§6.34.1quanto magis prosperis eo anno bellis tranquilla omnia foris erant, tantum inurbe vis patrum in dies miseriaeque plebis crescebant, cum eo ipso, quod necesse erat solvi, facultas solvendi inpediretur.
その年、戦争が成功したおかげで国外のすべてが穏やかであればあるほど、それだけ市中では貴族の権勢と平民の悲惨さが日に日に増大していた。 支払われるべきであるまさにそのことによって、支払うための資力が阻害されていたからである。
itaque cum iam ex re nihil dari posset, §6.34.2fama et corpore, iudicati atque addicti, creditoribus satisfaciebant, poenaque in vicem fidei cesserat.
そのため、もはや財産からは何も支払うことができなくなっていたので、彼らは判決を下され、債務奴隷として引き渡され、名誉と身体をもって債権者たちを満足させており、信義の履行に代わって刑罰が取って代わっていた。
§6.34.3adeo ergo obnoxios summiserant animos non infimi solum, sed principes etiam plebis, ut non modo ad tribunatum militum inter patricios petendum, §6.34.4quod tanta vi ut liceret tetenderant, sed ne ad plebeios quidem magistratus capessendos petendosque ulli viro acri experientique animus esset, possessionemque honoris usurpati modo a plebe per paucos annos recuperasse in perpetuum patres viderentur.
それゆえ、平民の最下層だけでなく、その指導者たちまでもが非常に卑屈に心を屈服させていたので、パトリキに交じって軍事護民官の職を求めることだけでなく、かつてあのように激しい力をもって、それが許されるようにと戦ったことだったのだが、それだけでなく、平民の官職を引き受けたり求めたりすることに対してさえ、いかなる活動的で有能な人物にもその気力がなくなっており、貴族たちは、わずか数年の間だけ平民によって行使されていた官職の所有権を、永久に取り戻したかのように見えた。
§6.34.5ne id nimis laetum parti alteri esset, parva, ut plerumque solet, rem ingentem moliundi causa intervenit.
このことが他方の陣営にとって過度に喜ばしいものとならないように、大抵そうであるように、重大な事態を引き起こす小さなきっかけが割り込んだ。
M. Fabi Ambusti, potentis viri cum inter sui corporis homines tum etiam ad plebem, quod haudquaquam inter id genus contemptor eius habebatur, filiae duae nuptae Ser.
マルクス・ファビウス・アンブストゥスという、同階級の人々の間でも、また平民に対しても有力な男であり、というのも、その身分の者たちの中にあって、彼は決して平民を侮蔑する者とはみなされていなかったからだが、その男の二人の娘のうち、姉はセルウィウス・スルピキウスに、妹はガイウス・リキニウス・ストロに嫁いでいた。
Sulpicio maior, minor C. Licinio Stoloni erat, inlustri quidem viro, tamen plebeio;
ストロは高名な人物ではあったが、やはり平民であった。
eaque ipsa adfinitas haud spreta gratiam Fabio ad vulgum quaesierat.
そして、まさにその親族関係は軽蔑されず、ファビウスに一般民衆の間での人望をもたらしていた。
§6.34.6forte ita incidit, ut in Ser. Sulpici tribuni militum domo sorores Fabiae cum inter se, ut fit, sermonibus tempus tererent, lictor Sulpici, cum is de foro se domum reciperet, forem, ut mos est, virga percuteret.
たまたま次のようなことが起こった。 軍事護民官セルウィウス・スルピキウスの家で、ファビウス家の姉妹が、よくあるように、互いにおしゃべりをして時間を潰していたとき、スルピキウスの警護兵が、彼が広場から家に戻ってきたときに、慣例に従って、杖で扉を叩いた。
cum ad id, moris eius insueta, expavisset minor Fabia, risui sorori fuit, miranti ignorare id sororem.
この音に対して、その慣習に不慣れであった妹のファビアがひどく驚いたので、姉の物笑いの種となった。 姉は妹がそれを知らないのを不思議に思ったのである。
§6.34.7ceterum is risus stimulos parvis mobili rebus animo muliebri subdidit.
しかし、その笑いは、些細なことで動揺しやすい女の心に刺激を植え付けることになった。
frequentia quoque prosequentium rogantiumque, num quid vellet, credo fortunatum matrimonium ei sororis visum suique ipsam malo arbitrio, quo a proximis quisque minime anteiri vult, paenituisse.
また、付き従う人々や、何かご用はありますかと尋ねる人々の多さから、私が信じるに、彼女には姉の結婚が幸運なものに見え、誰もが最も身近な人々に追い抜かれたくないと思う歪んだ心によって、自分自身の結婚を後悔したのである。
§6.34.8confusam eam ex recenti morsu animi cum pater forte vidisset, percunctatus “satin salvae?” avertentem causam doloris, quippe nec satis piam adversus sororem nec admodum in virum honorificam,
心の生々しい傷跡から彼女が混乱しているのを、父親がたまたま見かけたとき、「万事うまくいっているかい? 」と尋ねたが、彼女は苦痛の原因をはぐらかした。 なぜなら、それは姉に対して十分に親愛なものでもなく、夫に対してもあまり敬意を表するものではなかったからである。
§6.34.9elicuit comiter sciscitando, ut fateretur eam esse causam doloris, quod iuncta inpari esset, nupta in domo, quam nec honos nec gratia intrare posset.
しかし父親は親身になって問いかけることで、ついに彼女に、自分は不釣り合いな相手と結ばれており、名誉も人望も入ってくることのない家に嫁いでいることこそが、苦痛の原因であると告白させた。
§6.34.10consolans inde filiam Ambustus bonum animum habere iussit: eosdem prope diem domi visuram honores, quos apud sororem videat.
そこから、アンブストゥスは娘を慰め、元気を出すようにと言った。 彼女は、姉のところで見ているのと同じ名誉を、間もなく自分の家でも目にすることになるだろう、と。
§6.34.11inde consilia inire cum genero coepit adhibito L. Sextio, strenuo adulescente et cuius spei nihil praeter genus patricium deesset.
その後、彼は婿と計画を練り始め、ルキウス・セクスティウスを仲間に加えた。 彼は精力的な若者であり、パトリキの家柄以外には何一つ将来への希望に欠けているもののない人物であった。