Humanitext Reader

オウィディウス · 悲しみの歌 §1.11.1-1.11.44

流刑の航海中の嵐と詩作の継続

13 / 60 箇所 · ラテン語

要旨

オウィディウスは、旅の途中の嵐や危険の中でも、死の恐怖に直面しながら詩を書き続けた自身の不屈の創作態度について語る。

§1.11.1Littera quaecumque est toto tibi lecta libello, §1.11.2est mihi sollicito tempore facta viae.
この小本全体でお前に読まれるどのような文字も、私の旅の不安な時期に作られたものである。
§1.11.3aut haec me, gelido tremerem cum mense Decembri, §1.11.4scribentem mediis Hadria vidit aquis,
あるいは、私が凍える12月に震えていたとき、これらを書いている私を、アドリア海が波のただ中で目にした。
§1.11.5aut, postquam bimarem cursu superavimus Isthmon, §1.11.6alteraque est nostrae sumpta carina fugae, §1.11.7quod facerem versus inter fera murmura ponti, §1.11.8Cycladas Aegaeas obstipuisse puto.
あるいは、私たちが航路で二つの海に挟まれたイストモスを越え、私たちの逃避行のために、もう一つの船へと乗り換えた後に、私が海の荒々しい轟きの中で詩を作っていたことに、エーゲ海のククラデス諸島が驚嘆したと私は思う。
§1.11.9ipse ego nunc miror tantis animique marisque §1.11.10fluctibus ingenium non cecidisse meum.
私自身、今や、心と海とのこれほど大きな高鳴りの中でも、私の詩才が衰えなかったことに驚いている。
§1.11.11seu stupor huic studio sive est insania nomen, §1.11.12omnis ab hac cura cura levata mea est,
この熱中に対する名前が、愚鈍であれ狂気であれ、私のすべての憂いは、この営みによって和らげられた。
§1.11.13saepe ego nimbosis dubius iactabar ab Haedis, §1.11.14saepe minax Steropes sidere pontus erat,
しばしば私は、嵐を呼ぶハイディによって不安に揺さぶられ、しばしば海は、ステロペスの星によって脅迫的であった。
§1.11.15fuscabatque diem custos Atlantidos Ursae, §1.11.16aut Hyadas seris hauserat Auster aquis,
そして、アトラスの娘の番人が昼を暗くし、あるいは南風が、遅くに上るヒュアデスをその雨水で覆い隠していた。
§1.11.17saepe maris pars intus erat, tamen ipse trementi §1.11.18carmina ducebam qualiacumque manu.
しばしば海水が船内に入り込んでいたが、それでも私は震える手で、いかようなものであれ詩を紡ぎ出していた。
§1.11.19nunc quoque contenti stridunt Aquilone rudentes, §1.11.20inque modum tumuli concava surgit aqua.
今もまた、張られた索具が北風にきしみ、湧き上がる波が、まるで墓丘のように盛り上がっている。
§1.11.21ipse gubernator tollens ad sidera palmas §1.11.22exposcit votis, inmemor artis, opem.
舵手自身、両手を星々に向けて掲げ、自らの技術を忘れ、祈りをもって助けを求めている。
§1.11.23quocumque aspexi, nihil est nisi mortis imago, §1.11.24quam dubia timeo mente timensque precor.
どこを見回しても、死の幻影しかなく、私はそれを、不安な心で恐れ、恐れながらも祈っている。
§1.11.25attigero portum, portu terrebor ab ipso:
もし私が港に到着したとしても、私は港そのものによって恐怖させられるだろう。
§1.11.26plus habet infesta terra timoris aqua.
危険な陸地は、荒れる水よりも多くの恐怖を孕んでいる。
§1.11.27nam simul insidiis hominum pelagique laboro, §1.11.28et faciunt geminos ensis et unda metus,
なぜなら、私は人間の陰謀と海の脅威に同時に苦しんでおり、剣と波が、二重の恐怖を作り出しているからだ。
§1.11.29ille meo vereor ne speret sanguine praedam, §1.11.30haec titulum nostrae mortis habere velit.
前者が私の血によって獲物を得ることを期待しないかと私は恐れ、後者は私の死という名誉を手に入れたがっている。
§1.11.31barbara pars laeva est avidaeque adsueta rapinae, §1.11.32quam cruor et caedes bellaque semper habent,
左手は野蛮な地であり、貪欲な略奪に慣れており、そこは常に血と虐殺と戦争が支配している。
§1.11.33cumque sit hibernis agitatum fluctibus aequor, §1.11.34pectora sunt ipso turbidiora mari.
そして、海原が冬の波にかき乱されているとしても、彼らの心は、海そのものよりも荒れ狂っている。
§1.11.35quo magis his debes ignoscere, candide lector, §1.11.36si spe sunt, ut sunt, inferiora tua.
それゆえ、親愛なる読者よ、お前はこれらの詩をよりいっそう許すべきである、もしこれらが、実際そうであるように、お前の期待に及ばないものであるならば。
§1.11.37non haec in nostris, ut quondam, scripsimus hortis, §1.11.38nec, consuete, meum, lectule, corpus habes,
私はこれらを、かつてのように、自分の庭で書いたのではないし、馴染みの寝台よ、お前が私の体を支えているわけでもない。
§1.11.39iactor in indomito brumali luce profundo §1.11.40ipsaque caeruleis charta feritur aquis.
私は冬の日の光の中、荒れ狂う深海で揺さぶられており、パピルスそのものも青い水に叩かれている。
§1.11.41improba pugnat hiems indignaturque quod ausim §1.11.42scribere se rigidas incutiente minas,
容赦ない冬の嵐は闘い、私が、嵐が厳しい脅しを突きつけているまさにその時に、あえて書いていることに憤慨している。
§1.11.43vincat hiems hominem! sed eodem tempore, quaeso,
嵐が人間に勝つが良い!
§1.11.44ipse modum statuam carminis, illa sui.
しかし、同じ時に、どうか、私自身は詩の限界を、嵐は自らの限界を定めるように。

語釈・文法注

  1. 1.11.2mihi — 完了受動分詞 facta(および est)と共に用いられている「行為者の与格(dative of agent)」である。
  2. 1.11.7quod facerem versus — 接続法未完了過去 facerem を伴う quod 節であり、主節の不定詞句(Cycladas... obstipuisse)の驚きの理由や事実を示す。
  3. 1.11.11huic studio — nomen および est と共に用いられている「所有の与格(dative of possessor)」である。直訳すると「この熱中にとって名前が(愚鈍であれ狂気であれ)ある」となる。
  4. 1.11.29vereor ne — 懸念を示す動詞(vereor)に導かれる否定の従属節(ne +接続法 speret)である。「〜ではないかと恐れる」の意。meo... sanguine が vereor と ne の間に挿入される倒置(hyperbaton)が起きている。
  5. 1.11.42se rigidas incutiente minas — 代名詞 se(主節の主語 hiems を指す)と現在分詞 incutiente による「奪格独立(ablative absolute)」構文である。

この箇所を引用する

オウィディウス, 悲しみの歌 §1.11.1-1.11.44. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.11.1-1.11.44

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。