Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §5.1.1-5.1.9

ウェーイーの王政移行と二重防塁の構築

260 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマとウェイイの間で緊張が高まる中、ローマは軍事護民官を八名に増員し、ウェイイは不和を避けるため王政へ移行するが、その王の傲慢な振る舞いによりエトルリア同盟からの支援を絶たれる。ローマはエトルリアからの不測の事態に備え、両面を防御する二重の防塁を築く。

§5.1.1pace alibi parta Romani Veique in armis erant tanta ira odioque, ut victis finem adesse appareret.
他国で平和がもたらされた一方で、ローマ人とウェイイ人は、敗者には最期が迫っていることが明らかであるほどの、非常に大きな怒りと憎しみをもって、交戦状態にあった。
comitia utriusque populi longe diversa ratione facta sunt.
両民族の民会は、全く異なる方式で行われた。
§5.1.2Romani auxere tribunorum militum consulari potestate numerum;
ローマ人は執政官権限のある軍事護民官の数を増やした。
octo, quot numquam antea, creati, M. Aemilius Mamercus iterum, L. Valerius Potitus tertium, Ap.
これまでになかった八名が選出された。
Claudius Crassus, M. Quinctilius Varus, L. Iulius Iulus, M. Postumius, M. Furius Camillus, M. Postumius Albinus.
すなわち、マルクス・アエミリウス・マメルクス(二度目)、ルキウス・ウァレリウス・ポティトゥス(三度目)、アッピウス・クラウディウス・クラッスス、マルクス・クィンクティリウス・ワルス、ルキウス・ユリウス・ユルス、マルクス・ポストゥミウス、マルクス・フリウス・カミッルス、マルクス・ポストゥミウス・アルビヌスである。
§5.1.3Veientes contra taedio annuae ambitionis, quae interdum discordiarum causa erat, regem creavere.
これに対してウェイイ人は、しばしば不和の原因となっていた毎年の立候補運動に嫌気がさして、王を選出した。
offendit ea res populorum Etruriae animos non maiore odio regni quam ipsius regis.
このことは、エトルリアの諸民族の心を害したが、それは王政に対する憎しみよりも、むしろ王自身への憎しみによるものであった。
§5.1.4gravis iam is antea genti fuerat opibus superbiaque, quia sollemnia ludorum,
この王は、富と傲慢さのために、すでにそれ以前から同民族にとって不快な存在であった。
§5.1.5quos intermitti nefas est, violenter diremisset, cum ob iram repulsae, quod suffragio duodecim populorum alius sacerdos ei praelatus esset, artifices, quorum magna pars ipsius servi erant, ex medio ludicro repente abduxit.
なぜなら、祝祭の競技会を、 ――これを中断することは神聖冒涜とされるが――、落選に対する怒りから、すなわち十二民族の投票によって別の神官が自分より優先されたという理由で、その大部分が彼自身の奴隷であった役者たちを、競技の真っ最中に突然連れ去るという暴挙によって中止させたからである。
§5.1.6gens itaque ante omnes alias eo magis dedita religionibus, quod excelleret arte colendi eas, auxilium Veientibus negandum, donec sub rege essent, decrevit.
したがって、宗教儀礼を崇拝する技術において秀でていたために、他のすべての民族に先んじてそれだけいっそう宗教に敬虔であったその民族は、彼らが王の統治下にある限り、ウェイイ人への援助は拒絶されるべきであると決定した。
§5.1.7cuius decreti suppressa fama est Veis propter metum regis, qui, a quo tale quid dictum referretur, pro seditionis eum principe, non vani sermonis auctore habebat.
この決定の噂は、王への恐れのためにウェイイでは伏せられた。 なぜなら、その王は、誰であれ彼からそのような噂が語られたと報告された者を、空言の話し手としてではなく、反乱の首謀者とみなしていたからである。
§5.1.8Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen, quia omnibus conciliis eam rem agitari adferebatur, ita muniebant,
ローマ人には、エトルリアからの状況は平穏であると報告されていたものの、それでもあらゆる会議でその件が議論されていると伝えられていたため、以下のように陣地を構築した。
§5.1.9ut ancipitia munimenta essent, alia in urbem et contra oppidanorum eruptiones versa, aliis frons in Etruriam spectans auxiliis, si qua forte inde venirent, obstruebatur.
すなわち、その防塁が両面に向いたものとなるようにし、一方は市に向けられ、町の人々の出撃に備えるようにし、他方については、もし仮にそこから何らかの援助軍が来るならばそれを遮るように、正面をエトルリアに向けていた。

語釈・文法注

  1. 5.1.1victis finem adesse — 与格 victis を伴う対格不定詞句(finem adesse)が appareret の主語、あるいは「敗者(被征服者)にとって終焉が迫っていることが明らかであった」という文脈での判断を示す。
  2. 5.1.5ob iram repulsae, quod... alius sacerdos ei praelatus esset — repulsae は「落選」を意味する属格で、quod 節(接続法 praelatus esset)はその落選の内容(彼ではなく別の者が神官として選出されたこと)を説明する同格節。接続法が用いられているのは、王自身の主観的な落選理由(言い分)を表しているため。
  3. 5.1.7a quo tale quid dictum referretur — a quo は発話の出所を示す前置詞句で、referretur の意味上の主語(噂を流した人物)を先行詞とする関係節。全体として「誰であれ彼からそのような噂が語られたと報告された者(eum の先行詞)」を指す。
  4. 5.1.9ut ancipitia munimenta essent, alia... aliis... — ancipitia(両面を向いた、二重の)という形容詞を補足する形で、対比表現 alia... aliis... が続く。片方の防塁(alia [munimenta])が市内を向き、もう片方の防塁(aliis [munimentis])がエトルリア方向を向いていたことを示す構造。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §5.1.1-5.1.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.1.1-5.1.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。