Humanitext Reader

オウィディウス · 恋の技術 §3.242-3.323

体型の欠点を隠す工夫と笑い方や芸事の習得

24 / 30 箇所 · ラテン語

要旨

詩人は化粧中の不手際の恥ずかしさを語り、衣服や姿勢で体型の欠点を隠す技法を説く。さらに美しく笑い、上品に歩き、歌や楽器演奏といった芸術を習得して魅力を高めるよう勧める。

§3.242Plorat in invisas sanguinolenta comas.
傷口から血を流しながら、憎らしい髪の上に泣き落とす。
§3.243Quae male crinita est, custodem in limine ponat, §3.244Orneturve Bonae semper in aede deae.
髪の薄い女性は、敷居のところに番人を置くか、あるいは常にボナ・デアの神殿の中で髪を整えてもらうがよい。
§3.245Dictus eram subito cuidam venisse puellae:
私は、ある少女のところへ突然やって来たと告げられたことがあった。
§3.246Turbida perversas induit illa comas.
彼女は慌てて、髪を前後逆につけてしまった。
§3.247Hostibus eveniat tam foedi causa pudoris, §3.248Inque nurus Parthas dedecus illud eat.
そのような見苦しい恥辱の原因は、敵の上に起こればよい、そしてその不名誉は、パルティアの嫁たちの上に行けばよい。
§3.249Turpe pecus mutilum, turpis sine gramine campus, §3.250Et sine fronde frutex, et sine crine caput.
角のない群れは見苦しく、草のない平原は見苦しく、葉のない低木も、髪のない頭も見苦しい。
§3.251Non mihi venistis, Semele Ledeve, docendae, §3.252Perque fretum falso, Sidoni, vecta bove,
私のところへ教えを受けに来たのは、セメレーやレーダーではない、また、偽の牡牛に乗って海を渡ったシドンの娘でもない。
§3.253Aut Helene, quam non stulte, Menelaë, reposcis, §3.254Tu quoque non stulte, Troice raptor, habes;
あるいは、メネラーオスよ、おまえが愚かならずも取り戻そうとし、トロイアの略奪者よ、おまえもまた愚かならずも所有しているヘレネーでもない。
§3.255Turba docenda venit, pulchrae turpesque puellae:
教えられるべき群衆、美しい少女たちも醜い少女たちもやって来る。
§3.256Pluraque sunt semper deteriora bonis.
そして常に、劣ったものの方が優れたものよりも数が多い。
§3.257Formosae non artis opem praeceptaque quaerunt:
美しい女性たちは、技術の助けや教えを求めはしない。
§3.258Est illis sua dos, forma sine arte potens;
彼女たちには自らの持参金、すなわち技術がなくとも強力な美しさがある。
§3.259Cum mare compositum est, securus navita cessat: §3.260Cum tumet, auxiliis adsidet ille suis.
海が穏やかなとき、船乗りは心配なく休んでいるが、海が荒れるとき、彼は自らの助けのそばに控える。
§3.261Rara tamen mendo facies caret: occule mendas,
しかし、欠点のない容姿は稀である。
§3.262Quaque potes vitium corporis abde tui.
欠点を隠し、できる限りの方法で、あなたの身体の欠陥を覆い隠しなさい。
§3.263Si brevis es, sedeas, ne stans videare sedere:
もしあなたが背が低いなら、座っていなさい。 立っているのに座っているように見えないために。
§3.264Inque tuo iaceas quantulacumque toro;
そして、どれほど小柄であっても、自分の寝台の上に横たわっていなさい。
§3.265Hic quoque, ne possit fieri mensura cubantis, §3.266Iniecta lateant fac tibi veste pedes.
ここでもまた、横たわっているあなたの寸法を測られないように、上から衣服を掛けて、足が隠れるようにしなさい。
§3.267Quae nimium gracilis, pleno velamina filo §3.268Sumat, et ex umeris laxus amictus eat.
痩せすぎている女性は、厚手の生地の衣服を身につけ、肩からはゆったりとした外套を流すのがよい。
§3.269Pallida purpureis spargat sua corpora virgis, §3.270Nigrior ad Pharii confuge piscis opem.
青白い肌の女性は、紫色の縞模様でその身体を飾り、浅黒い女性は、ファロスの魚の助けに逃げ込みなさい。
§3.271Pes malus in nivea semper celetur aluta:
見苦しい足は、常に雪のように白い革靴の中に隠しなさい。
§3.272Arida nec vinclis crura resolve suis.
痩せ細った脚は、その紐を解いてはならない。
§3.273Conveniunt tenues scapulis analemptrides altis:
高い肩甲骨には、薄い肩パッドが適している。
§3.274Angustum circa fascia pectus eat.
細い胸の周りには、胸帯を巻きなさい。
§3.275Exiguo signet gestu, quodcumque loquetur, §3.276Cui digiti pingues et scaber unguis erit.
指が太く、爪が荒れている女性は、何を話すときにも、ごく控えめな身振りで示すがよい。
§3.277Cui gravis oris odor numquam ieiuna loquatur, §3.278Et semper spatio distet ab ore viri.
口臭のきつい女性は、決して空腹のままで話してはならず、常に男の口から距離を置きなさい。
§3.279Si niger aut ingens aut non erit ordine natus §3.280Dens tibi, ridendo maxima damna feres.
もしあなたの歯が黒かったり、大きかったり、あるいは並びが悪かったりするなら、笑うことによって最大の痛手を被ることになる。
§3.281Quis credat? discunt etiam ridere puellae,
誰が信じただろうか。 少女たちは笑うことさえ学ぶのだ。
§3.282Quaeritur aque illis hac quoque parte decor.
そして彼女たちによって、この部分においても美しさが追求される。
§3.283Sint modici rictus, parvaeque utrimque lacunae, §3.284Et summos dentes ima labella tegant.
口の開きは適度にし、両側には小さなえくぼをつくり、下の唇が上の歯を覆うようにしなさい。
§3.285Nec sua perpetuo contendant ilia risu, §3.286Sed leve nescio quid femineumque sonent.
また、絶え間ない笑いによって脇腹を張らせてはならず、軽やかで女性らしい響きを立てるがよい。
§3.287Est, quae perverso distorqueat ora cachinno: §3.288Risu concussa est altera, flere putes.
ある女性は、ひねくれた大笑いで口を歪め、別の女性は、笑いで身を震わせ、まるで泣いているかと思わせる。
§3.289Illa sonat raucum quiddam atque inamabile ridet, §3.290Ut rudit a scabra turpis asella mola.
また別の女性は、かすれた声を出し、不快な笑い方をする、まるで荒い石臼のそばで、見苦しい雌ロバが鳴くかのように。
§3.291Quo non ars penetrat? discunt lacrimare decenter,
技術が入り込まない場所がどこにあろうか。
§3.292Quoque volunt plorant tempore, quoque modo.
彼女たちは上品に涙を流すことを学び、望むときに、望む方法で泣く。
§3.293Quid, cum legitima fraudatur littera voce, §3.294Blaesaque fit iusso lingua coacta sono?
また、言葉から本来の音声が奪われ、舌が命じられた響きを強いられて舌足らずになるときは、どうだろうか。
§3.295In vitio decor est: quaerunt male reddere verba;
欠陥の中にこそ美しさがある。
§3.296Discunt posse minus, quam potuere, loqui.
彼女たちは言葉を不完全に発することを求め、実際よりも、拙くしか話せないかのように装うことを学ぶ。
§3.297Omnibus his, quoniam prosunt, inpendite curam:
これらすべてのことに、有益であるからこそ、注意を払いなさい。
§3.298Discite femineo corpora ferre gradu.
女性らしい歩調で身体を運ぶことを学びなさい。
§3.299Est et in incessu pars non temnenda decoris:
歩き方にも、無視できない美しさの要素がある。
§3.300Allicit ignotos ille fugatque viros.
それは、見知らぬ男たちを惹きつけ、また追い払いもする。
§3.301Haec movet arte latus, tunicisque fluentibus auras §3.302Accipit, expensos fertque superba pedes:
ある女性は技術によって腰を動かし、流れるようなチュニックに風をはらませ、誇らしげに足を大きく踏み出して歩く。
§3.303Illa velut coniunx Umbri rubicunda mariti §3.304Ambulat, ingentes varica fertque gradus.
別の女性は、ウンブリアの夫の、赤ら顔の妻のように大股で歩き、乱暴な足取りで進む。
§3.305Sed sit, ut in multis, modus hic quoque: rusticus alter
しかし、多くのことと同様に、ここにも中庸があるべきだ。
§3.306Motus, concesso mollior alter erit.
一方の動きは野暮ったく、他方の動きは、許されているよりも軟弱すぎる。
§3.307Pars umeri tamen ima tui, pars summa lacerti §3.308Nuda sit, a laeva conspicienda manu.
だが、あなたの肩の下の部分と、上腕の上の部分は露出させ、左側の手から見えるようにしなさい。
§3.309Hoc vos praecipue, niveae, decet: hoc ubi vidi,
肌の白い女性たちよ、これは特にあなた方に似合う。
§3.310Oscula ferre umero, qua patet usque, libet.
私がこれを見るとき、肩の露出しているところへ、どこまでも口づけをしたくなるのだ。
§3.311Monstra maris Sirenes erant, quae voce canora §3.312Quamlibet admissas detinuere rates.
セイレーンたちは海の怪物であり、その美しい歌声によって、どれほど速度を上げた船であっても引き留めた。
§3.313His sua Sisyphides auditis paene resolvit
彼女たちの声を聞いて、シーシュポスの子はもう少しで身体を縛る縄を解くところであった。
§3.314Corpora, nam sociis inlita cera fuit.
仲間の耳には蝋が塗られていたから。
§3.315Res est blanda canor: discant cantare puellae:
歌は人を魅了するものである。 少女たちは歌うことを学ぶがよい。
§3.316Pro facie multis vox sua lena fuit.
容姿の代わりに、自らの声が多くの人にとって誘惑の仲介者となった。
§3.317Et modo marmoreis referant audita theatris, §3.318Et modo Niliacis carmina lusa modis.
そして、大理石の劇場で聞いた歌や、ナイルの拍子で奏でられる歌を再現するがよい。
§3.319Nec plectrum dextra, citharam tenuisse sinistra §3.320Nesciat arbitrio femina docta meo.
右手でプレクトラムを、左手でキタラを持つことを私の判断において、教養ある女性が知らないままでいてはならない。
§3.321Saxa ferasque lyra movit Rhodopeïus Orpheus, §3.322Tartareosque lacus tergeminumque canem.
ロドペーのオルペウスは、竪琴によって岩や野獣を動かし、タルタロスの湖や、三頭の番犬を動かした。
§3.323Saxa tuo cantu, vindex iustissime matris,
岩はおまえの歌によって、母の最も正しき復讐者よ……

語釈・文法注

  1. §3.245Dictus eram — 動詞 dicere が非人称的(dictum erat me venisse「私が来たと語られていた」)ではなく、主節に主語を含んだ受動態の人称構文(dictus eram)として使われている。不定詞の主語が主動詞の主語へ引き上げられる、古典ラテン語に典型的な文法構造。
  2. §3.251mihi — 動形容詞(ゲルンディーウム的形容詞)docendae と共に用いられている「行為者の与格(dative of agent)」。ここでは非人称的(mihi docendum est「私が教えねばならない」)ではなく、主語の女性たちに一致する形容詞的用法の中で行為者を示している。
  3. §3.265fac — 動詞 facere の命令法単数。接続詞 ut を伴わない接続法(lateant)を直接従属させており、「必ず〜するようにしなさい」という強い命令や勧告のニュアンスを表す口語的な構文。
  4. §3.308a laeva ... manu — 前置詞 a(ab) を伴う奪格表現。ここでの manus は、本来の「手」の意味を離れて方角・側面(laeva parte)を指す慣用表現として用いられており、「左側から」「左手に」を意味する。

この箇所を引用する

オウィディウス, 恋の技術 §3.242-3.323. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi004.humanitext-lat2:3.242-3.323

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。