Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.25.1-37.25.14

プルシアス王の懐柔とローマとの友好維持

1350 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ロドス海での勝報がローマに喜びをもたらす。アンティオコスはビテュニア王プルシアスをローマへの不信感で煽るが、スキピオ兄弟と使節ガイウス・リウィウスからの書簡や説得により、プルシアスはローマとの友好を維持することを決意する。

§37.25.1magnam Romanis laetitiam prius victoriae nuntius, deinde adventus attulit Rhodiorum;
まず勝報が、次いでロドス人たちの到着が、ローマ人たちに大きな喜びをもたらした。
§37.25.2et apparebat, si Rhodiis ea cura dempta fuisset, vacuos eos tuta eius regionis maria praestaturos.
そして、もしロドス人たちからその懸念が取り除かれていたなら、彼らは自由になり、その地域の海域の安全を確保したであろうことは明らかであった。
sed profectio Antiochi ab Sardibus metusque inde, ne opprimerentur maritimae urbes, abscedere custodia Ioniae atque Aeolidis prohibuerunt;
しかし、アンティオコスがサルディスから出発したこと、そしてそれによって沿岸の諸都市が襲撃されるのではないかという懸念から、[ローマ人たちが]イオニアとアイオリスの防衛から退くことは妨げられた。
§37.25.3Pamphilidam cum quattuor navibus tectis ad eam classem, quae circa Patara erat, miserunt.
彼らは、パタラ周辺にいたあの艦隊のもとへ、四隻の甲板船とともにパンフィリダスを派遣した。
§37.25.4Antiochus non civitatium modo, quae circa se erant, contrahebat praesidia, sed ad Prusiam Bithyniae regem legatos miserat litterasque, quibus transitum in Asiam Romanorum increpabat:
アンティオコスは、自身の周辺にある諸都市から守備隊をかき集めていただけでなく、ビテュニアの王プルシアスのもとへ使節と書簡を送り、その中でローマ人のアジアへの渡海を次のように難詰していた。
§37.25.5venire eos ad omnia regna tollenda, ut nullum usquam terrarum nisi Romanum imperium esset;
すなわち、ローマ人たちはあらゆる王国を滅ぼすためにやって来ており、その結果、世界のいずこにもローマの支配以外は存在しなくなるであろうこと。
§37.25.6Philippum, Nabim expugnatos; se tertium peti;
フィリッポスやナビスが攻め落とされ、自分(アンティオコス)が三人目の標的とされていること。
ut quisque proximus ab oppresso sit, per omnis velut continens incendium pervasurum;
圧迫された者の隣にいる者が次々と、まるで燃え広がる火事のように、すべてを通じて被害が及ぶであろうこと。
§37.25.7ab se gradum in Bithyniam fore, quando Eumenes in voluntariam servitutem concessisset.
エウメネスが自発的な隷属に屈した以上、自分(アンティオコス)の次にはビテュニアへの段階(侵略)があるであろうこと。
§37.25.8his motum Prusiam litterae Scipionis consulis, sed magis fratris eius Africani, ab suspicione tali averterunt, qui praeter consuetudinem perpetuam populi Romani augendi omni honore regum sociorum maiestatem, domesticis ipse exemplis Prusiam ad promerendam amicitiam suam compulit:
これらの書簡によって動揺していたプルシアスを、執政官スキピオ、しかしそれ以上にその弟アフリカヌスの書簡がそのような不信からそらせた。 アフリカヌスは、同盟者である王たちの威厳をあらゆる名誉によって増進させるというローマ民衆の永続的な慣行に加え、自身個人の実例を示して、プルシアスに自身の友好を勝ち取るよう促した。
§37.25.9regulos se acceptos in fidem in Hispania reges reliquisse;
すなわち、ヒスパニアにおいて自身が信義に受け入れた小王たちを、王として残したこと。
Masinissam non in patrio modo locasse regno, sed in Syphacis, a quo ante expulsus fuisset, regnum imposuisse;
マシニッサを父祖の王国に据えただけでなく、かつて彼がそこから追放されていたシファクスの王国をも与えたこと。
§37.25.10et esse eum non Africae modo regum longe opulentissimum, sed toto in orbe terrarum cuivis regum vel maiestate vel viribus parem.
そして彼はアフリカの王たちの中で群を抜いて最も裕福であるだけでなく、全世界において、威厳においても力においてもいかなる王とも比肩しうること。
§37.25.11Philippum et Nabim, hostis et bello superatos ab T. Quinctio, tamen in regno relictos.
フィリッポスとナビスは、敵であり、戦争においてティトゥス・クィンクティウスによって打ち破られたものの、それでも王国に残されたこと。
§37.25.12Philippo quidem anno priore etiam stipendium remissum et filium obsidem redditum;
実際、フィリッポスに対しては前年に貢納金さえ免除され、人質であった息子も返還されたこと。
et quasdam civitates extra Macedoniam patientibus Romanis imperatoribus recepisse eum.
そしてローマの将軍たちが容認する中で、マケドニア国外のいくつかの都市をも彼が取り戻したこと。
in eadem dignitate et Nabim futurum fuisse, nisi eum suus primum furor, deinde fraus Aetolorum absumpsisset.
ナビスについても、もし彼自身の狂気、次いでアエトリア人たちの不実が彼を破滅させていなかったなら、同じ地位にとどまっていたであろうこと。
§37.25.13maxime confirmatus est animus regis, postquam ad eum C. Livius, qui praetor ante classi praefuerat, legatus ab Roma venit et edocuit,
王の心は、かつて民政官として艦隊を率いていたガイウス・リウィウスが使節としてローマから彼のもとにやって来て、次のことを詳細に説明した後に、最も強く確信させられた。
§37.25.14quanto et spes victoriae certior Romanis quam Antiocho et amicitia sanctior firmiorque apud Romanos futura esset.
すなわち、ローマ人にとっての勝利の希望がアンティオコスに対するよりもいかに確実であるか、またローマ人のもとでの友好がいかに神聖で強固なものになるかということである。

語釈・文法注

  1. 37.25.2vacuos eos tuta eius regionis maria praestaturos — 対格不定詞構文(主節の apparebat に従属)。eos は対格不定詞の主語でロドス人(Rhodios)を指し、形容詞 vacuos は「(本国を脅かす脅威から)自由になった、障害のなくなった」という意味で eos に同格的に係る。praestaturos [esse] の目的語は maria であり、tuta はその述語的補語(「海を安全な状態に保つ」)。
  2. 37.25.2abscedere custodia Ioniae atque Aeolidis prohibuerunt — prohibuerunt(主語は profectio と metus)の目的語となる対格(Romanos などのローマ人)が省略されている。abscedere は「退くこと」を意味する不定詞で、奪格の名詞句 custodia Ioniae atque Aeolidis(イオニアとアイオリスの防衛)を伴う。
  3. 37.25.8ad promerendam amicitiam suam compulit — ad + 動形容詞(gerundive)による目的表現。promerendam は amicitiam suam に性・数・格が一致しており、「自身の友好を勝ち取るために」という意味になる。
  4. 37.25.12in eadem dignitate et Nabim futurum fuisse, nisi... — 間接話法における過去の反実仮想条件文の帰結節。直接話法では in eadem dignitate et Nabis fuisset(接続法過去完了)となるところ、伝聞(間接話法)の主節となるため、能動未来分詞+fuisse(futurum fuisse)の形が用いられている。条件節の nisi ... absumpsisset(接続法過去完了)はそのまま保持される。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.25.1-37.25.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.25.1-37.25.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。