もまた、何をためらって葬儀の飾り帯を帯びないのか?
§104Iam stat, ut ipse vides, funeris ara tui.
お前自身が見ているように、お前の葬儀の祭壇はすでに立っているのだ。
§105Pompa parata tibi est.
葬列はお前のために用意された。
votis mora tristibus absit:
不吉な誓いに滞りがあってはならない。
§106Da iugulum cultris, hostia dira, meis.
不吉な生贄よ、私のナイフにお前の喉を差し出せ。
§107Terra tibi fruges, amnis tibi deneget undas.
大地上はお前への実りを拒み、河川はお前への水を拒むように。
§108Deneget afflatus ventus et aura suos.
風と微風はその息吹をお前に拒むように。
§109Nec tibi sol calidus, nec sit tibi lucida Phoebe,
暖かい太陽もお前のためにあらず、輝くポイベーもお前のためにあらぬように。
§110Destituant oculos sidera clara tuos.
輝く星々がお前の両の目を見捨てるように。
§111Nec se Vulcanus, nec se tibi praebeat aer,
ウルカヌスもお前のために身を捧げず、空気もお前に身を捧げぬように。
§112Nec tibi det tellus nec tibi pontus iter.
大地もお前に行路を与えず、海もお前に行路を与えぬように。
§113Exul, inops erres, alienaque limina lustres, §114Exiguumque petas ore tremente cibum.
追放者として、困窮して彷徨い、他人の敷居を巡り歩き、震える口で僅かな食べ物を乞うが良い。
§115Nec corpus querulo, nec mens vacet aegra dolore,
嘆き悲しむ体も、病める心も、苦痛から解放されることがないように。
§116Noxque die gravior sit tibi, nocte dies.
お前にとって夜は昼よりも重苦しく、昼は夜よりも重苦しいものでありますように。
§117Sisque miser semper, nec sis miserabilis ulli:
常にお前は悲惨であれ、しかし誰にとっても同情される存在ではないように。
§118Gaudeat adversis femina virque tuis.
女も男もお前の災難を喜ぶが良い。
§119Accedat lacrimis odium, dignusque puteris,
涙に憎悪が加わるように。
§120Qui mala cum tuleris plurima, plura feras.
そしてお前が非常に多くの災厄を被った後にも、さらに多くの災厄を被るに値する者と思われますように。
§121Sitque, quod est rarum, solito defecta favore §122Fortunae facies invidiosa tuae.
そして、通常ある好意を失ったお前の運命の相が、稀なことであるが、忌むべきものでありますように。
§123Causaque non desit, desit tibi copia mortis:
死ぬべき理由は欠くことがなく、お前には死ぬ手段が欠けているように。
§124Optatam fugiat vita coacta necem:
虐げられた命が、望まれた死から逃れ去るように。
§125Luctatusque diu cruciatos spiritus artus
そして、長くもがいた後に、息が拷問された四肢を去るように。
§126Deserat, et longa torqueat ante mora.
そして去る前に、長い遅滞によってお前を苛むように。
§127Evenient.
これらは実現するであろう。
dedit ipse mihi modo signa futuri §128Phoebus, et a laeva maesta volavit avis.
ポイボス自身が、つい先ほど私に未来の兆候を与え、左手から不吉な鳥が飛び立ったのだ。
§129Certe ego, quae voveo, superos motura putabo, §133> Quam dolor hic umquam spatio evanescere possit, §134Leniat aut odium tempus et hora meum.
確かに私は、自分が誓うことが、天上の神々を動かすと信じるであろう、 > この私の悲しみが時の経過とともに消え去りうるよりも、あるいは時間と歳月が私の憎しみを和らげうるよりも。
§135Pugnabunt arcu dum Thraces, Iazyges hasta, §136Dum tepidus Ganges, frigidus Hister erit; §137Robora dum montes, dum mollia pabula campi, §138Dum Tiberis liquidas Tuscus habebit aquas, §139Tecum bella geram.
トラキア人が弓で戦い、ヤズィゲス人が槍で戦う限り、温かいガンジス川があり、冷たいヒステル川がある限り、山々が樫の木を、平野が柔らかい草地を擁する限り、トスカーナのティベリス川が澄んだ水を湛えている限り、私はお前と戦い続ける。
nec mors mihi finiet iras, §140Saeva sed innocuis manibus arma dabit.
そして死もお前に対する私の怒りを終わらせることはなく、かえって無害な手に対して猛々しい武器を与えるであろう。
§141Tunc quoque, cum fuero vacuas dilapsus in auras, §142Exanimis mores oderit umbra tuos,
その時にも、私が虚しい空気に消え去った時にも、命なき私の影はお前の生き方を憎むであろう。
§143Tunc quoque factorum veniam memor umbra tuorum, §144Insequar et vultus ossea forma tuos.
その時にも、お前の悪行を記憶している影として私は現れ、骨ばかりの姿でお前の顔を追い回すであろう。
§145Sive ego, quod nollem, longis consumptus ab annis, §146Sive manu facta morte solutus ero: §147Sive per inmensas iactabor naufragus undas, §148Nostraque longinquus viscera piscis edet: §149Sive peregrinae carpent mea membra volucres: §150Sive meo tinguent sanguine rostra lupi: §151Sive aliquis dignatus erit subponere terrae §152Et dare plebeio corpus inane rogo: §153Quidquid ero, Stygiis erumpere nitar ab oris, §154Et tendam gelidas ultor in ora manus.
私が、望まぬことではあるが、長い年月によって衰え果てるか、あるいは自らの手による死によって解き放たれるか、あるいは、難破して果てしない波間を翻弄され、遠い海の魚が私の肉を喰らうか、あるいは、異国の鳥たちが私の四肢を啄むか、あるいは狼たちが私の血でおのれの口を染めるか、あるいは、誰かが私を土の下に埋め、その虚しい体を庶民の薪積みに付すことを恵んでくれるか、私がいかなる状態になろうとも、私はステュクスの岸辺から脱出しようと努め、復讐者としてお前の顔に冷たい手を伸ばすであろう。
§155Me vigilans cernes, tacitis ego noctis in umbris
お前は目覚めている時にも私を見るであろう。
§156Excutiam somnos visus adesse tuos.
夜の静かな闇の中で、私はそこに現れたと見えて、お前の眠りを揺り起こすであろう。
§157Denique quidquid ages, ante os oculosque volabo §158Et querar, et nulla sede quietus eris.
要するに、お前が何をしようとも、私はお前の顔と目の前を飛び回り、不満を訴え、お前はいかなる場所でも安らぎを得ることはないであろう。
§159Verbera torta dabunt sonitum nexaeque colubrae,
捩られた鞭と、絡み合う蛇たちが音を立てるであろう、

語釈・文法注

  1. §83ab antiquo ... chao — ab antiquo と chao は離隔(ハイパーバトン)しており、前置詞 ab に導かれる奪格の表現である。これは神々が「古代の混沌から」生じたという起源を表している。
  2. §89Pasiphaes generi — 属格 Pasiphaes(ギリシア語変化名詞)は generi(与格、主格は gener「婿」)を修飾する。これはパシパエーの娘フェードラまたはアリアドネと結婚したテーセウスを指す。
  3. §93Neve minus noceant — 否定接続詞 neve が、願望接続法 noceant および commoveant を導く。fictum ... nomen は execrantia(現在分詞中性複数主格)の目的語であり、これら全体が主語 vota を修飾している。
  4. §123copia mortis — copia はここでは「手段、能力、機会」を意味し、属格 mortis(目的格的属格)を伴って「死ぬ手段(機会)」を表す。死因(causa)は豊富にあるのに、死ぬ手段(自殺などの遂行能力)が欠けているという、引き延ばされる苦痛を表現している。
  5. §133Quam dolor hic — 接続詞 quam は、§130-132の欠落部分に含まれていたはずの比較級(prius や citius など「より早く」)に対応する。「この悲しみが消え去るよりも早く、私はお前と戦い続ける(§139)」という比較構造である。
  6. §155visus adesse — 受動態分詞 visus(videor「〜のように見える、思われる」の完了分詞)は主語(ego)に一致する。「現れたと見なされて、現れたように思われて」という意味の個人的構文。

この箇所を引用する

オウィディウス, イービス §83-159. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi010.humanitext-lat2:83-159

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。