§25.33.1Hasdrubal postquam animadvertit exiguum Romanum exercitum in castris et spem omnem in Celtiberorum auxiliis esse, §25.33.2peritus omnis barbaricae et praecipue earum gentium, in quibus per tot annos militabat, §25.33.3perfidiae, facili linguae commercio, cum utraque castra plena Hispanorum essent, per occulta conloquia paciscitur magna mercede cum Celtiberorum principibus, ut copias inde abducant.
하스드루발은 진영 내에 로마군이 아주 적고 모든 희망이 켈티베리아인 보조병들에게 걸려 있음을 알아차린 후, 야만인들의 모든 불성실함, 특히 자신이 수년 동안 복무해 온 그 부족들의 배신행위에 정통했기에, 양쪽 진영이 모두 히스파니아인들로 가득 차 있어서 언어 소통이 쉬웠던 터라, 비밀 회담을 통해 켈티베리아인들의 추장들과 거액의 보상을 약속하며 그곳에서 군대를 철수시키기로 합의했다.
§25.33.4nec atrox visum facinus;
이 행위는 끔찍하게 여겨지지 않았다.
non enim ut in Romanos verterent arma agebatur, et merces, quanta vel pro bello satis esset, dabatur, ne bellum gererent, et cum quies ipsa, tum reditus domum fructusque videndi suos suaque grata vulgo erant.
왜냐하면 로마인들을 향해 무기를 돌리게 하려는 목적이 아니었고, 전쟁을 치르지 않는 대가로 전쟁에 참여하는 것만큼이나 충분한 액수의 보상이 주어졌기 때문이며, 휴식 그 자체뿐만 아니라 집으로의 귀환과 가족 및 재산을 보는 즐거움이 일반 병사들에게도 환영받았기 때문이다.
§25.33.5itaque non ducibus facilius quam multitudini persuasum est.
그리하여 추장들뿐만 아니라 일반 병사들도 쉽게 설득되었다.
simul ne metus quidem ab Romanis erat, quippe tam paucis, si vi retinerent.
동시에 로마인들로부터의 두려움도 전혀 없었는데, 만약 힘으로 붙잡으려 한다 해도 로마인들의 수가 너무나 적었기 때문이다.
§25.33.6id quidem cavendum semper Romanis ducibus erit, exemplaque haec vere pro documentis habenda, ne ita externis credant auxiliis, ut non plus sui roboris suarumque proprie virium in castris habeant.
이 점은 참으로 로마의 장군들이 항상 경계해야 할 일이며, 이 사례들은 참된 교훈으로 삼아야 한다. 즉, 외국의 보조병들을 너무 신뢰한 나머지 진영 내에 그들 자신의 핵심 전력과 고유한 병력을 더 많이 보유하지 못하는 일이 없도록 해야 한다.
§25.33.7signis repente sublatis Celtiberi abeunt nihil aliud quaerentibus causam obtestantibusque, ut manerent, Romanis respondentes quam domestico se avocari bello.
갑자기 군기가 뽑히자 켈티베리아인들은 떠나갔고, 이유를 묻고 머물러 달라고 호소하는 로마인들에게 그들은 국내 전쟁 때문에 소환되는 것뿐이라고 대답할 따름이었다.
§25.33.8Scipio, postquam socii nec precibus nec vi retineri poterant, nec se aut parem sine illis hosti esse aut fratri rursus coniungi vidit posse, nec ullum aliud salutare consilium in promptu esse, §25.33.9retro quantum posset cedere statuit, in id omni cura intentus, necubi hosti aequo; se committeret loco, qui transgressus flumen prope vestigiis abeuntium insistebat.
시피오는 동맹국 군대를 애원이나 힘으로도 붙잡을 수 없고, 그들 없이는 자신이 적의 상대가 될 수 없으며 형제와 다시 합류할 수도 없음을 깨닫고, 손안에 다른 구제책이 전혀 없는 것을 보고는, 가능한 한 뒤로 물러나기로 결심했으며, 강을 건너 떠나는 자들의 뒤를 거의 바짝 쫓아오고 있는 적과 불리한 장소에서 교전하는 일이 없도록 모든 주의를 여기에 기울였다.