Humanitext Reader

オウィディウス · 悲しみの歌 §1.10.1-1.10.50

ミネルウァの船への賛美とトミスへの航海の無事の祈願

12 / 60 箇所 · ラテン語

要旨

詩人はミネルウァの庇護下にある自らの安全な船の性能を称えつつ、コリントスからサモトラケまでの航路を回顧する。さらに、自身が陸路を進む間、船が安全に黒海を抜けて目的地トミスに到着することを願い、双子の神々(ディオスリ)に護り旅の無事を祈る。

§1.10.1Est mihi sitque, precor, flavae tutela Minervae,
私には黄髪のミネルウァの庇護があり、今後もありますようにと私は祈る。
§1.10.2navis et a picta casside nomen habet.
私の船は、その描かれた兜から名前を得ている。
§1.10.3sive opus est velis, minimam bene currit ad auram, §1.10.4sive opus est remo, remige carpit iter.
帆が必要なときには、ごくわずかな風でも良く走り、櫂が必要なときには、漕ぎ手の力で旅を進める。
§1.10.5nec comites volucri contenta est vincere cursu, §1.10.6occupat egressas quamlibet ante rates,
同行の船たちを飛ぶような速さで追い抜くだけでは満足せず、すでに先に出発した船がどれほどあろうとも、それらより先んじて進む。
§1.10.7et pariter fluctus fert ac salientia longe §1.10.8aequora, nec saevis victa madescit aquis,
そして、押し寄せる波をも、はるか遠くで跳ねる海原をも同じように耐え、荒れ狂う水に屈して浸水することもない。
§1.10.9illa, Corinthiacis primum mihi cognita Cenchreis, §1.10.10fida manet trepidae duxque comesque fugae, §1.10.11perque tot eventus et iniquis concita ventis §1.10.12aequora Palladio numine tuta fuit.
コリントスのケンクレアイで私が初めて知ったあの船は、不安な逃避行の忠実な先導者にして伴侶として今も留まり、これほど多くの出来事を経て、不都合な風に荒れ狂う海にあっても、パラスの神力によって安全であった。
§1.10.13nunc quoque tuta, precor, vasti secet ostia Ponti, §1.10.14quasque petit, Getici litoris intret aquas.
今もまた安全に、広大なポントス海の入り口を切り進み、目指すゲタイの海岸の水域に入りますように、と私は祈る。
§1.10.15quae simul Aeoliae mare me deduxit in Helles, §1.10.16et longum tenui limite fecit iter, §1.10.17fleximus in laevum cursus, et ab Hectoris urbe §1.10.18venimus ad portus, Imbria terra, tuos.
この船が、アイオリスのヘレーの海へと私を連れて行き、細い航路に沿って長い旅路をなしたその時に、私たちは進路を左に曲げ、ヘクトルの都市からイムブロスよ、お前の港へと至った。
§1.10.19inde, levi vento Zerynthia litora nacta, §1.10.20Threïciam tetigit fessa carina Samon.
そこから、微風を得てゼリュントスの海岸に達し、疲れ果てた船体はトラキアのサモスに到着した。
§1.10.21saltus ab hac contra brevis est Tempyra petenti:
ここから、対向するテンプュラを目指す者にとって、海路は短い。
§1.10.22hac dominum tenus est illa secuta suum.
この場所まで、船はその主人に従ってきたのだ。
§1.10.23nam mihi Bistonios placuit pede carpere campos:
なぜなら私には、徒歩でビストネスの平野を進むことが好ましかったからだ。
§1.10.24Hellespontiacas illa relegit aquas §1.10.25Dardaniamque petit, auctoris nomen habentem, §1.10.26et te ruricola, Lampsace, tuta deo, §1.10.27quodque per angustas vectae male virginis undas §1.10.28Seston Abydena separat urbe fretum, §1.10.29inque Propontiacis haerentem Cyzicon oris, §1.10.30Cyzicon, Haemoniae nobile gentis opus, §1.10.31quaeque tenent Ponti Byzantia litora fauces:
船はヘレスポントスの海を再び辿り、創設者の名を持つダルダニアを目指し、また、田舎の神に守られて安全なランプサコスよ、お前を、そして、不運にも運ばれた乙女の狭い波の合間を通ってセストスをアビュドスの街から隔てる海峡を、プロポンティスの岸辺に位置するキュジコスを、ハイモニアの民の気高い偉業であるキュジコスを、そしてポントス海の喉元を占めるビュザンティオンの海岸を目指す。
§1.10.32hic locus est gemini ianua vasta maris.
この場所こそ、二つの海の広大な門なのだ。
§1.10.33haec, precor, evincat, propulsaque fortibus Austris §1.10.34transeat instabilis strenua Cyaneas §1.10.35Thyniacosque sinus, et ab his per Apollinis urbem arta §1.10.36sub Anchiali moenia tendat iter.
私は祈る、船がこれらを乗り越え、強い南風に押し進められて、力強く、不安定なキュアネアイの岩を通り過ぎ、テュニアの湾をも、そしてこれらを経て、アポロンの都市を通り、アンキアロスの狭い城壁の下へと旅を進めることを。
§1.10.37inde Mesembriacos portus et Odeson et arces §1.10.38praetereat dictas nomine, Bacche, tuo, §1.10.39et quos Alcathoi memorant e moenibus ortos §1.10.40sedibus his profugos constituisse Larem, §1.10.41a quibus adveniat Miletida sospes ad urbem,
そこから、メセムブリアの港、オデソス、そしてバックスよ、お前の名で呼ばれる砦を通り過ぎ、また、アルカトオスの城壁から生まれ出た亡命者たちがこれらの地にラールを築いたと人々が語る場所を通り、それらの場所から、マイルトスの都市へ、無事に到着しますように。
§1.10.42offensi quo me detulit ira dei.
怒れる神の怒りが私を連れ去ったその場所へと。
§1.10.43haec si contigerint, meritae cadet agna Minervae:
もしこれらのことが実現したなら、受けるにふさわしいミネルウァに雌羊が屠られるだろう。
§1.10.44non facit ad nostras hostia maior opes.
私の資力には、これより大きな犠牲は似合わないのだ。
§1.10.45vos quoque, Tyndaridae, quos haec colit insula, fratres, §1.10.46mite precor duplici numen adesse viae!
お前たちも、ティンダレオスの子らよ、この島が崇める兄弟たちよ、私たちの二重の旅路に、慈悲深い神として寄り添ってくださるよう祈る!
§1.10.47altera namque parat Symplegadas ire per artas, §1.10.48scindere Bistonias altera puppis aquas.
というのも、一方の船は狭いシュムプレガデスを通り抜けようとし、他方の船はビストネスの波を切り進もうとしているからだ。
§1.10.49vos facite ut ventos, loca cum diversa petamus, §1.10.50illa suos habeat, nec minus illa suos.
私たちが異なる場所を目指すとき、風を(恵んでください)、あちらの船にはあちらにふさわしい風が、こちらの船にもこちらにふさわしい風がありますように。

語釈・文法注

  1. 1.10.1sitque, precor — sit は願望を表す独立接続法現在3人称単数(「〜でありますように」)。precor(私は祈る)が挿入的に置かれ、願望のニュアンスを強めている。
  2. 1.10.21petenti — 現在分詞 petens(目指す者)の男性単数与格。判断基準を示す「関与の与格」(〜にとって)であり、文全体の論理的主語に近い役割を果たしている。
  3. 1.10.22hac dominum tenus — 副詞 hactenus(ここまでに)が、間に名詞 dominum を挟んで二つに引き裂かれた割烈(tmesis)の例。tenus は奪格名詞 hac の後に置かれる前置詞的に機能している。
  4. 1.10.27vectae male virginis — 不運に運ばれた乙女(ヘレー、ヘレスポントスに名を残した神話上の人物)を指す、完了受動分詞 vectae と名詞 virginis の属格。male は「不運にも」「悪く」を意味し、分詞を修飾している。
  5. 1.10.46duplici ... viae — 与格句。動詞 adesse(〜に寄り添う、味方する)が支配する与格であり、形容詞 duplici(二重の)が離隔(hyperbaton)によって名詞 viae(旅路)から離れて配置されている。

この箇所を引用する

オウィディウス, 悲しみの歌 §1.10.1-1.10.50. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.10.1-1.10.50

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。