Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.34.1-45.34.14

エペイロスの略奪とパウルスのイタリア帰還

1760 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは元老院の命令を実行するため、エペイロスの諸都市をだまして無防備にし、大々的な略奪を行って多数の戦利品と奴隷を獲得した。その後、パウルスとアニキウスは軍を率いてイタリアに帰還し、一方小アジアではローマ使節がガリア人とエウメネス王の和平交渉を試みるも失敗に終わった。

§45.34.1haud procul inde Anici castra aberant.
そこから遠からぬところにアニキウスの陣営があった。
ad quem litteris missis, ne quid ad ea, quae fierent, moveretur: senatum praedam Epiri civitatium, quae ad Persea defecissent, exercitui dedisse suo, missis centurionibus in singulas urbes, qui se dicerent ad praesidia deducenda venisse, ut liberi Epirotae sicut Macedones essent, denos principes ex singulis evocavit civitatibus;
パウルスは彼のもとに書簡を送り、これから行われることに対して何ら不審な動きをしないようにと伝えた。 その内容は、元老院がペルセウスに寝返ったエペイロスの諸都市の戦利品を自軍に与えたというものであった。 そして、エペイロス人がマケドニア人のように自由になるために守備隊を撤収させる目的で来たと称するよう命じられた百人隊長たちを各都市に派遣した上で、各都市から十人ずつの指導者を呼び出した。
§45.34.2quibus cum denuntiasset, ut aurum atque argentum in publicum proferretur, per omnes civitates cohortes dimisit.
彼らに対し、金と銀を公の場に持ち出すようにと布告した後、彼はすべての都市に歩兵大隊を派遣した。
§45.34.3ante in ulteriores quam in propiores profecti, ut uno die in omnes perveniretur.
彼らは、一日でそのすべてに行き着くことができるように、近い都市よりも遠い都市に向けて先に出発した。
§45.34.4edita tribunis centurionibusque erant, quae agerentur.
軍事監たちと百人隊長たちには、なすべきことが指示されていた。
mane omne aurum argentumque conlatum; hora quarta signum ad diripiendas urbes datum est militibus;
朝のうちにすべての金と銀が集められ、第四時に兵士たちに都市を略奪する合図が与えられた。
§45.34.5tantaque praeda fuit, ut in equitem quadringeni denarii, peditibus duceni dividerentur, centum quinquaginta milia capitum humanorum abducerentur.
そして戦利品は非常に巨額であったため、騎兵一人につき四百デナリウス、歩兵には二百デナリウスが分配され、十五万人の人間が連れ去られた。
§45.34.6muri deinde direptarum urbium diruti sunt;
次いで略奪された都市の城壁が破壊された。
ea fuere oppida circa septuaginta.
それらの町は約七十にのぼった。
vendita praeda omnis, inde ea summa militi numerata est.
戦利品はすべて売却され、そこからその総額が兵士たちに支払われた。
§45.34.7Paulus ad mare Oricum descendit nequaquam, ut ratus erat, expletis militum animis, qui, tamquam nullum in Macedonia gessissent bellum, expertis regiae praedae esse indignabantur.
パウルスはオリクムの海へと下ったが、兵士たちの心は、彼が考えていたようには決して満たされていなかった。 兵士たちは、自分たちがマケドニアで何の戦争も行わなかったかのように、王の戦利品を分け与えられなかったことに憤慨していたのである。
§45.34.8Orici cum missas cum Scipione Nasica Maximoque filio copias invenisset, exercitu in naves inposito in Italiam traiecit.
オリクムで、スキピオ・ナシカおよび息子のマクシムスとともに派遣されていた軍勢と合流すると、彼は軍を船に乗せてイタリアへと渡った。
§45.34.9et post paucos dies Anicius conventu reliquorum Epirotarum Acarnanumque acto iussisque in Italiam sequi principibus, quorum cognitionem causae senatui reservarat, et ipse navibus expectatis, quibus usus Macedonicus exercitus erat, in Italiam traiecit.
そして数日後、アニキウスも残りのエペイロス人やアカルナニア人たちの集会を開き、その裁判を元老院に留保していた指導者たちにイタリアへ同行するよう命じた後、自身もマケドニア軍が使用した船を待ってそれに乗り、イタリアへと渡った。
§45.34.10cum haec in Macedonia Epiroque gesta sunt, legati, qui cum Attalo ad finiendum bellum inter Gallos et regem Eumenem missi erant, in Asiam pervenerant.
これらのことがマケドニアとエペイロスで行われていたとき、ガリア人とエウメネス王の間の戦争を終わらせるためにアッタロスとともに派遣されていた使節たちが、アジアに到着していた。
§45.34.11indutiis per hiemem factis et Galli domos abierant et rex in hiberna concesserat Pergamum gravique morbo aeger fuerat.
冬の間の休戦が結ばれ、ガリア人たちは帰宅し、王はペルガモンの冬営地へと退いて重病に伏していた。
ver primum eos domo excivit iamque Synnada pervenerant et Eumenes ad Sardis undique exercitum contraxerat.
春の到来がまず彼らを家から呼び出し、彼らはすでにシュンナダに到着しており、エウメネスはサドルディスにあらゆる方面から軍勢を集めていた。
§45.34.12ibi Romani cum et Solovettium, ducem Gallorum, † Synnades adlocutus ettalus cum eis profectus, sed castra Gallorum intrare eum non placuit, ne animi ex disceptatione inritarentur.
そこでローマ人たちがガリア人の指導者ソロウェッティウスと[† 崩壊個所 †]、アッタロスは彼らとともに出発したが、議論によって興奮が生じないよう、彼がガリア人の陣営に入ることは好ましくないとされた。
§45.34.13P. Licinius consularis cum regulo Gallorum est locutus rettulitque ferociorem eum deprecando factum,
執政官経験者のプブリウス・リキニウスがガリア人の小王と会談し、哀願することによって彼がより不遜になったと報告した。
§45.34.14ut mirum videri possit inter tam opulentos reges, Antiochum Ptolemaeumque, tantum legatorum Romanorum verba valuisse, ut extemplo pacem facerent, apud Gallos nullius momenti fuisse.
アンティオコスやプトレマイオスのような極めて富裕な王たちの間では、ローマの使節たちの言葉が、即座に和平を結ばせるほどに大きな効力を持ったのに対し、ガリア人たちの間では何の重要性も持たなかったということは、驚くべきことに思われるほどであった。

語釈・文法注

  1. 45.34.1ad quem litteris missis — quemは前文のAniciusを指す連結関係代名詞。litteris missisは独立奪格(絶対奪格)の構造であり、これから行われることに対してアニキウスが介入しないように警告する間接命令節(ne... moveretur)と、略奪の背景を説明する対格不定詞句(senatum... dedisse suo)を実質的に導いている。
  2. 45.34.1ut liberi Epirotae sicut Macedones essent — 百人隊長たちが用いた偽りの口実を示す目的節。直前の'qui se dicerent...'(〜と言うための百人隊長たち)に支配され、あたかもエペイロス人を「自由」にするための守備隊撤退であるかのように偽装して、住民の警戒を解き無防備にするための欺瞞策であったことを表している。
  3. 45.34.7expertis regiae praedae esse — expertisはexpertes(〜を分け与えられない、与らないを意味する形容詞expersの陽性対格複数形)の写本上の異綴り。indignabantur(憤慨していた)に依存する対格不定詞構文(主格関係代名詞quiが実質的な主語を兼ねるか、対格代名詞seが省略されている)であり、regiae praedaeは形容詞expersが支配する属格である。
  4. 45.34.13deprecando — 異能・異和の動詞deprecor(哀願する、懇願する)の動名詞奪格で、手段を表す。ローマ人たちが低姿勢で説得・懇願を重ねたことが、かえってガリア人の小王をより図に乗らせ、横柄(ferociorem)にさせたという皮肉な因果関係を示している。
  5. 45.34.14ut mirum videri possit... — utは結果節を導き、接続法述語possitを伴う。その節内の対格不定詞構文(tantum... valuisseおよびapud Gallos... fuisse)は、何が「驚くべきことに思われる(mirum videri)」のかという具体的内容を対比的に表している。東方の強力な大王たちに対する影響力と、西方のガリア人に対する無力さの落差を際立たせる構造である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.34.1-45.34.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.34.1-45.34.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。