Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.5.1-32.5.13

フィリッポスの融和策とアオウス川沿いの防備

1082 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

国内外の不安に直面するフィリッポスは、アカイア人への領土返還と友人ヘラクレイデスの投獄によって人心掌握に努める。春の到来に伴い、彼は軍を派遣してアオウス川沿いの関門を占拠し、徹底した防備を構築する。

§32.5.1ibi ceteri quidem data quanticunque quiete temporis simul animos corporaque remiserant;
そこでは、他の者たちは与えられたいくばくかの時間の休息によって、心も体もともに休めていた。
§32.5.2Philippum, quantum ab adsiduis laboribus itinerum pugnarumque laxaverat animum, tanto magis intentum in universum eventum belli curae angunt, non hostis modo timentem, qui terra marique urgebant,
だが、フィリッポスについては、旅行や戦闘の絶え間ない労苦から心が解放されればされるほど、それだけいっそう、戦争の全体的な成り行きに対する苦悩が彼の心を苛んでいた。
§32.5.3sed nunc sociorum, nunc etiam popularium animos, ne et illi ad spem amicitiae Romanorum deficerent, et Macedonas ipsos cupido novandi res caperet.
彼は、陸からも海からも迫り来る敵を恐れるだけでなく、今や同盟諸国の心をも、また同国人たちの心をも恐れていた。 彼らもまたローマ人との友好を望んで離反し、マケドニア人自身の中にも変革を望む熱望が広がるのではないかと懸念したからである。
§32.5.4itaque et in Achaiam legatos misit, simul qui iusiurandum — ita enim pepigerant, quotannis iuraturos in verba Philippi — exigerent, simul qui redderent Achaeis Orchomenon et Heraean et Triphylian Eleis ademptam,
それゆえ、彼はアカイアにも使節を派遣した。 それは、一方では誓い――毎年フィリッポスの名において誓うことを彼らは約束していたのである――を要求するためであり、他方ではアカイア人にオルコメノスとヘライアを、またエリス人から奪っていたトリピュリアを返還するためであった。
§32.5.5Megalopolitis Alipheran, contendentibus numquam eam urbem fuisse ex Triphylia, sed sibi debere restitui, quia una esset ex iis, quae ad condendam Megalen polin ex concilio Arcadum contributae forent.
また、メガロポリス市民にはアリペラを返還するためでもあった。 彼らは、その都市は一度もトリピュリアの一部であったことはなく、アルカディア人の決議によってメガロポリス建設のために拠出された都市の一つであったのだから、自分たちに返還されるべきだと主張していた。
§32.5.6et cum Achaeis quidem per haec societatem firmabat;
こうしてアカイア人たちとは、これらの手段によって同盟を強固にした。
§32.5.7ad Macedonum animos cum Heracliden amicum maxime invidiae sibi esse cerneret, multis criminibus oneratum in vincla coniecit ingenti popularium gaudio.
一方、マケドニア人たちの心に対しては、自身の友人であり、最も自身に対する憎悪の元凶となっていたヘラクレイデスが、多くの罪状で告発されたのを見て、彼を投獄し、臣民たちに大いなる喜びをもたらした。
§32.5.8bellum si quando umquam ante alias, §32.5.9tum magna cura apparavit exercuitque in armis et Macedonas et mercennarios milites principioque veris cum Athenagora omnia externa auxilia quodque levis armaturae erat in Chaoniam per Epirum ad occupandas quae ad Antigoneam fauces sunt — Stena vocant Graeci — misit.
以前のいかなる時にも増して、この時、彼は細心の注意を払って戦争を準備し、マケドニア兵と傭兵の双方を武装させて訓練を施した。 そして春の初めに、アテナゴラスを指揮官として、すべての外国の補助兵と軽装歩兵を、エペイロスを経由してカオニアへと派遣し、アンティゴネア近郊の関門――ギリシア人はこれを「ステナ」と呼ぶ――を占拠させようとした。
§32.5.10ipse post paucis diebus graviore secutus agmine, cum situm omnem regionis adspexisset, maxime idoneum ad muniendum locum credidit esse praeter amnem Aoum.
自身は数日後に、より重装の主力部隊を率いてその後を追い、その地域のすべての地形を視察したとき、アオウス川のそばが陣地を強化するのに最も適した場所であると考えた。
§32.5.11is inter montes, quorum alterum Meropum, alterum Asnaum incolae vocant, angusta valle fluit, iter exiguum super ripam praebens.
その川は、住民が一方をメロプス、他方をアスナウスと呼ぶ二つの山の間を、狭い谷をなして流れており、川岸の上には細い道があるだけだった。
Asnaum Athenagoram cum levi armatura tenere et communire iubet; ipse in Meropo posuit castra.
彼はアテナゴラスに軽装歩兵を率いてアスナウスを保持し、防御を固めるよう命じ、自身はメロプスに陣を敷いた。
§32.5.12qua abscisae rupes erant, statio paucorum armatorum tenebat;
絶壁となっている場所は、少数の武装兵の警備兵が保持した。
qua minus tuta erant alia fossis, alia vallo, alia turribus muniebat.
それ以外の安全性の低い場所は、あるところは堀で、あるところは土塁で、あるところは塔で補強した。
§32.5.13magna tormentorum etiam vis, ut missilibus procul arcerent hostem, idoneis locis disposita est.
遠距離からミサイルで敵を退けるために、大型の投射兵器も大量に、適当な場所に配置された。
tabernaculum regium pro vallo in conspecto maxime tumulo, ut terrorem hostibus suisque spem ex fiducia faceret, positum.
王の天幕は、土塁の手前の、最も見通しのよい丘の上に、敵に恐怖を与え、自軍にはその自信から希望を抱かせるために、配置された。

語釈・文法注

  1. §32.5.2Philippum ... curae angunt — Philippum(対格)は動詞 angunt の直接目的語であり、その主語は複数名詞の curae(主格)である。文頭から Philippum までの距離、および挿入される比較構文 quantum... tanto magis のため、格関係の把握に注意を要する。
  2. §32.5.2hostis — これは古典ラテン語の複数対格(通常は hostes)の古風な、あるいは詩的なスペル(-is)であり、分詞 timentem の直接目的語となっている。関係代名詞 qui(複数主格)の先行詞である。
  3. §32.5.4qui ... exigerent, simul qui redderent — 関係代名詞 qui と接続法(exigerent, redderent)を伴う、目的を表す関係節(目的の形容詞節)。主節の動詞 misit に対応する目的を示している。
  4. §32.5.5contendentibus — 現在分詞 contendere の与格複数形で、前文の Megalopolitis(メガロポリス市民たちに)を修飾している。「〜と主張するメガロポリス市民たちに対して」の意味。
  5. §32.5.8bellum si quando umquam ante alias, tum... — ラテン語に特有の省略を伴う相関的な強調表現。si quando umquam ante alias [tempestates / socias / pugnas bellum apparavit](かつて他の時[あるいは他の戦争]以上に戦争を準備したことがあったとすれば)に対して、主節の tum(まさにその時に)が呼応している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.5.1-32.5.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.5.1-32.5.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。