§25.33.1Hasdrubal postquam animadvertit exiguum Romanum exercitum in castris et spem omnem in Celtiberorum auxiliis esse, §25.33.2peritus omnis barbaricae et praecipue earum gentium, in quibus per tot annos militabat, §25.33.3perfidiae, facili linguae commercio, cum utraque castra plena Hispanorum essent, per occulta conloquia paciscitur magna mercede cum Celtiberorum principibus, ut copias inde abducant.
ハスドルバルは、ローマの陣営にはわずかな軍勢しかおらず、すべての希望がケルティベリア人の補助兵にかかっていることに気づくと、バルバロイの、そしてとりわけ彼が長年従軍していたそれらの部族のあらゆる不実さに通じていたため、言葉の容易な通じ合いもあり、両方の陣営がヒスパニア人で満ちていたことから、秘密の会談を通じて、そこから軍勢を引き揚げることを巨額の報酬でケルティベリア人の首長たちと約束させた。
§25.33.4nec atrox visum facinus;
そしてその行為は残虐なものとは思われなかった。
non enim ut in Romanos verterent arma agebatur, et merces, quanta vel pro bello satis esset, dabatur, ne bellum gererent, et cum quies ipsa, tum reditus domum fructusque videndi suos suaque grata vulgo erant.
なぜなら、ローマ人に対して武器を向けることが企てられていたのではなく、戦争をしないようにするために、戦争に参加するとしても十分であるほどの額の報酬が与えられたからであり、また、休息そのものも、我が家への帰還と自分たちの家族や財産を見る楽しみも、一般の兵士たちに歓迎されたからである。
§25.33.5itaque non ducibus facilius quam multitudini persuasum est.
それゆえ、首長たちだけでなく、一般の兵士たちも容易に説得された。
simul ne metus quidem ab Romanis erat, quippe tam paucis, si vi retinerent.
同時に、ローマ人から受ける恐れも全くなかった。 なぜなら、もし力ずくで引き留めようとするなら、彼らは極めて少数だったからである。
§25.33.6id quidem cavendum semper Romanis ducibus erit, exemplaque haec vere pro documentis habenda, ne ita externis credant auxiliis, ut non plus sui roboris suarumque proprie virium in castris habeant.
これは実にローマの将軍たちが常に警戒すべきことであり、またこれらの事例は真に教訓とされるべきである。 すなわち、外部の補助兵を信頼するあまり、自らの本隊や独自の兵力を陣営内により多く保持しないということがないように。
§25.33.7signis repente sublatis Celtiberi abeunt nihil aliud quaerentibus causam obtestantibusque, ut manerent, Romanis respondentes quam domestico se avocari bello.
突如軍旗が引き抜かれ、ケルティベリア人たちは立ち去った。 理由を尋ね、とどまるように懇願するローマ人たちに対して、彼らは自国の戦争に呼び戻されているのだということ以外には何も答えなかった。
§25.33.8Scipio, postquam socii nec precibus nec vi retineri poterant, nec se aut parem sine illis hosti esse aut fratri rursus coniungi vidit posse, nec ullum aliud salutare consilium in promptu esse, §25.33.9retro quantum posset cedere statuit, in id omni cura intentus, necubi hosti aequo; se committeret loco, qui transgressus flumen prope vestigiis abeuntium insistebat.
スキピオは、同盟兵が懇願によっても力によっても引き留められず、彼らなしには自分が敵に対抗することも、再び兄弟と合流することもできないと悟り、また他のいかなる救いとなる策も手元にないのを見て、できる限り後退することを決意し、川を渡って、去りゆく者たちのほぼ足跡を追うように迫っている敵と、いかなる場所でも不利な状況で交戦することがないよう、すべての注意をこれに傾けた。