Humanitext Reader

奥维德 · 鹮 §83-159

祈求对伊比斯的诅咒与死后的复仇宣告

第 2 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向所有神明祈求诅咒的实现,向目标伊比斯宣告无情而悲惨的命运,并许诺即使在死后也将进行持久的报复。

§83Denique ab antiquo divi veteresque novique §84In nostrum cuncti tempus, adeste, chao, §85Carmina dum capiti male fido dira canuntur §86Et peragunt partes ira dolorque suas.
总之,从古老的混沌直到我们的时代,所有新旧的神明啊,请降临吧,当针对那不忠的头颅唱起可怕的歌谣,且愤怒与痛苦履行它们各自的角色之时。
§87Adnuite optatis omnes ex ordine nostris, §88Et pars sit voti nulla caduca mei.
你们所有人请依序应允我的愿望,愿我的诅咒没有一部分落空。
§89Quaeque precor, fiant: ut non mea dicta, sed illa §90Pasiphaes generi verba fuisse putet.
愿我所祈求的得以实现:以至于他会认为,这些不是我的话,而是帕西法厄之女婿的那些话。
§91Quasque ego transiero poenas, patiatur et illas; §92Plenius ingenio sit miser ille meo!
愿我也将承受我所遗漏的那些惩罚,愿那可怜人因我的才智而更加彻底地悲惨!
§93Neve minus noceant fictum execrantia nomen §94Vota, minus magnos commoveantve deos: §95Illum ego devoveo, quem mens intellegit, Ibin, §96Qui scit se factis has meruisse preces.
愿那诅咒虚构之名的祈祷,其危害不减分毫,也不要减弱对伟大神明的触动:我诅咒我心中所指的那个人——伊比斯,他知道自己因其所作所为而配受这些诅咒。
§97Nulla mora est in me: peragam rata vota sacerdos.
我绝不拖延:作为祭司,我将履行这既定的誓言。
§98Quisquis ades sacris, ore favete, meis; §99Quisquis ades sacris, lugubria dicite verba, §100Et fletu madidis Ibin adite genis: §101Ominibusque malis pedibusque occurrite laevis, §102Et nigrae vestes corpora vestra tegant!
凡参加我的祭仪者,请保持神圣的静默;凡参加祭仪者,请说出悲伤的话语,并带着被泪水湿润的双颊走近伊比斯:请用不祥的征兆和左脚去迎接他,愿黑色的衣裳遮盖你们的身体!
§103Tu quoque, quid dubitas ferales sumere vittas?
你也是,为何迟疑于戴上丧礼的带子?
§104Iam stat, ut ipse vides, funeris ara tui.
如你所见,你葬礼的祭坛已经立起。
§105Pompa parata tibi est.
葬仪队已为你准备就绪。
votis mora tristibus absit: §106Da iugulum cultris, hostia dira, meis.
愿这悲惨的誓言不再拖延:献出你的喉咙给我的刀刃,你这可怕的牺牲品。
§107Terra tibi fruges, amnis tibi deneget undas.
愿大地拒绝给你果实,河流拒绝给你水源。
§108Deneget afflatus ventus et aura suos.
愿风和微风拒绝给你它们的吹拂。
§109Nec tibi sol calidus, nec sit tibi lucida Phoebe, §110Destituant oculos sidera clara tuos.
愿温暖的太阳不属于你,明亮的菲比不属于你,愿明亮的星辰遗弃你的双眼。
§111Nec se Vulcanus, nec se tibi praebeat aer, §112Nec tibi det tellus nec tibi pontus iter.
愿武尔坎不向你提供自己,空气也不向你展现自己,愿大地与海洋都不给你出路。
§113Exul, inops erres, alienaque limina lustres, §114Exiguumque petas ore tremente cibum.
愿你作为穷困的流亡者四处流浪,巡视他人的门槛,用颤抖的口乞求微薄的食物。
§115Nec corpus querulo, nec mens vacet aegra dolore, §116Noxque die gravior sit tibi, nocte dies.
愿你哀怨的身体和病痛的心灵都不免于痛苦,愿黑夜对你而言比白昼更沉重,白昼比黑夜更沉重。
§117Sisque miser semper, nec sis miserabilis ulli: §118Gaudeat adversis femina virque tuis.
愿你永远悲惨,却不为任何人所怜悯:愿女人和男人都为你的不幸而高兴。
§119Accedat lacrimis odium, dignusque puteris, §120Qui mala cum tuleris plurima, plura feras.
愿憎恨加于你的泪水之上,愿你被认为配得上在承受了极多痛苦之后,承受更多的痛苦。
§121Sitque, quod est rarum, solito defecta favore §122Fortunae facies invidiosa tuae.
愿你那失去了往常恩宠的命运之面貌,变得令人憎恶——这虽是罕见的事。
§123Causaque non desit, desit tibi copia mortis: §124Optatam fugiat vita coacta necem: §125Luctatusque diu cruciatos spiritus artus §126Deserat, et longa torqueat ante mora.
愿你死亡的由头不缺,却缺乏死亡的机会:愿你被强迫苟延的生命逃避那渴望的死:愿你的魂魄在挣扎许久之后才离开受折磨的肢体,并在那之前以长久的拖延来折磨你。
§127Evenient.
这些终将发生。
dedit ipse mihi modo signa futuri §128Phoebus, et a laeva maesta volavit avis.
菲比斯亲自在刚才给了我未来的预兆,一只悲伤的鸟儿从左侧飞过。
§129Certe ego, quae voveo, superos motura putabo, §133> Quam dolor hic umquam spatio evanescere possit, §134Leniat aut odium tempus et hora meum.
我坚信,我所期许的定能动摇天上的神明, > 先于这痛苦随时间的流逝而消逝,或时间与岁月缓和我的仇恨。
§135Pugnabunt arcu dum Thraces, Iazyges hasta, §136Dum tepidus Ganges, frigidus Hister erit; §137Robora dum montes, dum mollia pabula campi, §138Dum Tiberis liquidas Tuscus habebit aquas, §139Tecum bella geram.
只要色雷斯人以弓、雅兹格斯人以矛战斗,只要恒河温暖、伊斯特河冰冷;只要群山拥有橡树,平野拥有柔嫩的牧草,只要托斯卡纳的台伯河拥有清澈的水流,我将与你开战。
nec mors mihi finiet iras, §140Saeva sed innocuis manibus arma dabit.
死亡也不会终结我的愤怒,反而会给我那无害的手递上凶残的武器。
§141Tunc quoque, cum fuero vacuas dilapsus in auras, §142Exanimis mores oderit umbra tuos, §143Tunc quoque factorum veniam memor umbra tuorum, §144Insequar et vultus ossea forma tuos.
即便到那时,当我已消散在空无的气息中,我那失去生命的阴魂仍将憎恨你的品性,即便到那时,我这牢记你恶行的阴魂仍将前来,以枯骨之形追逐你的面庞。
§145Sive ego, quod nollem, longis consumptus ab annis, §146Sive manu facta morte solutus ero: §147Sive per inmensas iactabor naufragus undas, §148Nostraque longinquus viscera piscis edet: §149Sive peregrinae carpent mea membra volucres: §150Sive meo tinguent sanguine rostra lupi: §151Sive aliquis dignatus erit subponere terrae §152Et dare plebeio corpus inane rogo: §153Quidquid ero, Stygiis erumpere nitar ab oris, §154Et tendam gelidas ultor in ora manus.
无论我是因漫长的岁月而衰竭(这并非我所愿),还是因亲手造成的死亡而解脱:无论我是遭遇海难在无垠的波涛中颠簸,远方的鱼群吞食我的内脏:无论是异国的飞禽啄食我的肢体:还是群狼用我的鲜血染红它们的吻部:或是有人屈尊将我安葬于地下将我空虚的躯体付诸平民的火葬柴堆:无论我变成什么,我都会努力从斯提克斯的彼岸冲出,作为复仇者向你的脸庞伸出冰冷的手。
§155Me vigilans cernes, tacitis ego noctis in umbris §156Excutiam somnos visus adesse tuos.
你清醒时将看见我;在黑夜寂静的阴影中我显现在你面前,惊扰你的睡眠。
§157Denique quidquid ages, ante os oculosque volabo §158Et querar, et nulla sede quietus eris.
总之,无论你做什么,我都会在你的眼前飞掠,哀诉抱怨,你将在任何地方都得不到安宁。
§159Verbera torta dabunt sonitum nexaeque colubrae,
扭曲的鞭笞和缠绕的毒蛇将发出声响,

词汇与语法注释

  1. §83ab antiquo ... chao — ab antiquo 与 chao 构成超前排置(hyperbaton),受介词 ab 支配的夺格短语,表示神明的起源(“自古老的混沌”)。
  2. §89Pasiphaes generi — 属格 Pasiphaes(希腊语变格名词)修饰 generi(与格,主格为 gener “女婿”),指娶了帕西法厄之女(斐德拉或阿里阿德涅)的忒修斯。
  3. §93Neve minus noceant — 否定连接词 neve 引导愿望语气虚拟式 noceant 与 commoveant。fictum ... nomen 是现在分词 execrantia(中性复数主格)的宾语,整体修饰主语 vota。
  4. §123copia mortis — copia 在此表示“手段、机会、能力”,与属格 mortis(宾格性属格)连用表示“死亡的手段(机会)”。这与 causa 形成对比,表现出虽有死因却无从求死的折磨。
  5. §133Quam dolor hic — 连词 quam(“比……”)对应于第130-132行脱文中所缺少的比较级副词(如 prius 或 citius “更早”),构成“先于这痛苦消逝……[我将与你开战]”的比较结构。
  6. §155visus adesse — 被动分词 visus(源自 videor “似乎、表现为”)与主语(ego)一致,是 videor 的人称构型,意为“(在梦中)显现、仿佛在场”。

引用这一段

奥维德, 鹮 §83-159. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi010.humanitext-lat2:83-159

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。