§42.25.1sub idem tempus Cn. Servilius Caepio Ap. Claudius Cento T. Annius Luscus legati ad res repetendas in Macedoniam renuntiandamque amicitiam regi missi redierunt;
ほぼ同じ時期に、財産の返還を請求するためにマケドニアへ、そして王に対して同盟関係の破棄を告げるために派遣されていた使節、クナエウス・セルウィリウス・カエピオ、アプリウス・クラウディウス・ケント、ティトゥス・アンニウス・ルスクスが帰還した。
§42.25.2qui iam sua sponte infestum Persei senatum insuper accenderunt, relatis ordine, quae vidissent quaeque audissent: vidisse se per omnes urbes Macedonum summa vi parari bellum.
彼らは、すでにそれ自体でペルセウスに対して敵意を抱いていた元老院をさらに激高させた。 それは、自分たちが見たこと、聞いたことを順序立てて報告することによってであり、マケドニアのすべての都市で最大の兵力をもって戦争の準備が進められているのを自分たちが目撃した、という報告であった。
§42.25.3cum ad regem pervenissent, per multos dies conveniendi eius potestatem non factam;
彼らが王のもとに到着したとき、何日もの間、王に面会する機会は与えられなかった。
postremo, cum desperato iam conloquio profecti essent, tum demum se ex itinere revocatos et ad eum introductos esse.
ついに、会談をすでにあきらめて出発したところ、その時になってようやく道中から呼び戻されて、王のもとへ通された。
§42.25.4suae orationis summam fuisse: foedus cum Philippo ictum esse, cum ipso eo post mortem patris renovatum, in quo diserte prohiberi eum extra fines arma offerre, prohiberi socios populi Romani lacessere bello.
自分たちの演説の要旨は次のようなものであった。 すなわち、フィリッポスと結ばれた条約があり、それは父の死後に彼自身とも更新されたものであること、その条約において、彼が領土の外に武力を向けること、およびローマ民衆の同盟国を戦争で苦しめることが、明白に禁じられていること。
§42.25.5exposita deinde ab se ordine, quae ipsi nuper in senatu Eumenen vera omnia et conperta referentem audissent.
次いで、彼ら自身が最近、元老院においてエウメネスがすべて真実であり確実なこととして報告しているのを聞いた内容が、彼らによって順を追って説明された。
§42.25.6Samothracae praeterea per multos dies occultum consilium cum legationibus civitatium Asiae regem habuisse.
さらに、サモトラケにおいて何日もの間、王がアジアの諸都市の使節団と秘密の会合を持ったこと。
§42.25.7pro his iniuriis satisfieri senatum aecum censere, reddique sibi res sociisque quas contra ius foederis habeat.
これらの不法行為に対して賠償がなされるべきであると元老院は正当にも考えており、条約の法に反して王が領有している財が、自分たちと同盟国に返還されるべきであるということ。
§42.25.8regem ad ea primo accensum ira inclementer locutum, avaritiam superbiamque Romanis obicientem frementemque, quod alii super alios legati venirent speculatum dicta factaque sua, quod se ad nutum imperiumque eorum omnia dicere ac facere aecum censerent;
王はそれに対し、最初は怒りに燃えて容赦ない言葉を吐き、ローマ人の強欲と傲慢を非難し、自分の言動を監視するために次から次へと使節たちがやって来ること、また、自分が彼らの指図や命令に従ってすべてのことを語り、行うのを当然と考えていることに対して憤慨した。
§42.25.9postremo multum ac diu vociferatum reverti postero die iussisse: scriptum se responsum dare velle.
最後には、激しくかつ長く叫んだ末に、翌日また戻って来るように命じた。 書面による回答を与えたいと望んでいるから、ということであった。
§42.25.10tum ita sibi scriptum traditum esse: foedus cum patre ictum ad se nihil pertinere;
その時、次のような書面が彼らに渡された。 父と結ばれた条約は、自分には何の関係もないこと。
id se renovari, non quia probaret, sed quia in nova possessione regni patienda omnia essent, passum.
それを自分が更新することを許容したのは、それを是認したからではなく、王位を新たに継承したばかりの時期にはあらゆることを耐忍ばねばならなかったからである、ということ。
§42.25.11novom foedus si secum facere vellent, convenire prius de condicionibus debere;
もし自分と新たな条約を結ぶことを望むなら、まずその条件について合意に達しなければならないこと。
si in animum inducerent, ut ex aequo foedus fieret, et se visurum, quid sibi faciundum esset, et illos credere e re publica consulturos.
もし彼らが、対等な立場で条約が結ばれることを決意するならば、自分としてもなすべきことを考えるであろうし、彼らもまた、国家の利益にかなうように熟慮するであろうと信じる、ということ。
§42.25.12atque ita se proripuisse, et summoveri e regia omnes coeptos.
そしてそう言うと、彼(ペルセウス)は急いで立ち去り、宮殿から全員を退去させることが始められた。
tum se amicitiam et societatem renuntiasse.
そのとき彼ら(使節たち)は、修好と同盟の破棄を宣言した。
qua voce eum accensum restitisse atque voce clara denuntiasse sibi, ut triduo regni sui decederent finibus.
その言葉に激怒した彼は立ち止まり、大声で彼らに対し、三日以内に自らの王国の領土から立ち去るよう通告した。
§42.25.13ita se profectos; nec sibi aut manentibus aut abeuntibus quidquam hospitaliter aut benigne factum.
このようにして彼らは出発したが、滞在中も、また立ち去る際にも、彼らに対して何一つ歓待の、あるいは親切なもてなしはなされなかった。
Thessali deinde Aetolique legati auditi.
次に、テッサリア人とアイトリア人の使節たちが引見された。
§42.25.14senatui, ut scirent quam primum, quibus ducibus usura res publica esset, litteras mitti consulibus placuit, ut, uter eorum posset, Romam ad magistratus creandos veniret.
元老院は、国家がどのような指導者を用いることになるのかをできるだけ早く知るために、執政官たちのうち都合のつく方が、政務官選挙を執り行うためにローマに来るように、との書簡を送ることを決定した。