§45.41.1“quamquam, et qua felicitate rem publicam administraverim, et quae duo fulmina domum meam per hos dies perculerint, non ignorare vos, Quirites, arbitror, cum spectaculo vobis nunc triumphus meus, nunc funera liberorum meorum fuerint,
「もっとも、私がどのような幸運をもって国家を統治したか、またこの数日間にどのような二つの落雷が私の家を襲ったかについては、クィリテスよ、あなたがたも知らないわけではないと私は思っている。 今や私の凱旋式が、あるいは私の子供たちの葬儀が、あなたがたにとっての見世物となったのだから。
§45.41.2tamen paucis, quaeso, sinatis me cum publica felicitate conparare eo, quo debeo, animo privatam meam fortunam.
しかしながら、どうか数少ない言葉で、国家の幸福と私個人の運命を、私がそうすべきであるような心構えをもって比較することを許していただきたい。
§45.41.3profectus ex Italia classem a Brundisio sole orto solvi;
イタリアを出発し、私は日の出とともにブルンディシウムから艦隊を出帆させた。
nona diei hora cum omnibus meis navibus Corcyram tenui.
日の第九時には、すべての船とともにコルキュラに達した。
inde quinto die Delphis Apollini pro me exercitibusque et classibus vestris sacrificavi.
そこから五日目に、デルポイにおいてアポロンに、私自身とあなたがたの軍隊および艦隊のために犠牲を捧げた。
§45.41.4a Delphis quinto die in castra perveni: ubi exercitu accepto, mutatis quibusdam, quae magna impedimenta victoriae erant, progressus, quia inexpugnabilia castra hostium erant neque cogi pugnare poterat rex, inter praesidia eius saltum ad Petram evasi et ad Pydnam regem acie vici;
デルポイから五日目に陣営に到着した。 そこで軍隊を受け取り、勝利への大きな障害となっていたいくつかの点を変更した上で前進したが、敵の陣営は攻略不可能であり、王は戦うよう強制され得なかったので、彼の守備隊の間を通ってペトラへの峠道を抜け、ピュドナにおいて会戦で王を破った。
§45.41.5Macedoniam in potestatem populi Romani redegi et, quod bellum per quadriennium tres ante me consules ita gesserunt, ut semper successori traderent gravius, id ego quindecim diebus perfeci.
マケドニアをローマ民衆の支配下に下した。 そして、私の前の三人の執政官が四年間、後継者に対して常にいっそう困難な状態で引き渡すような戦い方をしていた、その戦争を、私は十五日間で完遂した。
§45.41.6aliarum deinde secundarum rerum velut proventus secutus: civitates omnes Macedoniae se dediderunt, gaza regia in potestatem venit, rex ipse tradentibus prope ipsis dis in templo Samothracum cum liberis est captus.
その後、他の幸運な出来事がいわば次々と続いた。 マケドニアのすべての都市が降伏し、王の宝物が手に入り、王自身も、神々自らが引き渡すかのように、サモトラケの神殿で子供たちとともに捕らえられた。
mihi quoque ipsi nimia iam fortuna videri eoque suspecta esse.
私自身にとっても、運命はすでに過大であると思われ、それゆえに疑わしく思われるようになった。
§45.41.7maris pericula timere coepi in tanta pecunia regia in Italiam traicienda et victore exercitu transportando.
これほど多額の王の資金をイタリアへ運び、勝者たる軍隊を輸送するにあたって、私は海の危険を恐れ始めた。
§45.41.8postquam omnia secundo navium cursu in Italiam pervenerunt neque erat, quod ultra precarer, illud optavi, ut, cum ex summo retro volvi fortuna consuesset, mutationem eius domus mea potius quam res publica sentiret.
すべてが船の順調な航海によってイタリアに到着し、これ以上祈るべきことがなくなったとき、私は次のことを望んだ。 すなわち、運命というものは最高潮から逆戻りするのが常であるから、その変化を、国家ではなく、むしろ私の家が被るように、と。
§45.41.9itaque defunctam esse fortunam publicam mea tam insigni calamitate spero, quod triumphus meus, velut ad ludibrium casuum humanorum, duobus funeribus liberorum meorum est interpositus.
それゆえ、国家の運命は、私のこれほど顕著な災厄によってその支払いを免れたのだと私は願っている。 なぜなら、私の凱旋式は、人間の運命のいたずらであるかのように、私の二人の子供の葬儀に挟まれることになったからである。
§45.41.10et cum ego et Perseus nunc nobilia maxime sortis mortalium exempla spectemur, illi, qui ante se captivos captivus ipse duci liberos vidit, incolumes tamen eos habet:
そして、今や私とペルセウスが人間の境遇の最も顕著な例として見なされているが、彼(ペルセウス)は、自身が捕虜となって、自分の前に子供たちが捕虜として引かれていくのを見たのであるが、それでもなお、彼らを無事に手元に置いている。
§45.41.11ego, qui de illo triumphavi, ab alterius funere filii currum escendi, alterum rediens ex Capitolio prope iam expirantem inveni;
彼に対して凱旋式を挙げた私は、一人の息子の葬儀から戦車に登り、カピトリウムから戻ったとき、もう一人がすでに息を引き取ろうとしているのを見出した。
neque ex tanta stirpe liberum superest, qui L. Aemili Pauli nomen ferat.
そして、あれほど多くの子孫の中から、ルキウス・アエミリウス・パウルスの名を継ぐ者は誰も生き残っていない。
§45.41.12duos enim tamquam ex magna progenie liberorum in adoptionem datos Cornelia et Fabia gens habent: Paulus in domo praeter senem nemo superest.
というのも、かつて多産であった子供たちのうち、養子に出された二人は、コルネリウス氏族とファビウス氏族が有しているからである。 パウルスの家には、一人の老人を除いて、誰も残っていない。
sed hanc cladem domus meae vestra felicitas et secunda fortuna publica consolatur.
しかし、私の家のこの破滅を、あなたがたの幸福と、国家の順調な運命が慰めてくれるのである。
”
」