Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.26.1-37.26.13

アンティオコスのコロポン包囲とローマ艦隊の救援決意

1351 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

同盟の希望を絶たれたアンティオコスは、海戦での巻き返しを狙いエフェソスへ移動し、ローマの同盟都市であるコロポンのノティウムを包囲する。サモスのローマ法務官アエミリウスは、コロポンの救援とヘレスポントス遠征の間で葛藤するが、ロドス人エウダモスや兵士らの説得により、同盟国救済と海上の覇権掌握へと心を動かされる。

§37.26.1Antiochus postquam a spe societatis Prusiae decidit, Ephesum ab Sardibus est profectus ad classem, quae per aliquot menses instructa ac parata fuerat,
アンティオコスはプルシアスとの同盟の希望を失った後、サルディスからエフェソスへ出発した。 数ヶ月にわたり整備され、準備されていた艦隊を検分するためであった。
§37.26.2visendam, magis quia terrestribus copiis exercitum Romanum et duos Scipiones imperatores videbat sustineri non posse, quam quod res navalis ipsa per se aut temptata sibi umquam feliciter aut tunc magnae et certae fiduciae esset.
陸上兵力ではローマの軍勢と二人の将軍スキピオたちを支えきれないと彼が見ていたからであり、海戦そのものがそれ自体としてかつて成功裏に試みられたことがあったからでも、あるいは当時、大きな、また確実な信頼の対象であったからでもなかった。
§37.26.3erat tamen momentum in praesentia spei, quod et magnam partem Rhodiae classis circa Patara esse et Eumenen regem cum omnibus navibus suis consuli obviam in Hellespontum profectum audierat;
しかし、当座は希望を抱かせる要因があった。 ロドス艦隊の大部分がパタラ周辺にいること、そしてエウメネス王が全艦船を率いて執政官を迎えにヘレスポントスへ向かったということを、彼が聞いていたからである。
§37.26.4aliquid etiam inflabat animos classis Rhodia ad Samum per occasionem fraude praeparatam absumpta.
また、好機に乗じて策略により仕組まれ、サモスでロドス艦隊が壊滅させられたことも、彼らの心をいくらか高揚させていた。
§37.26.5his fretus, Polyxenida cum classe ad temptandam omni modo certaminis fortunam misso, ipse copias ad Notium ducit.
これらを頼りにして、ポリュクセニダスを艦隊とともに派遣し、あらゆる方法で戦闘の運を試させ、彼自身は軍勢をノティウムへ率いた。
id oppidum Colophonium, mari imminens, abest a vetere Colophone duo ferme milia passuum.
この町はコロポンに属し、海に臨んでおり、古いコロポンからおよそ二マイル離れている。
§37.26.6et ipsam urbem suae potestatis esse volebat, adeo propinquam Epheso, ut nihil terra marive ageret, quod non subiectum oculis Colophoniorum ac per eos notum extemplo Romanis esset,
そして彼は、この都市自体を自身の支配下に置くことを望んでいた。 この地はエフェソスに非常に近く、陸上でも海上でも、コロポン人の目にさらされず、彼らを通じて直ちにローマ人に知られないような行動は何一つなし得ないほどであった。
§37.26.7et hos audita obsidione non dubitabat ad opem sociae urbi ferendam classem ab Samo moturos;
また、彼らが包囲を知れば、同盟都市に救援をもたらすためにサモスから艦隊を動かすであろうことを彼は疑わなかった。
eam occasionem Polyxenidae ad rem gerendam fore.
そして、その機会がポリュクセニダスにとって戦闘を行う好機となるであろうと考えたのである。
§37.26.8igitur operibus oppugnare urbem adgressus, ad mare partibus duabus pariter munitionibus deductis, utrimque vineas et aggerem muro iniunxit et testudinibus arietes admovit.
そこで、彼は攻城兵器をもって都市の攻撃に取りかかり、海に向かって二つの方向から同様に防壁を引き、両側からヴィネアと土塁を城壁に連結し、テストゥドをもって破城槌を近づけた。
§37.26.9quibus territi malis Colophonii oratores Samum ad L. Aemilium, fidem praetoris populique Romani implorantes, miserunt.
これらの惨禍に恐れおののいたコロポン人は、法務官とローマ民衆の信義を懇願しつつ、使節をサモスのルキウス・アエミリウスのもとへ派遣した。
§37.26.10Aemilium et Sami segnis diu mora offendebat, nihil minus opinantem quam Polyxenidam, bis nequiquam ab se provocatum, potestatem pugnae facturum esse,
アエミリウスにとっても、サモスでの長く不活発な滞留は苦痛であった。 二度までも自身から虚しく挑まれたポリュクセニダスが、交戦の機会を与えるなどとは全く予想していなかったからである。
§37.26.11et turpe existimabat Eumenis classem adiuvare consulem ad traiciendas in Asiam legiones, se Colophonis obsessae auxilio, incertam finem habituro, alligari.
また、エウメネスの艦隊が、アジアへ軍団を渡らせるために執政官を助けている一方で、自分は、どのような結末になるかもわからない、包囲されたコロポンへの救援に縛り付けられていることを不名誉に思っていた。
§37.26.12Eudamus Rhodius, qui et tenuerat eum Sami cupientem proficisci in Hellespontum,
アエミリウスがヘレスポントスへ出発したがっているのをサモスに引き留めていたロドス人エウダモス、および全員が彼に迫って言った。
§37.26.13cunctique instare et: quanto satius esse vel socios obsidione eximere vel victam iam semel classem iterum vincere et totam maris possessionem hosti eripere, quam desertis sociis, tradita Antiocho Asia terra marique in Hellespontum, ubi satis esset Eumenis classis, ab sua parte belli discedere.
「同盟者を包囲から救い出すか、あるいはすでに一度敗れた艦隊を再び破って、海上の支配権を完全に敵から奪い取ることの方が、同盟者を放棄し、アジアを陸も海もアンティオコスに引き渡した上で、エウメネスの艦隊がいれば十分なヘレスポントスへと赴き、自分の担当する戦争から退くことよりも、いかに勝っていることか」。

語釈・文法注

  1. 314ad classem ... visendam — 前置詞 ad と名詞 classem、およびそれに一致する動名詞形容詞(未来受動分詞)visendam が結びつき、目的(「艦隊を検分するために」)を表している。
  2. 314magis quia ... quam quod ... esset — 実際の理由を述べる直説法節(quia videbat)と、否定・推測された理由を述べる接続法節(quam quod ... esset)の対比。後者の esset は、否定された理由を示す「non quod + 接続法」と同様の構文。
  3. 314classis Rhodia ... absumpta — 完了分詞 absumpta が主語の classis Rhodia を修飾し、全体で「ロドス艦隊が破壊されたこと」という名詞句(いわゆる ab urbe condita 構文)として、動詞 inflabat の主語になっている。
  4. 314nihil minus opinantem quam — 分詞 opinantem は Aemilium を修飾する。nihil minus quam(〜より少ないものは何もない)は、「〜とは全く予想していなかった」という強い意外性・否定を表す慣用表現。
  5. 314quanto satius esse ... quam ... discedere — cunctique instare から導かれる間接話法における修辞的疑問文であり、直説法ではなく不定詞(esse)が用いられている。比較級 satius は「より好ましい、より勝っている」の意で、vel ... vel ... と quam ... 以下を対比している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.26.1-37.26.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.26.1-37.26.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。