Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §29.35.1-29.35.15

ウティカ包囲の断念とスキピオの冬営

978 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

スキピオは功績のあった兵士たちに賞を授け、ウティカの本格的な包囲攻撃に移る。しかしカルタゴ側のハスドルバルと、援軍として到着したシファクスの大軍により、包囲を解いて地峡の岬に冬営地を設けることを余儀なくされる。

§29.35.1eodem forte, quo haec gesta sunt, die naves, quae praedam in Siciliam vexerant, cum commeatu rediere, velut ominatae ad praedam alteram repetendam sese venisse.
これらが行われたのと偶然にも同じ日、戦利品をシキリアへと運んでいた船が、まるで別の戦利品を再び取りに来たかのような予兆を感じつつ、食糧を積んで戻ってきた。
§29.35.2duos eodem nomine Carthaginiensium duces duobus equestribus proeliis interfectos non omnes auctores sunt, veriti, credo, ne falleret bis relata eadem res;
同じ名前のカルタゴ人の将軍二人が二つの騎兵戦で戦死したということは、すべての著述家が主張しているわけではない。 私は思うに、同じことが二度報告されて読者を欺くことになるのを恐れたからであろう。
Coelius quidem et Valerius captum Hannonem tradunt.
もっとも、コエリウスとウァレリウスは、ハンノが捕らえられたと伝えている。
§29.35.3Scipio praefectos equitesque prout cuiusque opera fuerat, ante omnes Masinissam, insignibus donis donat;
スキピオは、指揮官たちと騎兵たちにそれぞれの功績に応じて、とりわけ他の誰よりもマシニッサに、素晴らしい贈り物を授けた。
§29.35.4et firmo praesidio Salaecae imposito ipse cum cetero exercitu profectus, non agris modo, quacumque incedebat, populatis, sed urbibus etiam quibusdam vicisque expugnatis,
そしてサレカに強力な守備隊を置いた後、自身は残りの軍勢を率いて出発し、進む先々で耕作地を略奪しただけでなく、いくつかの町や村をも攻め落とした。
§29.35.5late fuso terrore belli, septimo die, quam profectus erat, magnam vim hominum et pecoris et omnis generis praedae trahens in castra redit gravesque iterum hostilibus spoliis naves dimittit.
戦争の恐怖を広く行き渡らせ、出発した七日目に、膨大な数の人間や家畜、あらゆる種類の戦利品を引き連れて陣営に帰還し、敵から奪った戦利品で再び重くなった船を送り出した。
§29.35.6inde omissis expeditionibus parvis populationibusque ab oppugnandam Uticam omnes belli vires convertit, eam deinde, si cepisset, sedem ad cetera exsequenda habiturus.
そこから、小規模な遠征や略奪を止め、ウティカを包囲攻撃することにすべての戦力を向けた。 もしこれを奪取したなら、その後の作戦を遂行するための拠点とするつもりであった。
§29.35.7simul et a classe navales socii, qua ex parte urbs mari adluitur, et terrestris exercitus ab imminente prope ipsis moenibus tumulo est admotus.
同時に、都市が海に洗われている側からは艦隊の海員たちが、城壁のすぐ近くにそびえる丘からは陸上軍が迫った。
§29.35.8tormenta machinasque et advexerat secum et ex Sicilia missa cum commeatu erant et nova in armamentario, multis talium operum artificibus de industria inclusis, fiebant.
投石機や攻城兵器は、彼が自身で携えてきたものや、シキリアから食糧とともに送られてきたものがあり、さらに兵器廠では、そのような工事の職人を多数意図的に編入していたため、新しい兵器が製造されていた。
§29.35.9Uticensibus tanta undique mole circumsessis in Carthaginiensi populo, Carthaginiensibus in Hasdrubale ita, si is movisset Syphacem, spes omnis erat;
四方からこれほど強大な軍勢に包囲されたウティカの人々はカルタゴの民に、カルタゴの人々は、ハスドルバルがシファクスを動かせたならばという条件で彼に、すべての希望を託していた。
sed desiderio indigentium auxilii tardius cuncta movebantur.
しかし、援助を必要とする人々の切望にもかかわらず、すべては極めて遅々として動いていた。
§29.35.10Hasdrubal intentissima conquisitione cum ad triginta milia peditum, tria equitum confecisset, non tamen ante adventum Syphacis castra propius hostem movere est ausus.
ハスドルバルは、非常に精力的な徴募によって歩兵約三万、騎兵三千を集めたものの、それでもシファクスの到着前には、陣営を敵のより近くへ移動させる勇気はなかった。
§29.35.11Syphax cum quinquaginta milibus peditum, decem equitum advenit, confestimque motis a Carthagine castris haud procul Utica munitionibusque Romanis consedit.
シファクスは歩兵五万、騎兵一万を率いて到着し、直ちにカルタゴから陣営を移動させ、ウティカおよびローマの防塞から遠くない場所に駐屯した。
§29.35.12quorum adventus hoc tamen momenti fecit, ut Scipio, cum quadraginta ferme dies nequiquam omnia experiens obsedisset Uticam, abscederet inde inrito incepto.
彼らの到着は、しかしながら、次のような大きな影響をもたらした。 すなわち、スキピオは約四十日間にわたりあらゆる手段をむなしく試みながらウティカを包囲していたが、目的を達しないままそこから撤退することになった。
et — §29.35.13iam enim hiems instabat — castra hiberna in promunturio, quod tenui iugo continenti adhaerens in aliquantum maris spatium extenditur, communit; uno vallo et navalia castra amplectitur.
そして―― というのも、すでに冬が差し迫っていたからである――彼は、細い陸背で本土とつながり、海へとかなり突き出ている岬に冬営地を築いて要塞化し、一つの防壁で海軍陣営をも取り囲んだ。
§29.35.14iugo medio legionum castris inpositis latus ad septentrionem versum subductae naves navalesque socii tenebant, meridianam vallem ad alterum litus devexam equitatus.
陸背の中央に軍団の陣営が置かれ、北側の側面は引き揚げられた船と海員たちが占め、もう一方の海岸へと傾斜している南側の谷は騎兵が占めた。
haec in Africa usque ad extremum autumni gesta.
これらがアフリカにおいて秋の終わりまでに起きた出来事である。

語釈・文法注

  1. §29.35.1velut ominatae ad praedam alteram repetendam sese venisse — ominatae は完了能動分詞のように使われている異本結合型の異態動詞(deponent)ominor の女性複数主格分詞で、主語の naves に一致する。sese venisse は ominatae の目的語となる対格不定詞構文(AcI)であり、「彼女ら(船)が〜するために来た」という意味を表す。ad praedam alteram repetendam は目的を表す動形容詞(gerundive)構文。
  2. §29.35.2veriti, credo, ne falleret bis relata eadem res — veriti は auctores を修飾する deponent 動詞 vereor の完了分詞であり、「懸念して、恐れて」の意。ne falleret は恐れを表す動詞に導かれる名詞節(接続法未完了過去)。bis relata eadem res(同じ出来事が二度報告されること)が falleret の主語である。
  3. §29.35.6eam deinde, si cepisset, sedem ad cetera exsequenda habiturus — habiturus は主節の主語(Scipio)に一致する未来能動分詞で、意図や目的(「〜するつもりで」)を表す。si cepisset は接続法過去完了で、主節の時制(過去)から見た過去における未来完了(「もし奪取したならば」)に相当する条件節の帰結を伴う間接話法的な投影である。
  4. §29.35.9Uticensibus tanta undique mole circumsessis in Carthaginiensi populo, Carthaginiensibus in Hasdrubale ita, si is movisset Syphacem, spes omnis erat — Uticensibus および Carthaginiensibus は所有の与格(est alicui spes = 「誰々には希望がある」)。in Carthaginiensi populo および in Hasdrubale は希望が誰に託されているかを示す前置詞句。ita, si is movisset Syphacem は、「ハスドルバルがシファクスを動かせたならば」という条件を示す挿入節。
  5. §29.35.12quorum adventus hoc tamen momenti fecit, ut Scipio... abscederet — momenti は中性指示代名詞 hoc にかかる部分属格(「この重要性、この程度の影響」)。ut... abscederet は fecit(〜をもたらした)の目的・結果となる名詞節。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §29.35.1-29.35.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.35.1-29.35.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。