§6.4.1Camillus in urbem triumphans rediit trium simul bellorum victor.
カミッルスは、同時に三つの戦争に勝利し、凱旋式を挙行しつつ都市に帰還した。
§6.4.2longe plurimos captivos ex Etruscis ante currum duxit, quibus sub hasta venumdatis tantum aeris redactum est, ut pretio pro auro matronis persoluto ex eo, quod supererat, tres paterae aureae factae sint,
彼はエトルリア人の中から非常に多くの捕虜を戦車の前に引き連れた。 彼らが競売で売り払われると、多額の金が回収され、その金から黄金の代価が既婚婦人たちに返済された。 そして、残った分から三つの金の鉢が作られた。
§6.4.3quas cum titulo nominis Camilli ante Capitolium incensum in Iovis cella constat ante pedes Iunonis positas fuisse.
それらはカミッルスの名が刻まれた碑文とともに、カピトリウムが炎上する前、ユーピテルの神殿の内陣にあるユーノーの足元に置かれていたことが知られている。
§6.4.4eo anno in civitatem accepti, qui Veientium Capenatiumque ac Faliscorum per ea bella transfugerant ad Romanos, agerque his novis civibus adsignatus.
その年、これらの戦争中にウェイイ人、カペーナ人、ファレリイ人のうちローマ人の側へ寝返った人々が市民として受け入れられ、これらの新市民に土地が割り当てられた。
revocati quoque in urbem senatus consulto a Veis, §6.4.5qui aedificandi Romae pigritia, occupatis ibi vacuis tectis, Veios se contulerant.
また、ローマでの建築を嫌がり、ウェイイの空き家を占拠してそこへ移り住んでいた人々も、元老院決議によって都市へと呼び戻された。
et primo fremitus fuit aspernantium imperium;
最初は命令を侮る者たちの不満の声があった。
dies deinde praestituta capitalisque poena, qui non remigrasset Romam, ex ferocibus universis singulos, metu suo quemque, oboedientes fecit.
しかし、その後期日が指定され、ローマへ戻らなかった者には死刑が科されることになると、全員でいたときは強気だった者たちも、各自が自らの恐れから一人残らず従順になった。
et Roma cum frequentia crescere, §6.4.6tum tota simul exsurgere aedificiis et re publica inpensas adiuvante et aedilibus velut publicum exigentibus opus et ipsis privatis — admonebat enim desiderium usus — festinantibus ad effectum operis;
そしてローマは、人口の多さとともに成長し、さらには、国家が費用を援助し、また造営官たちがまるで公共の事業であるかのように督促し、私人たち自身も実用上の必要性に促されて工事の完了を急いだため、建物とともに同時に全体が立ち上がった。
intraque annum nova urbs stetit.
そして、一年のうちに新しい都市が完成した。
§6.4.7exitu anni comitia tribunorum militum consulari potestate habita.
年の終わりに、執政官権限のある軍事置政官の選挙が行われた。
creati T. Quinctius Cincinnatus, Q. Servilius Fidenas quintum, L. Iulius Iulus, L. Aquilius Corvus, L. Lucretius Tricipitinus, Ser. Sulpicius Rufus.
選出されたのは、ティトゥス・クィンクティウス・キンキナトゥス、クィントゥス・セルウィリウス・フィデナス(五度目)、ルキウス・ユリウス・ユルス、ルキウス・アキリウス・コルウス、ルキウス・ルクレティウス・トリキピティヌス、セリウス・スルピキウス・ルフスであった。
exercitum alterum in Aequos non ad bellum — §6.4.8victos namque se fatebantur — sed ab odio ad pervastandos fines, ne quid ad nova consilia relinqueretur virium, duxere, alterum in agrum Tarquiniensem.
彼らは一方の軍勢をアイクィ人に向けて進めたが、これは戦争のためではなく―― というのも彼らは自らが敗北したことを認めていたからである――、彼らの憎しみから、新たな企てをなすだけの力を残さないようにその領土を荒廃させるためのものであり、もう一方の軍勢はタルクィニイの領地へと率いられた。
§6.4.9ibi oppida Etruscorum Cortuosa et Contenebra vi capta.
そこではエトルリアの都市コルトゥオサとコンテネブラが武力によって占領された。
ad Cortuosam nihil certaminis fuit: inproviso adorti primo clamore atque impetu cepere;
コルトゥオサでは戦闘は全くなかった。 不意を襲い、最初の喊声と突撃によって占領したのである。
direptum oppidum atque incensum est.
都市は略奪され、火を放たれた。
§6.4.10Contenebra paucos dies oppugnationem sustinuit, laborque continuus, non die, non nocte remissus, subegit eos.
コンテネブラは数日間包囲を耐えたが、昼も夜も緩むことのない継続的な労苦が彼らを屈服させた。
cum in sex partes divisus exercitus Romanus senis horis in orbem succederet proelio, oppidanos eosdem integro semper certamini paucitas fessos obiceret, cessere tandem, locusque invadendi urbem Romanis datus est.
ローマ軍は六つの部隊に分けられ、六時間ごとに交代で戦闘に加わっていたが、町の人々は少数のため、疲弊したままで常に新たな戦闘に直面させられた。 彼らはついに屈服し、ローマ人に都市へ侵入する機会が与えられた。
§6.4.11publicari praedam tribunis placebat;
軍事執政官たちは戦利品を国有化することを望んでいたが、命令の発出は決断よりも遅れた。
sed imperium quam consilium segnius fuit: dum cunctantur, iam militum praeda erat nec nisi per invidiam adimi poterat.
彼らがためらっている間に、すでにそれは兵士たちの戦利品となっており、強い怨恨を招くことなしには取り上げることはできなくなっていた。
§6.4.12eodem anno, ne privatis tantum operibus cresceret urbs, Capitolium quoque saxo quadrato substructum est, opus vel in hac magnificentia urbis conspiciendum.
同じ年、私人の建築だけで都市が成長するのを防ぐため、カピトリウムもまた切り石で下部構造が築かれたが、これは現在のローマの壮麗さにおいてすら注目に値する建築物である。