Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.33.1-45.33.8

マケドニア軍の武器焼却とエペイロスへの進軍

1759 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは競技会の終了後、マケドニアの武器を焼却し、膨大な戦利品を群衆に公開した。その後、パウルスはペラへ移動し、イリュリア人略奪のために部隊を派遣し、自らはエペイロスへと向かった。

§45.33.1edito ludicro clupeisque aereis in naves inpositis cetera omnis generis arma cumulata in ingentem acervum, precatus Martem, Minervam Luamque matrem et ceteros deos, quibus spolia hostium dicare ius fasque est, ipse imperator face subdita succendit;
競技会が開催され、青銅の盾が船に積み込まれた後、その他のあらゆる種類の武器が巨大な山に積み上げられた。 将軍自身が、マールス、ミネルウァ、母なるルア、そして敵の戦利品を捧げることが人間の法および神の法にかなっているその他の神々に祈りを捧げた後、松明を当てて火を放った。
§45.33.2deinde circumstantes tribuni militum pro se quisque ignes coniecerunt.
次いで、周囲に立っていた軍事監たちが、各自、火を投げ入れた。
§45.33.3notata est in illo conventu Europae Asiaeque, undique partim ad gratulationem, partim ad spectaculum contracta multitudine, tantis navalibus terrestribusque exercitibus, ea copia rerum, §45.33.4ea vilitas annonae, ut et privatis et civitatibus et gentibus dona data pleraque eius generis sint ab imperatore, non in usum modo praesentem, sed etiam quod domos aveherent.
ヨーロッパとアジアから、ある者は祝意を表すために、ある者は見物のためにと、四方から群衆が集まり、これほど大規模な陸海軍が控えるその集会において、物資の非常に豊かなことと、食糧が極めて安価なことは注目に値するものであり、その結果、個人や都市、諸民族に対して将軍から与えられた贈り物の大半は、現在の使用のためだけでなく、彼らが我が家へ持ち帰るためのものであるような種類のものであった。
§45.33.5spectaculo fuit ei, quae venerat, turbae non scaenicum magis ludicrum, non certamina hominum aut curricula equorum, quam praeda Macedonica omnis, ut viseretur, exposita, statuarum tabularumque et textilium et vasorum ex auro et argento et aere et ebore factorum ingenti cura in ea regia,
集まった群衆にとって、舞台の競技や人間の競い合い、あるいは馬の競走以上に、見物となったのは、公開されて誰でも見られるようになっていたマケドニアのすべての戦利品であった。 それはあの王宮において、並外れた入念さで作られた金、銀、青銅、象牙製の彫像や絵画、織物、そして器類であった。
§45.33.6ut non in praesentem modo speciem, qualibus referta regia Alexandreae erat, sed in perpetuum usum fierent.
それらは、アレクサンドリアの王宮を満たしているような、単に一時の美観のためのものとしてではなく、永続的な使用のために作られたものであった。
§45.33.7haec in classem inposita devehenda Romam Cn. Octavio data.
これらは船団に積み込まれ、ローマへ運搬されるためにグナエウス・オクタウィウスに引き渡された。
Paulus benigne legatis dimissis transgressus Strymonem mille passuum ab Amphipoli castra posuit;
パウルスは使節たちを親切に送り出した後、ストリュモン川を渡ってアムピポリスから1マイルの地点に陣を張った。
inde profectus Pellam quinto die pervenit.
そこから出発し、5日目にペラに到着した。
§45.33.8praetergressus urbem, ad Pellaeum, quod vocant, biduum moratus, P. Nasicam et Q. Maximum filium cum parte copiarum ad depopulandos Illyrios, qui Persea iuverant bello, misit iussos ad Oricum sibi occurrere;
彼は都市を通り過ぎ、「ペラエウム」と呼ばれる沼地の近くに2日間滞在した。 そして、戦争でペルセウスを支援したイリュリア人たちの領土を略奪するために、プブリウス・ナシカと息子のクイントゥス・マクシムスを軍の一部とともに派遣し、彼らにオリクムで自身と合流するように命じた。
ipse Epirum petens quintis decimis castris Passaronem pervenit.
彼自身はエペイロスを目指し、15日目の行軍でパッサロンに到着した。

語釈・文法注

  1. §45.33.1quibus — 関係代名詞(与格、男性複数)。先行詞は "Martem, Minervam Luamque matrem et ceteros deos"。「(それらの神々に対して)敵の戦利品を捧げることが人間の法(ius)および神の法(fas)に適っている」という関係節を形成している。
  2. §45.33.3notata est — 動詞は単数形(三人称単数完了受動態)であるが、主語は §45.33.3 の "ea copia rerum" と §45.33.4 の "ea vilitas annonae" の二つである。ラテン語では、複数の主語があっても、動詞が最も近い主語(ここでは copia)に一致して単数形をとることがしばしばある。
  3. §45.33.5spectaculo fuit — 目的の与格(predicative dative)"spectaculo"(見ものであること、驚嘆の対象となること)と、行為の対象(あるいは利害関係者)を表す与格 "ei ... turbae"(やって来た群衆にとって)が組み合わさった、いわゆる「二重与格(double dative)」の構文。
  4. §45.33.8quintis decimis castris — 手段・時間の奪格(複数)。"castra"(宿営地、複数名詞)は行軍の終わりに毎日設営されるため、ここでは「15番目の宿営地(を設営したこと)によって」、すなわち「15日間の行軍の後に」「15日目に」という移動の所要時間を表す表現となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.33.1-45.33.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.33.1-45.33.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。