§29.34.1Carthaginienses ala equitum cum praefecto amissa, alio equitatu per novum dilectum comparato, Hannonem Hamilcaris filium praeficiunt.
カルタゴ人たちは、騎兵部隊をその指揮官とともに失ったため、新たな徴兵によって別の騎兵部隊を整え、ハミルカルの息子ハンノを指揮官に任命した。
§29.34.2hasdrubalem subinde ac Syphacem per litteras nuntiosque, postremo etiam per legatos arcessunt;
彼らは、ハスドルバルとシファクスを、手紙や伝令によって、ついには使節によっても、次々と召喚した。
Hasdrubalem opem ferre prope circumsessae patriae iubent; Syphacem orant, ut Carthagini, ut universae Africae subveniat.
ハスドルバルには、ほぼ包囲された祖国に援助をもたらすよう命じ、シファクスには、カルタゴと全アフリカを救援してくれるよう懇願した。
§29.34.3ad Uticam tum castra Scipio, mille ferme passus ab urbe, habebat, tralata a mari, ubi paucos dies stativa coniuncta classi fuerant.
当時、スキピオはウティカの近く、町から約一千歩の場所に陣営を構えていた。 それは海辺から移されたものであり、海辺では数日間、常設陣営が艦隊と合流していた。
§29.34.4Hanno nequaquam satis valido non modo ad lacessendum hostem sed ne ad tuendos quidem a populationibus agros equitatu accepto, id omnium primum egit, ut per conquisitionem numerum equitum augeret;
ハンノは、敵を挑発するためだけでなく、略奪から耕作地を守るためにも決して十分とはいえない強さの騎兵部隊を受け取ったので、何よりもまず、徴募によって騎兵の数を増やすことに努めた。
§29.34.5nec aliarum gentium aspernatus, maxime tamen Numidas — id longe primum equitum in Africa est genus — conducit.
彼は他民族の兵も拒まなかったが、とりわけヌミディア人――これはアフリカで群を抜いて第一等の騎兵種である――を雇い入れた。
§29.34.6iam ad quattuor milia equitum habebat, cum Salaecam nomine urbem occupavit quindecim ferme milia ab Romanis castris.
彼はすでに約四千の騎兵を有していたが、そのときローマの陣営から約十五マイル離れたサレカという名の町を占領した。
§29.34.7quod ubi Scipioni relatum est, “aestiva sub tectis equitatus!” inquit: “sint vel plures, dum talem ducem habeant.
これがスキピオに報告されると、彼は「屋根の下での騎兵の夏営か!
”
」と言った。 「そのような指揮官を持っている限り、もっと多くいてもかまわない。
§29.34.8eo minus sibi cessandum ratus, quo illi segnius rem agerent, Masinissam cum equitatu praemissum portis obequitare atque hostem ad pugnam elicere iubet;
」敵の行動が緩慢であればあるほど、自分がぐずぐずしていてはならないと考えたスキピオは、あらかじめ派遣されたマシニッサに、騎兵を率いて門まで馬を走らせ、敵を戦闘へと誘い出すよう命じた。
ubi omnis multitudo se effudisset graviorque iam in certamine esset, quam ut facile sustineri posset, cederet paulatim; se in tempore pugnae obventurum.
そして、敵の全軍がなだれ出てきて、容易に持ちこたえられないほど激しく戦闘に深く関わるようになったなら、徐々に後退するように、自分が必要な時に戦闘に駆けつけるから、と命じた。
§29.34.9tantum moratus, quantum satis temporis praegresso visum ad eliciendos hostes, cum Romano equitatu secutus, tegentibus tumulis, qui peropportune circa viae flexus oppositi erant, occultus processit.
先に進んだ者が敵を誘い出すのに十分と思われる時間だけ待った後、彼はローマ騎兵を率いて追随し、道の曲がり角の周りに非常に好都合に位置して隠してくれている丘陵のおかげで、姿を隠して進んだ。
§29.34.10Masinissa ex composito nunc terrentis nunc timentis modo aut ipsis obequitabat portis aut cedendo, cum timoris simulatio audaciam hosti faceret, ad insequendum temere eliciebat.
マシニッサは手はず通り、ある時は威嚇する者のように、ある時は恐れる者のように振る舞い、門そのものに迫るかと思えば、後退することによって(恐れのふりが敵に大胆さを与えたため)、敵を無謀な追跡へと誘い出した。
§29.34.11nondum omnes egressi erant, varieque dux fatigabatur alios vino et somno graves arma capere et frenare equos cogendo, aliis, ne sparsi et inconditi sine ordine, sine signis omnibus portis excurrerent, obsistendo.
まだ全員が出撃したわけではなく、指揮官は、ある者たちにはワインと眠気で体が重いところを武器を取って馬に頭絡をかけるよう強制し、別の者たちにはばらばらで混乱したまま、秩序も軍旗もなくすべての門から奔出するのを阻止するなど、あちこちで悪戦苦闘していた。
§29.34.12primo incaute se invehentes Masinissa excipiebat;
最初は、不注意に突撃してくる敵をマシニッサが迎え撃っていた。
mox plures simul conferti porta effusi aequaverant certamen;
やがて、より多くの者が門から一塊になってなだれ出ると、戦況は互角になった。
postremo iam omnis equitatus proelio cum adesset, sustineri ultra nequiere.
最後には、すべての騎兵が戦闘に加わったため、もはや持ちこたえることができなくなった。
§29.34.13non tamen effusa fuga Masinissa, sed cedendo sensim impetus eorum excipiebat, donec ad tumulos tegentes Romanum equitatum pertraxit.
しかしマシニッサは、散り散りになって逃げるのではなく、徐々に後退することで敵の勢いを受け止め、ついにローマ騎兵を隠している丘陵まで彼らを引き寄せた。
§29.34.14inde exorti equites et ipsi integris viribus et recentibus equis Hannoni Afrisque pugnando ac sequendo fessis se circumfudere;
そこから出現した騎兵たちは、自身は万全の体力と疲れていない馬を有しており、戦いと追跡で疲弊したハンノとアフリカ兵たちを包囲した。
et Masinissa flexis subito equis in pugnam rediit.
そしてマシニッサも、突然馬の向きを変えて戦闘に戻った。
§29.34.15mille ferme, qui primi agminis fuerant, quibus haud facilis receptus fuit, cum ipso duce Hannone interclusi atque interfecti sunt;
前衛であった約千人は、退路が容易ではなかったが、指揮官ハンノ自身とともに遮断され、殺害された。
§29.34.16ceteros, ducis praecipue territos caede, effuse fugientes per triginta milia passuum victores secuti ad duo praeterea milia equitum aut ceperunt aut occiderunt.
残りの者たちは、特に指揮官の戦死に怯えて散り散りに逃走したが、勝者たちは三十マイルにわたって追跡し、さらに約二千の騎兵を捕らえるか殺害した。
§29.34.17inter eos satis constabat non minus ducentos Carthaginiensium equites fuisse, et divitiis quosdam et genere inlustres.
彼らの中には、カルタゴ人の騎兵が少なくとも二百人は含まれており、その中には富や家柄において著名な者もいたことは十分に確実であった。