Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §41.9.1-41.9.12

属州の配分と不吉な前兆への対処と同盟市民対策

1571 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官への属州の配分、徴兵規模、様々な不吉な前兆への儀礼的対処、そして同盟市民の不法なローマ移住を抑止するためのクラウディウスの法律と奴隷解放の宣誓義務を定めた元老院決議について記述されています。

§41.9.1provinciae deinde, quae in bello erant, Sardinia atque Histria consulibus decretae.
その後、戦争状態にあった属州、すなわちサルディニアとヒストリアが執政官たちに割り当てられました。
§41.9.2in Sardiniam duae legiones scribi iussae, quina milia in singulas et duceni pedites, treceni equites, et duodecim milia peditum sociorum ac Latini nominis et sescenti equites et decem quinqueremes naves, si deducere ex navalibus vellet.
\n サルディニアに対しては2個軍団の徴募が命じられ、各軍団に歩兵5200名と騎兵300名、さらに同盟者およびラティウム同盟の歩兵1万2000名と騎兵600名、そして、もし執政官が造船所から引き出すことを望むならば5層甲板船10隻が割り当てられました。
§41.9.3tantumdem peditum equitumque in Histriam, quantum in Sardiniam, decretum.
\n ヒストリアに対しても、サルディニアと同数の歩兵と騎兵が決定されました。
et legionem unam cum equitibus trecentis, et quinque milia peditum sociorum et ducentos quinquaginta mittere equites in Hispaniam consules ad M. Titinium iussi.
また、執政官たちはヒスパニアのマルクス・ティティニウスのもとへ、1個軍団と300名の騎兵、および同盟者の歩兵5000名と騎兵250名を送るよう命じられました。
§41.9.4priusquam consules provincias sortirentur, prodigia nuntiata sunt:
\n 執政官たちが属州を抽選で分ける前に、怪異が報告されました。
§41.9.5lapidem in agro Crustumino in lucum Martis de caelo cecidisse; puerum trunci corporis in agro Romano natum et quadrupedem anguem visum; et Capuae multa in foro aedificia de caelo tacta; et Puteolis duas naves fulminis ictu concrematas esse.
\n クルストゥミヌスの領地において、マールスの聖林に天から石が降ったこと、ローマの領地において胴体だけの男児が生まれ、四本足の蛇が目撃されたこと、カプアでは広場の多くの建物に雷が落ちたこと、プテオリでは2隻の船が落雷によって焼失したことです。
§41.9.6inter haec, quae nuntiabantur, lupus etiam Romae interdiu agitatus, cum Collina porta intrasset, per Esquilinam magno consectantium tumultu evasit.
\n これらが報告されている間に、狼もまたローマの市内で日中に追い回され、コッリナ門から侵入したものの、追跡者たちの大騒ぎの中、エスクィリナ門から逃げ去りました。
§41.9.7eorum prodigiorum causa consules maiores hostias immolarunt, et diem unum circa omnia pulvinaria supplicatio fuit.
\n これらの怪異のために、執政官たちは成獣の生贄を捧げ、1日の間、すべての神々の座を巡って祈願式が行われました。
§41.9.8sacrificiis rite perfectis provincias sortiti sunt;
\n 儀式が厳かに行われた後、彼らは属州を抽選で分けました。
Claudio Histria, Sempronio Sardinia obvenit.
クラウディウスにはヒストリアが、センプロニウスにはサルディニアが割り当てられました。
§41.9.9legem dein de sociis C. Claudius tulit ex senatus consulto et edixit, qui socii nominis Latini, ipsi maioresve eorum, M. Claudio T. Quinctio censoribus postve ea apud socios nominis Latini censi essent, ut omnes in suam quisque civitatem ante kal. Novembres redirent.
\n その後、ガイウス・クラウディウスは元老院決議に基づいて同盟者に関する法案を提出し、告示を発しました。 それは、ラティウム同盟の同盟者の中で、自身またはその先祖が、マルクス・クラウディウスとティトゥス・クィンクティウスがケンソルであった時、またはそれ以後に同盟者たちの間で戸口調査に登録されていた者は、すべて11月1日までにそれぞれ自分の国家に帰還すべしというものでした。
§41.9.10quaestio, qui ita non redissent, L. Mummio praetori decreta est.
\n そのようにして帰還しなかった者たちに対する査問は、法務官ルキウス・ムンミウスに委ねられました。
§41.9.11ad legem et edictum consulis senatus consultum adiectum est, ut dictator, consul, interrex, censor, praetor, qui nunc esset quive postea futurus esset, apud eorum quem qui manu mitteretur, in libertatem vindicaretur, ut ius iurandum daret, qui eum manu mitteret, civitatis mutandae causa manu non mittere; in quo id non iuraret, eum manu mittendum non censuerunt.
\n 執政官の法律と告示に加えて、元老院決議が付け加えられました。 それは、現在または将来の独裁官、執政官、中間王、監察官、法務官のいずれかの面前で、解放され自由の身分を認められようとする者がいる場合、彼を解放する者が「市民権を変更する目的で解放するのではない」と宣誓すること、もしこの件で宣誓しないのであれば、その者を解放すべきではない、と元老院は判断した、というものでした。
§41.9.12haec in posterum cauta iussique edicto C. Claudi cons.
\n これらは将来のために講じられた予防措置であり、また執政官ガイウス・クラウディウスの告示によって命じられました。
Claudio decreta est.
クラウディウスに委ねられました。

語釈・文法注

  1. 41.9.2si deducere ex navalibus vellet — 接続法(vellet)を伴う条件節。主語は文脈上、サルディニアへの出征を指揮する執政官(Sempronius)を指す。
  2. 41.9.9M. Claudio T. Quinctio censoribus — 名詞が並ぶ絶対奪格の構成。「マルクス・クラウディウスとティトゥス・クィンクティウスが監察官であった時」(前189年)という特定の時期を示す。
  3. 41.9.11apud eorum quem qui manu mitteretur — 語順の倒置(hyperbaton)が起きている。`apud quem eorum, qui manu mitteretur` (解放されようとする者が、彼らのうちの誰の面前であれ)と整理して解釈する。`eorum` は直前の官職リストを指す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §41.9.1-41.9.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.9.1-41.9.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。