Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.6.1-32.6.8

ウィッリウスの進軍躊躇とクィンクティウスの到着

1083 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官ヴィッリウスは、フィリッポスが保持する険路を突破すべきか迂回すべきかを熟考している最中に、新執政官ティトゥス・クィンクティウスがコルキュラに到着したことを知る。リウィウスは、ヴィッリウスが大勝したとするヴァレリウス・アンティアスの記述と、特筆すべき成果はなかったとする他の歴史家たちの見解とを対比させている。

§32.6.1consul per Charopum Epiroten certior factus, quos saltus cum exercitu insedisset rex, et ipse, cum Corcyrae hibernasset, vere primo in continentem travectus ad hostem ducere pergit.
執政官は、エペイロス人のカロプスを通じて、王が軍勢とともにどの険路を占拠したかを知らされており、彼自身もコルキュラで冬を越したのち、春の初めに本土へと渡って、敵に向けて進軍し始めた。
§32.6.2quinque milia ferme ab regiis castris cum abesset, loco munito relictis legionibus ipse cum expeditis progressus ad speculanda loca postero die consilium habuit,
王の陣営からほぼ五マイルの距離に達したとき、彼は要塞化された場所にレギオン(軍団)を残し、自身は軽装兵を率いて前進し、地形を偵察した。 そして翌日、協議を行った。
§32.6.3utrum per insessum ab hoste saltum, quamquam labor ingens periculumque proponeretur, transitum temptaret, an eodem itinere, §32.6.4quo priore anno Sulpicius Macedoniam intraverat, circumduceret copias.
すなわち、非常に大きな苦難と危険が予想されたものの、敵に占拠された険路を突破することを試みるべきか、それとも同じルート、つまり前年にスルピキウスがマケドニアに侵入したルートで軍勢を迂回させるべきか、という協議であった。
hoc consilium per multos dies agitanti ei nuntius venit T. Quinctium consulem factum sortitumque provinciam Macedoniam maturato itinere iam Corcyram traiecisse.
彼が何日にもわたってこの計画を熟考していたところへ、新しく執政官に選出され、抽選によってマケドニア州を割り当てられたティトゥス・クィンクティウスが、急ぎ旅をして、すでにコルキュラへ渡って来たという報せが届いた。
§32.6.5Valerius Antias intrasse saltum Villium tradit, quia recto itinere nequiverit omnibus ab rege insessis, secutum vallem, per quam mediam fertur Aous amnis, §32.6.6ponte raptim facto in ripam, in qua erant castra regia, transgressum acie conflixisse;
ヴァレリウス・アンティアスは、ヴィッリウスがその険路に入ったと伝えている。 王によってすべての道が占拠されていたために直進ルートでは進めず、アオウス川が中央を流れる谷を進み、急ぎ架けられた橋によって王の陣営がある側の岸へと渡り、交戦したという。
fusum fugatumque regem, castris exutum; §32.6.7duodecim milia hostium eo proelio caesa, capta duo milia et ducentos et signa militaria centum triginta duo, equos ducentos triginta; aedem etiam Iovi in eo proelio votam, si res prospere gesta esset.
そして、王は敗走して陣営を奪われ、この戦闘で敵兵一万二千人が討ち取られ、二千二百人が捕虜となり、軍旗百三十二本、馬二百三十頭が獲得されたこと、また、もし戦いが成功裏に運ぶならば、この戦闘においてユピテルに神殿を捧げることが誓われたことなどを伝えている。
§32.6.8ceteri Graeci Latinique auctores, quorum quidem ego legi annales, nihil memorabile a Villio actum integrumque bellum insequentem consulem T. Quinctium accepisse tradunt.
しかし、他のギリシアやラテンの歴史家たち――少なくとも私がその年代記を読んだ者たち――は、ヴィッリウスによって特筆すべきことは何もなされず、後任の執政官ティトゥス・クィンクティウスが、何ら進展のないまま戦争を引き継いだ、と伝えている。

語釈・文法注

  1. 32.6.1ducere pergit — 動詞 ducere(導く、率いる)が、ここでは「軍勢を率いて進む」「進軍する」という意味で、目的語(copias など)を省略して自動詞的に使われている。
  2. 32.6.3utrum... an... — utrum... an...(〜か、それとも〜か)によって導かれる二重間接疑問文。32.6.2 の consilium habuit および 32.6.4 の agitanti に懸かっており、それぞれの動詞は接続法未完了過去(temptaret と circumduceret)をとっている。
  3. 32.6.8integrumque bellum — 直訳すると「手をつけられていない戦争」。ヴァレリウス・アンティアスの誇張された大勝の記述とは対照的に、他の歴史家たちの「ヴィッリウスの任期中には何も決定的な戦闘や進展がなされず、戦争は未解決のままそっくり後任に引き継がれた」という見解を表現している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.6.1-32.6.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.6.1-32.6.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。