§4.30.1agitatum in urbe ab tribunis plebis, ut tribuni militum consulari potestate crearentur, nec obtineri potuit.
護民官たちによって、コンスル権限を持つ軍事護民官を選出することが市内で画策されたが、達成されなかった。
consules fiunt L. Papirius Crassus, L. Iulius.
ルキウス・パピリウス・クラッススとルキウス・ユリウスがコンスルに就任した。
Aequorum legati foedus ab senatu cum petissent et pro foedere deditio ostentaretur, indutias annorum octo impetraverunt;
アイクィ族の使節が元老院に同盟を求めたが、同盟の代わりに無条件降伏が提示されたため、彼らは8年間の休戦を手に入れた。
§4.30.2Volscorum res super acceptam in Algido cladem pertinaci certamine inter pacis bellique auctores in iurgia et seditiones versa: undique otium fuit Romanis.
ウォルスキ族の情勢は、アルギドゥスでの敗北に加えて、平和の支持者と戦争の支持者の間の根深い対立により、口論と内紛に転じた。 ローマ人にとっては、いたるところが平穏であった。
§4.30.3legem de multarum aestimatione pergratam populo cum ab tribunis parari consules unius ex collegio proditione excepissent, ipsi praeoccupaverunt ferre.
民衆に極めて好評な罰金評価に関する法案が護民官たちによって準備されていることを、コンスルたちは同僚の一人の裏切りによって察知すると、自ら先んじてそれを提案した。
§4.30.4consules L. Sergius Fidenas iterum, Hostus Lucretius Tricipitinus.
コンスルはルキウス・セルギウス・フィデナス(二度目)とホストゥス・ルクレティウス・トリキピティヌス。
nihil dignum dictu actum his consulibus.
これらのコンスルのもとでは、特筆に値することは何も行われなかった。
secuti eos consules A. Cornelius Cossus, T. Quinctius Poenus iterum.
彼らに続いて、アウルス・コルネリウス・コッススとティトゥス・クィンクティウス・ポエヌス(二度目)がコンスルとなった。
§4.30.5Veientes in agrum Romanum excursiones fecerunt.
ウェーイ人がローマの領土へ略奪行為を行った。
fama fuit quosdam ex Fidenatium iuventute participes eius populationis fuisse, cognitioque eius rei L. Sergio et Q. Servilio et Mam. Aemilio permissa.
フィデナエの若者のうち数名がその略奪に加担していたという噂が立ち、その件の調査がルキウス・セルギウス、クィントゥス・セルウィリウス、マメルクス・アエミリウスに委ねられた。
§4.30.6quidam Ostiam relegati, quod, cur per eos dies a Fidenis afuissent, parum constabat.
何人かは、その期間に彼らがなぜフィデナエを離れていたのかが十分に明らかでなかったために、オスティアへ流された。
colonorum additus numerus agerque iis bello interemptorum adsignatus.
入植者の数が追加され、戦争で殺された者たちの土地が彼らに割り当てられた。
§4.30.7siccitate eo anno plurimum laboratum est, nec caelestes modo defuerunt aquae, sed terra quoque ingenito umore egens vix ad perennes suffecit amnes.
この年はひどい干ばつに悩まされ、天からの水が不足しただけでなく、地もまた本来持っている水分を欠いて、年中枯れない川を維持するのがやっとであった。
§4.30.8defectus alibi aquarum circa torridos fontes rivosque stragem siti pecorum morientium dedit;
あちこちで水が不足し、涸れかけた泉や小川の周囲では、渇きによって死にゆく家畜の山ができた。
scabie alia absumpta; vulgatique contactu in homines morbi.
他の家畜は疥癬によって失われ、その接触によって病気が人間にも蔓延した。
et primo in agrestes ingruerant servitiaque;
そして病気は、最初は農民や奴隷たちを襲った。
§4.30.9urbs deinde inpletur.
次いで市内が満たされた。
nec corpora modo adfecta tabo, sed animos quoque multiplex religio et pleraque externa invasit novos ritus sacrificandi vaticinando inferentibus in domos, quibus quaestui sunt capti superstitione animi,
身体が疫病に侵されただけでなく、迷信に囚われた人々の心が金儲けの手段であるような者たちが、予言をすることによって新たな犠牲式の儀礼を家々へと持ち込んだため、様々な、そしてその多くが外国の宗教心が人々の心をも侵食した。
§4.30.10donec publicus iam pudor ad primores civitatis pervenit cernentes in omnibus vicis sacellisque peregrina atque insolita piacula pacis deum exposcendae.
ついに、すべての街区や小神殿で、神々の和解を求めるための外国の、そして異常な贖罪の儀式が執り行われているのを目にして、国家の指導者たちに公の恥の念が至るに及んだ。
§4.30.11datum inde negotium aedilibus, ut animadverterent, ne qui nisi Romani dii neu quo alio more quam patrio colerentur.
そこで、ローマの神々以外の神が、あるいは祖先伝来の方法以外の方法で崇拝されることがないように取り締まる任務が、アエディリスたちに与えられた。
Irae adversus Veientes in insequentem annum, §4.30.12C. Servilium Ahalam, L. Papirium Mugillanum consules, dilatae sunt.
ウェーイ人に対する怒りは、翌年、ガイウス・セルウィリウス・アハラとルキウス・パピリウス・ムギッラヌスがコンスルとなる年まで延期された。
§4.30.13nihil quoque, ne confestim bellum indiceretur neve exercitus mitterentur, religio obstitit; fetiales prius mittendos ad res repetendas censuere.
宗教的な障害も、直ちに宣戦布告がなされたり軍隊が派遣されたりすることを一切妨げなかったが、まず使節を派遣して損害賠償を請求すべきであると決議した。
§4.30.14cum Veientibus nuper acie dimicatum ad Nomentum et Fidenas fuerat, indutiaeque inde, non pax facta, quarum et dies exierat et ante diem rebellaverant;
ウェーイ人とは少し前にノメントゥムとフィデナエで交戦しており、それ以来、和平ではなく休戦が結ばれていたが、その期限は切れており、期限の切れる前にも彼らは反乱を起こしていた。
missi tamen fetiales;
それでも使節が派遣された。
nec eorum, cum more patrum iurati repeterent res, verba sunt audita.
しかし、彼らが祖先の慣習に従って誓いを立て、賠償を求めたとき、その言葉に耳を貸す者はいなかった。
§4.30.15controversia inde fuit, utrum populi iussu indiceretur bellum, an satis esset senatus consultum.
そこから、民衆の命令によって宣戦を布告すべきか、それとも元老院決議だけで十分かという議論が生じた。
pervicere tribuni denuntiando inpedituros se dilectum, ut Quinctius consul de bello ad populum ferret.
護民官たちが、徴兵を阻止すると脅すことによって、コンスルのクィンクティウスが戦争について民衆に諮ることを勝ち取った。
omnes centuriae iussere.
すべてのケントゥリアが議決した。
in eo quoque plebs superior fuit,
このことにおいても平民が優位に立った。
§4.30.16quod tenuit, ne consules in proximum annum crearentur.
なぜなら彼らは、翌年のためにコンスルが選出されないという方針を維持したからである。